The Invite: Bir ilişkiyi ayakta tutan nedir?

Film: The Invite
Yönetmen: Olivia Wilde
Yapım yılı: 2026
Süre: 107 dakika

Hem oyunculuğuyla hem de yönetmenliğiyle tanıdığımız Olivia Wilde'ın yeni filmi The Invite, İspanyol yönetmen Cesc Gay imzalı komedi The People Upstairs'ın Amerikan uyarlaması. Wilde'ın başrolleri Seth Rogen, Penélope Cruz ve Edward Norton'la paylaştığı film, tek mekanda geçen ve oda tiyatrosu geleneğinden beslenen bir komedi-dram. 

• The Invite, boşanmanın eşiğinde bir çiftin "ateşli" cinsel hayatlarına kulak misafiri oldukları komşularını yemeğe çağırmasıyla açılıyor. Film boyunca birbirine fazlasıyla zıt olan bu iki çiftin yaşadığı çatışmaları izliyoruz. Hem ilişkilere dair söyledikleri, hem mizansen tercihleri hem de bol diyaloglu ve temposu yüksek senaryosuyla The Invite, tam bir Amerikan bağımsızı.

Wilde, kökeni Cassavetes'e kadar giden, bazen doğaçlama, bazen de doğaçlamaymış hissi veren ilişki temalı filmlerin yeni bir örneğine imza atıyor. Amerikan bağımsız sinemasının ilk tohumlarını atan bu geleneği takip eden film, kimi yerlerde tökezlese de, ortaya takip edilebilir bir hikaye çıkmış diyebiliriz. Özellikle Wilde'ın biraz fazla yaslandığı mizansen tercihleri, karakterlerin birbirleriyle sürekli değişen mesafesini, aralarındaki cinsel gerilimi, merak, öfke ve kırgınlık gibi duyguları olabildiğince iyi yansıtıyor. Bu tercihler arasında dekor-kostüm ve kadraj içi kadraj kullanımı özellikle öne çıkıyor.

Daha filmin başından itibaren asıl çiftimiz Angela ile Joe'nun aralarındaki gerilimi kadrajdaki konumlarından sezmeye başlıyoruz. Aynı kadrajda yer almayan karakterlerimiz, çoğunlukla rahatsız edici bir şekilde ekranın tam ortasında duruyor. Onları doğrudan görmek, onlara yaklaşmak, onları anlamlandırmak çok zor. Aynalardaki yansımalarda ve kadraj içi kadrajlarda, örneğin bir kapı eşiğinde ya da bir pencere önünde görüyoruz ikisini de. 

Öfkeyle, kırgınlıklarla, yaşanmamışlıklarla, ifade edilemeyen bastırılmış duygularla, artık can çekişen arzularla, çileden çıkmış iki yabancı var karşımızda. Kadraj içi kadrajlar onları sürekli sıkıştırıyor; belli ki fazlasıyla büyük olan apartman dairesini bir hapishaneye dönüştürüyor. Aynalardaki yansımalar karakterlerin hakikatine, iç dünyasına ve savunmasız, kırılgan taraflarına erişmemize mani oluyor.

Bir tarafta her şeye sinirlenen, sürekli homurdanan ve şikayet eden, kendisinden ve etrafındaki herkesten nefret eden bir adam; diğer tarafta ise her şeyi kontrol etmeye çalışan, sürekli bir şeyleri derleyip toparlayan, ilaç kullanacak seviyede kaygı sorunu yaşayan bir kadın. İkisinin de ne söylediğini pek anlayamıyoruz çünkü onlar da birbirlerini anlamıyor, dinlemiyorlar. Dolayısıyla özellikle bu ilk bölümde karakterlerin sözcüklerinden çok bu kalabalık, gürültü ve gerilim dolu ortamı hissetmemiz bekleniyor.

Filmin başlangıcı, tıpkı filmin büyük kısmı gibi kasıtlı olarak hızlı ve aceleye getirilmiş bir kurguya sahip. Görmemiz gerekenden daha fazla açıdan görüyoruz karakterlerimizi. Yaşadıkları apartman dairesi hem çok büyük hem de çok küçük gibi. Odalar ve koridorlar labirentlere dönüşüyor. Halbuki daha yeni tadilat bitmiş, ev yenilenmiş. Joe'nun içinde bulunduğu mutsuzlukla baş etme yöntemi her şeyden şikayet etmek, evden olabildiğince kopmak ve yerleşmemek. Angela ise tam tersine, eve yerleşmek için biraz fazla uğraşıyor. Her bir halıyı, duvar kağıdını, rengi ve eşyayı tek tek seçmiş. Joe ailesinden kalan ve ona hayattaki başarısızlığını hatırlatan bu eve yerleşmemeye kararlı. Angela ise tutunmaya çalışırken biraz fazla sıkıyor, bırakmıyor. Kıyafetlerinin rengi bile duvarların rengiyle aynı. Dairedeki duvarları yıkmış, mekanı genişletmişler. Bu sınır yıkımı, aralarındaki mesafeyi daha da görünür kılmış.

Yalnızca bir yıldır birlikte olan ve müthiş bir aşk ve seks hayatları olduğunu anladığımız komşu çiftimiz Pina ve Hawk çok geçmeden kapıyı çalıyor. Film, çiftlerin ilk ve son karşılaşmasını ustalıkla sahneliyor. Çünkü bu iki karşılaşma (biri tanışma, diğeri veda) Angela ve Joe'ya biraz olsun dürüstçe yaklaşabildiğimiz anlar.

