TCMB'den yılın son enflasyon raporu

TCMB, bu yılın son enflasyon raporu olan dördüncü enflasyon raporunu yayımladı. Raporda 2022 yıl sonu manşet enflasyon beklentisi %65,2'ye yükseltilirken 2023 tahmini ise %22,3'e yükseltildi. Böylece bu yıl içinde açıklanan dört enflasyon raporunda da enflasyon tahmini yukarı yönlü revize edilmiş oldu.

Tahminler

TCMB temmuz ayı raporunda %60,4 olan yıl sonu enflasyon tahmini ekim ayı raporunda 4,8 puan artışla %65,2'ye yükseltildi. TÜİK'in eylül ayı tüketici fiyat endeksi verisinin %83,4 olarak açıklandığı düşünülürse Merkez Bankası'nın yılın dördüncü çeyreğinde enflasyonda keskin bir düşüş beklediği sonucuna varabiliriz. Merkez Bankası tarafından paylaşılan grafik de bu sonucu destekler nitelikte.

• Detaylar: Tahmindeki 4,8 puanlık artışın 2,2 puanının TL cinsinden ithalat fiyatlarında yaşanacağı varsayılan artıştan, 0,9 puanının gıda fiyatları varsayımındaki artıştan, 0,6 puanının yönetilen/yönlendirilen fiyatlardan, 0,9 puanının enflasyon tahminlerindeki sapmadan, 0,2 puanının ise çıktı açığından kaynaklandığı belirtildi. 

Raporda 2023 yılı için yıl sonu enflasyonunun orta noktası %22,3 olmak üzere %17,7 ile %26,9 arasında gerçekleşmesinin beklendiği vurgulandı. Banka tarafından paylaşılan grafikteyse enflasyonda yaşanması öngörülen düşüş trendinin 2023 yılının ilk çeyreğinde de devam edeceği tahmin ediliyor.

2024 için yıl sonu enflasyon tahmini ise %8,8 olarak açıklandı. Temmuz ayında açıklanan üçüncü enflasyon raporunda da 2024 yılı için aynı tahminde bulunulmuştu. 

• Piyasa katılımcıları anketi: TCMB'nin 42 kurumun katılımıyla düzenlediği ekim ayı piyasa katılımcıları anketinde 2022 yıl sonu enflasyon tahmini %67,7; 2023 tahmini %37,3; 2024 tahmini ise %21,2 olmuştu. 

Gıda fiyat enflasyonu için üçüncü raporda %71,3 olarak açıklanan yıl sonu tahmini, bu raporda 3,7 puan artışla %75,0 seviyesine yükseltilerek yukarı yönlü revize edildi. 2023 yılı gıda enflasyonu tahmini ise 3,7 puan azalışla %22,0 seviyesine düşürüldü. Aşağı yönlü güncellemenin küresel gıda fiyat görünümüne uyumlu bir biçimde gerçekleştirildiğinin altı çizildi.

İthalat fiyatlarına ilişkin 2022 yıl sonu tahmini 1,9 puan artışla %25,2 seviyesine yükseltildi. 2023 tahmini ise eksi %8,4'ten eksi %9,2'ye düşürülerek aşağı yönlü revize edildi. Raporda ithalat fiyatlarındaki aşağı yönlü tahminin, yavaşlayan küresel ekonomik aktivite nedeniyle emtia fiyatlarında yaşanması beklenen gerilemeden kaynaklandığı ifadelerine yer verildi.

Merkez Bankası'nın yıl sonu brent petrol tahmini 99,6 USD'den 100,5 USD'ye çıkarıldı. 2023 yıl sonu tahmini ise 73,7 USD'den 79,3 USD'ye yükseltildi.

Açıklamalar

TCMB Başkanı Şahap Kavcıoğlu, 2022 yılı Dördüncü Enflasyon Raporu Tanıtımına İlişkin Bilgilendirme Toplantısı'nda toplantı katılımcıları ve basın mensuplarına açıklamalarda bulundu.

Kavcıoğlu açıklamasında 2022 yılına ilişkin enflasyon tahminlerinin pek çok gelişmiş ülkede bir önceki rapor dönemine göre yukarı yönlü revize edildiğini, küresel enflasyon oranlarındaki yüksek seyrin bir süre daha sürmesinin beklendiğini aktardı. Dünyanın her yerinde olduğu gibi Türkiye'de de enflasyonun önemli bir kaynağını arz şoklarının oluşturduğunun, Merkez Bankası'nın ekonomi politikalarının kontrol alanının dışında kalan arz şoklarına faiz artışlarıyla karşılık vermenin etkili olmayacağının değerlendirildiği ifade edilerek şu ifadelere yer verildi: 

"Enflasyonu düşürmek amacıyla, yalnızca toplam talebi kısıtlayıcı politikalar uygulayarak, hâlihazırda arz yönlü baskılarla mücadele eden üreticilerin yatırım ve ihracat kapasitelerine zarar vermekten öteye gidemeyiz. Tam tersine, enflasyonun düşmesini üretimi destekleyerek ve üretim gücümüzü artırarak sağlayabiliriz."

Küresel büyümeye yönelik karamsarlığın arttığı ve jeopolitik risklerin yükseldiği bir dönemde, sanayi üretimi ve istihdamda yakalanan artışın sürdürülmesi için finansal koşulların destekleyici olması gerektiği söylendi. 

Kavcıoğlu, TCMB'nin faiz indirim politikasını savunarak şu ifadeleri kullandı:

"Bu nedenle, Ağustos-Ekim döneminde politika faizini toplamda 350 baz puan indirmiş bulunmaktayız. Aldığımız kararların, 2023 yılı içinde ekonomimizin dayanıklılığını artırarak arzın, yatırımların ve ihracatın sürekliliğine önemli ölçüde katkı sağlayacağını öngörüyoruz."

Mevduatlar içinde TL'nin payının hızla arttığı, bu kanaldan döviz kurlarındaki istikrara katkı sağlayarak enflasyonu besleyen önemli bir unsurun da kontrol altına alındığı belirtildi.

Faiz indirimleri ve makroihtiyati araçlarla kredi faizlerinin politika faizine yakınlaştırılarak üretimin desteklendiğinin ve kredilerin istikrara katkı verecek şekilde dağılmasının sağlandığınının altı çizilerek, şu ifadelere yer verildi:

"Enflasyon, arzın sürekliliğinin sağlanması, döviz kurlarında istikrarın korunması ve fiyatlama davranışlarının normalleşmesiyle hızla düşecek. Bu düşüşün kalıcı bir fiyat istikrarı sağlamasının iki ön koşulu olduğunu değerlendiriyoruz. İlk olarak, kalıcı cari fazla verme kapasitesine ulaştığımızda döviz arzımız da güçlenmiş olacağı için döviz piyasalarında sağlıklı fiyat oluşumunu ve istikrarı doğal olarak sağlamış olacağız. Enerji fiyatları tarafından gölgelense de bu hedefe beklenenden daha yakın olduğumuzu bir süredir sizlerle ayrıntılı bir şekilde paylaşıyoruz.

Fiyat istikrarında kalıcılığı sağlayacak ikinci ön koşulsa hanehalkının, firmaların ve bankaların bilançolarında Türk lirasının baskınlığının sağlanmasıdır. Bu amaca yönelik olarak da liralaşmayı bozan tüm yapısal unsurları ortaya koyup düzeltmeye gayret ediyoruz."