Zeki, çevik ve etik yapay zekâ mümkün mü?

Google'ın "Etik Yapay Zekâ" ekibinin başındaki Timnit Gebru'nun işten çıkarılması, yapay zekâ etiği tartışmaları ve protestolar.
Zeki, çevik ve etik yapay zekâ mümkün mü?

TROY #n
TROY ile birlikte

Yetkili satıcıdan avantajlı imkânlarla iPhone 12 sahibi olun: Troy Apple Premium Reseller

Apple'ın ikonik telefonu iPhone, yaklaşık bir ay önce yeni serisi iPhone 12'yi tanıttı. Her biri 5G teknolojisini destekleyen ve iPhone 12 mini, iPhone 12, iPhone 12 Pro ve iPhone 12 Pro Max olmak üzere dört farklı seçenekle gelen yeni…

Daha fazlasını öğren →

Quando

Quando

Her salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.

Geçtiğimiz hafta, algoritmik ön yargılar konusunda öncü bir araştırmacı olan, Google'ın “Etik Yapay Zekâ” ekibinin eş başkanı Timnit Gebru, Google'dan kovulduğunu Twitter'dan paylaştı.

  • Arka plan: Timnit Gebru, aralarında Google çalışanlarının da bulunduğu 6 kişilik bir ekiple büyük dil modellerindeki ön yargılar konusunda eleştirileri içeren bir araştırma makalesi hazırladı. Google'ın, “şirketin çizgisine uymadığı” gerekçesiyle makaleyi geri çekmesini veya Google çalışanlarının adlarının makaleden çıkarılmasını istemesi üzerine Gebru, iş arkadaşlarına Google yetkililerinin çeşitliliğin savunulmasına karşı yaşattığı hayal kırıklığını ifade ettiği bir e-posta gönderdi. Bu e-posta üzerine Gebru’nun hesabı kapatıldı ve Gebru, Google’ın yapay zekâ ekibinin lideri Jeff Dean tarafından işten çıkarıldığını tweet'ledi.
     
  • Yapay zekâ etiği: Yapay zekâda etik algısının temelinde, yapay zekânın asla insan güvenliğini ve itibarını etkileyebilecek aceleci kararlara yol açmaması gerektiği fikri yatıyor.

    • Avrupa Komisyonu'nun yayımladığı "Güvenilir Yapay Zekâ için Etik Kuralları" belgesinde etik ve güvenilir yapay zekâ için gerekli yedi temel şart; insan unsuru ve gözetimine dikkat edilmesi, teknik dayanıklılık ve sağlamlık, gizlilik ve veri yönetişimi, şeffaflık, ayrımcılık yapmama ve adalet, toplumsal ve çevresel refah ile hesap verebilirlik olarak belirtiliyor.
       
    • Timnit Gebru ve ekibinin hazırladığı "Stokastik Papağanların Tehlikeleri Üzerine: Dil Modelleri Fazla Büyük Olabilir mi?" isimli araştırma makalesi; doğal dil işlemenin tarihi, büyük dil modellerinin dört ana riski ve daha fazla araştırma yapılabilmesi için bazı önerileri içeriyordu. MIT Technology Review’a göre makaledeki etik konusunda kritik olan bu dört ana risk unsuru; çevresel ve finansal maliyetler, fazla miktarda veri yüzünden anlaşılmaz modeller, yanlış yönlendirilmiş araştırmaların fırsat maliyetleri ve yapay zekânın insanları kandırmak için kullanılmasından doğan anlam yanılsamaları.
       
  • Etik kurallar neden önemseniyor? Gebru ve diğer araştırmacıların değindiği bu konular, yapay zekânın zarar oluşturabilecek şekilde kullanılabileceğini anlatıyor. Makalenin yazarlarından Emily Bender'ın söylediğine göre bu makalenin amacı, doğal dil işleme alanındaki mevcut araştırmanın manzarasını değerlendirmek. Ancak bunu yaparken olumlu yönler çok açık görülebiliyorken olumsuz yönleri de göstermeyi ve bu durumdan fayda sağlarken oluşabilecek etik riskleri azaltabilmeyi vurgulamak istiyorlar.
     
  • Google nasıl karşıladı? Timnit Gebru’nun attığı tweet üzerine 1500'den fazla Google çalışanı, Google'a karşı bir protesto kağıdı imzaladı. Google yapay zekâ ekibinin lideri Jeff Dean, şirket içi bir e-posta gönderdi ve makalenin Google'ın kriterlerine uymamasının nedenlerinden birinin "çok fazla alakalı araştırmayı görmezden gelmesi" olduğunu söyledi. Spesifik olarak, büyük dil modellerinin nasıl daha enerji verimli hâle getirileceğine ve ön yargı sorunlarının nasıl azaltılacağına dair daha yeni çalışmalardan bahsetmediğini belirtti.
     
