Yeni varyant: Omicron

Dünya Sağlık Örgütü; Güney Afrika'da ortaya çıkan ve diğer varyantlardan "daha hızlı yayılabileceği" öngörülen Covid-19 varyantını Omicron olarak adlandırdı. Örgütün açıklamasında 9 Kasım'da tespit edilen ilk Omicron varyantıyla paralel olacak şekilde Güney Afrika'daki vakaların son haftalarda keskin şekilde arttığının gözlendiği bildirildi.

• Adlandırma: Örgüt sözcüsü Tarik Jasarevic, Yunan alfabesine göre yapılan adlandırmada "Nu" ve "Xi" harflerinin atlanarak Omicron'un tercih edilmesini şöyle açıkladı: "'Nu', 'yeni' ile çok kolay karıştırılıyor. 'Xi' ise yaygın bir soyadı olduğu için kullanılmadı."

Çok sayıda mutasyona sahip olduğu ifade edilen varyant konusunda bireylere aşı olmaları ve tedbirlere uymaları yönünde çağrı yapıldı. Ülkelere de seyahat kısıtlaması kararları alırken risk temelli ve bilimsel bir yaklaşım uygulamaya devam etmeleri tavsiye edildi. Güney Afrika Devlet Başkanı Cyril Ramaphosa ise ülkeleri "bilimsel olarak kanıtlanmamış" seyahat yasaklarını kaldırmaya çağırdı. 

Piyasalar da yeni varyanta ilişkin haberlerden etkilendi. Reuters'a göre %2,5 düşüşle kapanan Dow Jones Ekim 2020'den bu yana, Avrupa piyasaları 17 aylık periyotta en kötü günlerini yaşadı. Petrol varil başına 10 dolar değer kaybederken kruvaziyer ve hava yolları şirketlerinin hisselerinde de kayda değer düşüşler görüldü. 

Neler oluyor?

Ön kanıtlardan hareketle yeniden enfeksiyon riskini artırdığı düşünülen Omicron'un keşfi, küresel endişeleri ve yeni önlemleri de beraberinde getirdi. BBC Türkçe'nin aktardığına göre Türkiye, Birleşik Krallık, Avrupa Birliği, Avustralya, Kanada ve ABD dâhil olmak üzere birçok ülke Güney Afrika ve komşularından seyahatleri kısıtladı. İsrail cumartesi günü tüm yabancıların ülkeye girişini yasaklayacağını duyurarak sınırlarını tamamen kapatan ilk ülke oldu. 

İki Omicron varyantlı vaka tespit edilen Birleşik Krallık'ta pandemi tedbirleri sıkılaştırıldı. Bu kapsamda kapalı alanlarda maske kullanımının tekrar zorunlu hâle geleceği, yurt dışından gelenlerin bir süre karantinada kalacağı konuşuluyor. 

Euronews, Avrupa'nın ilk Omicron vakasının Mısır'dan Belçika'ya Türkiye aktarmalı gelen bir kişide tespit edildiğini söylüyor. Hong Kong, Almanya ve İtalya'da da vaka tespit edildiği, Çekya'da şüpheli vakalar üzerinde çalışıldığı, Hollanda'da Güney Afrika'dan gelen 600 kişiden testi pozitif gelen 61 kişinin incelendiği ve 13 Omicron varyantı tespit edildiği belirtiliyor. Fransa Sağlık Bakanı varyantın ülkede dolaşımda olmasının "muhtemel" olduğunu söylerken Avustralya'da da asemptomatik seyreden iki vaka tespit edildiği biliniyor.

Türkiye’de durum ne?

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, cumartesi akşamı yaptığı açıklamada varyantlara bağlı gelişmelerin izlendiğini ve önlem alındığını, Türkiye'de en yaygın varyantın Delta varyantı olduğunu ve Omicron varyantına rastlanmadığını duyurdu. 

Bakan Koca dünkü açıklamasında da "tabloda bir süredir ciddi değişkenlikler görülmüyor" diyerek "aşınızı vaktinde yaptırın" çağrısını yineledi.

Şimdi ne olacak? 

Dünya Sağlık Örgütü, varyant hakkında henüz çok az şey bilindiğini ve etkilerinin anlaşılmasının birkaç hafta sürebileceğini ifade ediyor. 30'un üzerinde yeni mutasyon içerdiği bilinse de endişelerin haklılığından emin olmak için mutasyonların ve risklerin anlaşılması gerekiyor. 

Güney Afrika Tıp Birliği Başkanı Angelique Coetzee de bu aşamada her şeyin spekülasyon olabileceğini, henüz görülen vakaların hafif seyrettiğini söylüyor. Başkanın ifadelerine göre Omicron varyantıyla enfekte olanların tat ve koku kaybı olmaksızın bir - iki gün boyunca kas ağrıları ve yorgunluk yaşadıkları görülüyor.

BioNTech / Pfizer, Johnson & Johnson, Moderna ve AstraZeneca gibi aşı üreticilerinin mevcut aşıların varyanta karşı koruyuculuğunu inceleyeceği, Moderna'nın bir hatırlatma aşısı geliştireceği aktarılıyor.