Çiftimizi hem uzaylı görmüşçesine, hem merakla, hem de anlayışla izleyen Pina ve Hawk, Angela ve Joe'yu bir an bile yargılamıyor. En azından ahlaki bir yargılama, üstten bakma veya kendi hayatlarını onlarınkiyle karşılaştırma gibi bir eylem kesinlikle yok. Birbirlerine zıt iki farklı çifti karşı karşıya getiren bu tür filmlerde, örneğin Who's Afraid of Virginia Woolf?'ta bu zıtlaşma ve karşılaştırma teması oldukça baskındır. Wilde ise iki çifti birden analiz etmeye kalkmıyor ve odağı Angela-Joe çiftinde tutuyor.

Belli ki kendileri de aynı aşamalardan geçmiş, boşanmış ya da dul kalmış ve birbirlerini bulmuş olan Pina ve Hawk, yalnızca asıl çiftimizi daha iyi tanıyabilmek adına birer ayna. Dolayısıyla ilk karşılaşmada, filmin başından beri tabiri caizse "kafamızı şişiren" Angela ve Joe'nun dış dünyaya sergiledikleri kimlikleriyle tanışıyoruz

• Film aslında şunu soruyor: Misafirleri gelmeden önce birbirlerini dinlemeden kavga eden bu çift, başkaları yokken, yalnızca kendileri varken "kendileri gibi" mi gerçekten? Yoksa birbirleriyle olan, artık birbirlerine göre tanımlanan bir başka performatif kimlik mi söz konusu? 

Filmin sürprizini bozmadan ifade edecek olursak, sondaki veda sahnesi daha doğrusu veda sahnesinin tam olarak olmaması, tam da bu soruları bir kez daha hatırlatıyor bize. Kendilerini yansıtacakları ve onun aracılığıyla konuşacakları bir ayna (komşu, başka bir çift, çocukları) olmadan Angela ve Joe'nun birbirleriyle konuşmaları mümkün mü?

Elbette bu sorular Amerikan sinemasında, özellikle de Amerikan bağımsız sineması ve Frances Ha'yla ana akıma taşınan "gevezelik" üzerine kurulu mumblecore geleneğinde sayısız kez sorulmuş ve cevaplanmış sorular. Bunun tek mekanlı bir versiyonuna daha gerek var mıydı ya da Wilde'ın versiyonu bu geleneğe ne ekliyor, biraz ona bakmak gerek.

Bu noktada yönetmenin ilişkilerdeki ibreyi farklı kadınlık deneyimlerine doğru kaydırdığını ve bunun onu öncüllerinden farklı kıldığını söyleyebiliriz. Öfke ve huysuzlukla temsil edilen erkeğin karşısına ne kadar kaygılı olursa olsun, bakım ve ev içi emeğe devam etmek zorunda olan, sevişmeden önce bile partnerinden özür dileyerek tezgâhı silmeye çalışan bir kadın koyuyor Wilde.

Film boyunca Angela ve Pina arasındaki iletişimin yalnızca cinsel bir gerilimden değil, aynı zamanda iki kadının bedensel ve toplumsal deneyimlerindeki ortaklıktan da kaynaklandığını görüyoruz. Senaryoya olabildiğince doğal bir şekilde yedirilmiş diyaloglarda ikilinin hem menopoz hem kadın cinselliği hem de çocuk yapmak konusundaki sohbetlerine tanık oluyoruz. Dolayısıyla normalde iki tarafa da eşit davranan, romantik ilişkilerin çetrefilli yapısı üzerine bizi çelişkilerle ve kararsızlıklarla dolu bir çukura sokan bu tip ilişki filmlerinden farklı bir yerde duruyor film.

• Marriage Story'nin daha büyük jestlerle kaydırdığı ibre, burada daha incelikli bir şekilde işlenmiş bir fırtına - ve fırtına sonrası sessizliğe - dönüşüyor.

Öte yandan Cruz'un performansı, filmin tüm ışığını karakteri Pina'nın üzerine topluyor. Tüm bu dört karakterli yapının çekirdeği; hayatı, kadınlığı, romantik ve cinsel hayatı, seçimleri ve mesleğiyle filtresiz bir şekilde var olabilme cesaretini gösteren Pina. Hem psikoterapist hem de seksolog olan Pina, elini bu "artık bitmiş olan" ilişkinin içine sokuyor, Joe'yu sertçe, Angela'yı ise kucaklayarak çıkarıyor ve onları bir nevi birbirlerinden kurtarıyor.

Yüzeyde cinsellikle, arzunun farklı hâlleriyle, bastırılan, ayıplanan ya da ifade alanı bulamayan fantezilerle ilgileniyor gibi duran film, aslında seksin ilişkinin bir semptomu, bir sonucu olduğunu söylüyor böylece. Arzunun ve sevginin doğası üzerine zaten bildikleri, fakat hayatın unutturduğu o anları ve anıları hatırlıyor Angela ve Joe. Ve ancak onların bilebileceği bir şeyin kıyısından dönüyorlar.

Benzer işler:

• Who's Afraid of Virginia Woolf? (1966, Mike Nichols)
• The People Upstairs (2020, Cesc Gay)