Basketbola adanmış bir hayat

Basketbol, sevmesi kolay bir spordur. Fakat ona karşı gerçek aşkı beslemek için fedakârlıklar yapmak, maddi ve manevi zorluklara katlanmak gerekir. Yalçın Granit, basketbolun zorluklarını içselleştiren bir insandı. Hayatını sadece basketbol üzerine kuran bir basketbol dehasıydı o. Tabii başarılı da bir bilim insanı.

“Türkiye basketbolunun manevi babası” Yalçın Granit, 1 Kasım 2020’de, 88 yaşında, hayatını kaybetti.

Askılıyla kısa ama öz bir ilişki
 

• Yalçın Granit, henüz 25’inde askılıyı bırakan bir basketbol oyuncusuydu. Günümüzde 25 yaşındaki Avrupalı bir basketbol oyuncusu, -çok nadir yeteneklere sahip değilse- klasmanında yıldız etiketine yavaş yavaş yaklaşırken Granit; 12 kez kupa kazanan, Galatasaray’ın Yenilmez Armada’sında donanma komutanlığını üstlenen bir oyuncuydu. Ayrıca Robert Busnel’in davetiyle Fransa’ya, Racing Paris’e transfer olup Türkiye’de rotayı ülke sınırları dışına atan ilk basketbol oyuncusu olmuştu. Yani Türkiye’nin Dražen Petrović’iydi Yalçın Granit oyuncu olarak.
   
• 68 kez Ay-Yıldızlı formayı terletip 16 kez kaptanlık pazubandını taşıma gururu yaşadı Yalçın Granit. Bu arada, 1950’nin ilk yıllarında İstanbul Üniversitesi’nin jeoloji bölümünden mezun olan tek öğrenciydi. Fransa’da doktorasını yaptı ve İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Tatbiki Jeoloji Enstitüsü tarihinin ilk asistanı oldu. İnsan okurken bile “Yok artık” moduna giriyor, değil mi? Yani 12 kez kupa kazan, efsane ol, Paris’te oyna ve bir bilim dalında akademik düzeyde ilerle. Ve bunların hepsini 25’ine kadar yap. 
   

Takım elbiseler ve birtakım kuramlar
 

• Yalçın Granit, oyunculuk kariyerinin başlarında Darüşşafaka basketbol kurumunu kurmuştu iki arkadaşıyla birlikte. 25’inde oyunculuktan emekli olduktan sonra bir gün bile beklemedi neredeyse; Darüşşafaka’nın başantrenörü oldu. 1950’lerin son yılında Daçka’ya tarihinin ilk ve tek İstanbul Ligi şampiyonluğunu kazandırdı. 1974’e kadar takım elbiselerle kenarda oyuncularını başarıyla yönetti Granit. 
   
• Bu yıllarda onlarca başarı kazanırken kuramsal bakımdan adeta bir devrim yarattı. 1960’ta eğitimle basketbolu birleştirip İTÜ hegemonyasını başlattı. Aynı süreçte ticari kimliğiyle BOTEKS firmasını kurdu. Parkelerde Granit, dönemin Amerika Birleşik Devletleri basketbolundan çıkan yazıları takip edip onları Türkiye basketboluna uyarlamanın yollarını arıyordu. İşin pratiğe dökülmesi için kuramların sağlam temellere atılması gerektiğini biliyordu. Fakat bunu, 1974’te takım elbiseleri de bırakıp elini ayağını parkelerden çekip; yönetici ve yazar olduğu dönemlerde yaptı.
   

1990’larda Türkiye’de basketbol kliniği 
 

• Günümüzde Türkiye’de birçok basketbol semineri ve kliniği veriliyor. Fakat bu etkinliklerde odak noktası genelde konuşmalar üzerinden gidiyor. Asıl “basketbol klinikleri”nde odaklanılan video uygulamalarını Yalçın Granit; 1990’larda şu pek övdüğümüz hızlı dizüstülerimiz yokken yapıyordu. Türkiye’nin birçok ilçesine basketbol alanları inşa ettiriyordu. Fast Break’in kurucu yazarlarındandı. Çeşitli gazetelerde yazarlık yaptı. Türkiye Basketbol Federasyonu ve Galatasaray Basketbol Şubesi'nde çeşitli görevlerde yer aldı. Vefatına dek basketboldan kopmadı, sadece basketbol üzerine odaklandı. Hayatını sadece basketbol üzerine kurdu ve başarılı bir insan olmayı başardı.
   

Tonlarca ders
 

• Yalçın Granit, günümüzde birçoğumuzun okumaya üşeneceği uzunlukta, dolu dolu bir kariyer bıraktı ardında. Yıldız bir oyuncuydu, mükemmel bir antrenördü, ABD’deki basketbol sistemini Türkiye’ye sağlıklı şekillerde uyarlayan biriydi. Prestijli bir üniversitenin “ilkler” tarihine girmesi dâhil, birçok şeyin ilkiydi o. Ardında sadece basketbolseverlere değil; tüm gençlere tonlarca ders bıraktı. Çalışmanın, disiplinin ve umut beslemenin karşılığında elde edebileceğiniz başarıların ipuçlarını bıraktı ardında.