  • Geniş perspektif: Birkaç yıl önce Microsoft, “Adalet Hesap Verebilirlik Şeffaflığı ve Etik” grubunu kurdu. Alphabet’in DeepMind AI grubunun etik ve toplum ekibi bulunuyor. Facebook, 2018'de yapay zekâ sistemlerinin ön yargısız, mümkün olduğunca etik kararlar almasını sağlamak için özel bir ekip oluşturduğunu ve ayrı bir yazılım geliştirdiğini açıklamıştı. Yapay zekâyla ilgili çalışmalar yapan teknoloji şirketleri, etik kurallara bağlı kalmak için çalışmalar yapsa da şirketlerin bu alanda sınavı büyük. Google'ın Gebru ile bağlarını kesme kararı ise etik yapay zekâya olan bağlılığının ciddiyeti hakkında soru işaretleri uyandırıyor.
Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Quando

Quando

Her salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.

NEREDE YAYIMLANDI?

QuandoQuando
∙

BÜLTEN SAYISI

💬 Komplo teorilerine sosyal medya önlemi, yapay zekâ etiği

💬 Etik yapay zekâ tartışmaları, Covid-19 aşısı hakkındaki komplo teorileri, G-commerce

10 Ara 2020

TROY ile birlikte
Quando

YAZARLAR

Elif Özçakmak

Elif Özçakmak

Bir çocuğun merakı ve heyecanıyla bir yetişkinin olgunluğunu içinde barındıran bir ruha sahip, araştırmayı ve paylaşmayı seven bir İşletme Mühendisi.

Quando

Quando

Her salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.

İLGİLİ OKUMALAR

QuandoQuando
∙

HİKAYE

Teknoloji ekosisteminden iklim krizine karşı en sıra dışı 10 çözüm

Türkiye'nin başkanlığını ve ev sahipliğini üstlendiği iklim konferansı COP31, 9 Kasım Pazartesi günü Antalya'da başladı. Zirve, teknoloji ve girişim ekosisteminde iklim krizi için geliştirilen çözümleri de yeniden gündeme taşıdı.

Doğa Yurduneri

·

15 Kas 2026

Teknoloji ekosisteminden iklim krizine karşı en sıra dışı 10 çözüm
QuandoQuando
∙

HİKAYE

ABD ara seçim sonuçları teknoloji sektörü için ne ifade ediyor?

ABD ara seçimleri, Donald Trump yönetiminin teknoloji sektörüne yönelik politikalarının geleceği açısından yeni bir dönüm noktasına işaret etti. Hem Temsilciler Meclisi'nde hem de Senato'da daha fazla sandalye kazanan Demokratların ABD Kongresi’nin her iki yasama kanadında da çoğunluğu elde etmesi, son iki yılda izlenen politikaların yeniden tartışmaya açılabileceğini gösterdi.

Doğa Yurduneri

·

10 Kas 2026

ABD ara seçim sonuçları teknoloji sektörü için ne ifade ediyor?
QuandoQuando
∙

HİKAYE

Çocuklar için sosyal medya yasağı: 15 yaş sihirli bir eşik mi?

Çocukların sosyal medyada korunması üzerine yapılan tartışmalar, kaç yaşında hesap açabilecekleri sorusunun ötesine geçiyor. Türkiye’de 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal medya kısıtlaması getiren yasa, 1 Kasım itibarıyla yürürlüğe girdi; ancak e-Devlet üzerinden henüz somut bir işlem mekanizması başlatılmış değil. Uzmanlara göre teknik altyapıdaki bu belirsizliğin ve salt yaş sınırının ötesine geçilmesi ve çocukları dijital dünyanın içinde güçlendirecek bir eğitim ve platform sorumluluğu modeli benimsenmesi gerekiyor.

Nihan Bora

·

10 Kas 2026

Çocuklar için sosyal medya yasağı: 15 yaş sihirli bir eşik mi?
QuandoQuando
∙

HİKAYE

Robotaksiye giden yol: Türkiye’de sürücüsüz taksi gerçekten mümkün mü?

Martı ve Tripy Mobility gibi yerli şirketlerin yakın tarihli duyuruları, robotaksilerin beklenenden çok daha önce Türkiye yollarında kullanıma sunulabileceğine işaret ediyor. Bu duyurular oldukça kritik bir soruyu da gündeme taşıyor: Regülasyonlar derhal hazır hâle getirilse dahi bu kadar karmaşık kent koşullarında robotaksileri faaliyete sokmak mümkün mü? Boğaziçi Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ilgın Yaşar ve güncel olarak bir otomobil firmasında görev alan Kontrol ve Otomasyon Mühendisi Berk Üke, bu soruyu Aposto okurları için yanıtladı.

Doğa Yurduneri

·

08 Kas 2026

Robotaksiye giden yol: Türkiye’de sürücüsüz taksi gerçekten mümkün mü?
QuandoQuando
∙

HİKAYE

Her Şey Ortada: Doğruluk mu, cesaret mi?

Silikon Vadisi’ni bir dönem sallayan Theranos skandalı, yakın zamanda yeniden teknoloji, medya ve iş dünyasının merkezine yerleşti. Girişimin kurucusu Elizabeth Holmes, 11 yıl hapis cezasına çarptırılmasının ardından bu kez dünyayı sallayan bir belgeselin ana konusu oldu. Üstelik kendi talebiyle…

Çiğdem Öztabak

·

03 Kas 2026

Her Şey Ortada: Doğruluk mu, cesaret mi?