Yılın son bülteninde 2024 yılına dair küçük bir seçkiyle karşınızdayız. Bu tarz listelerin tamamen kişisel olduğunu unutmadan, "O niye yok, bu seçim hiç olmamış" demeden tadını çıkarmanız ümidiyle...<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Yılın Filmi:&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://www.imdb.com/title/tt15239678/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Dune – Part Two</a></h2>Frank Herbert’in kült evreninden uyarlanan serinin ikinci filminde yönetmen Denis Villeneuve yine harikalar yaratıyor. Dune: Part Two’yu tek kelimede tanımlamak istersek kullanabileceğimiz en iyi kelime “destansı” olur. İlk filmdeki başarısıyla En İyi Sinematografi Oscar’ını kazanan Greig Fraser, bu filmde de işini çarpıcı renk ve ışık kullanımıyla zirveye çıkarıyor. Villeneuve, eski moda hikaye anlatımını dozunda mizah ile güç ve fanatizm hakkında incelikli hikayelerle tatlandırıyor.&nbsp;Bir “kurtarıcı” ya da “seçilmiş kişi” anlatısından çok daha fazlası olan Dune, bu tür büyük bütçeli ve gişe rekorları kıran filmlerin de sanatsal yapılabileceğini bizlere hatırlatıyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Yılın Albümü: Vampire Weekend -&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/intl-tr/album/1W04wu2W4OIcuiNc5AMB3y?si=1jjzMsdcTzWsRRC1dbvGHA" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Only God Was Above Us</a></h2>2008 yılında kendi adını taşıyan ilk albümleri Vampire Weekend ile indie rock dünyasında yeni bir boyut açan grup, geride bıraktığımız yıl 5. albümü Only God Was Above Us’ı yayımladı. Solist Ezra Koenig’in "Sinizmden iyimserliğe doğru bir yolculuk" olarak tanımladığı; "F*ck the world" dizesiyle başlayan ve "Hope" adlı bir şarkıyla sona eren albüm, grubun en iyi bilinen seslerinin tümünü kucaklıyor ve geçmişine saygı duruşunda bulunuyor.&nbsp;Gen-X Cops ile A-Punk ve Diane Young; Mary Boone ile Ya Hey; Prep-School Gangsters ile Taxi Cab arasında benzerlikler kurabileceğimiz ve bu örnekleri artırabileceğimiz şarkılar arasından gerçek bir emsali olmayan tek parça, neredeyse sekiz dakikalık süresiyle grubun kaydettiği en uzun eser olan <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/intl-tr/track/5sBrebz7XnIbwSdWgWasLr?si=b1986cfe114f4a8d" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Hope</a>.Only God Was Above Us, adını 1988 tarihli bir gazete manşetinden alıyor ve bu manşette uçak kazasından kurtulan bir kişi, uçağın çatısı söküldüğünde nasıl hissettiğini anlatıyor. Manşet, müziğin ruh hâlini gerçekten yakalıyor, çünkü felaketle çevrili olsak bile saçlarımızdaki rüzgarı hissetmeye davet ediyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;"><img src="https://images.aposto.com/2024/11/1/1735561591177.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.00" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"> Yılın Şarkısı: Duman –&nbsp;Kufi</h2>Milenyuma bir kala hayatımıza giren ve 2000'li yılların imza seslerinden biri olan Duman, 10 yılı aşkın süren suskunluğunu 2024’te bozdu. Haziran ayının son günlerine doğru yayımladıkları Kufi isimli tekli, o günden bugüne dek sadece Spotify’da 32 milyon kez dinlendi. Başlı başına bu bile hayranların Duman’ı ne kadar özlediğini gösteriyor.&nbsp;Kufi’yi çok sevenler olduğu gibi pek sevmeyenler de oldu. Şarkı, grubun geçmişteki bazı hitleri gibi üzerinde uzlaşı sağlanan bir eser olmasa da yarattığı etki açısından yıla damgasını vurdu. Fazlasıyla politik sözleriyle kısa zamanda dillere pelesenk olan parçayı yeniden dinlemek için <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/intl-tr/track/4JqP7JwWNG8I7xY40E6IWh?si=08353bf38f0f4eb5" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">buradan</a>.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Yılın Oyunu:&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://tiyatrolar.com.tr/tiyatro/afife" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Afife</a></h2>Yılmaz Erdoğan'ın <a fr-original-style="" href="https://tiyatrolar.com.tr/tiyatro/aydinlikevler" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Aydınlıkevler</a>'i ve Tanpınar'ın <a fr-original-style="" href="https://tiyatrolar.com.tr/tiyatro/saatleri-ayarlama-enstitutusu" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Saatleri Ayarlama Enstitüsü</a> uyarlamalarının yönetmeni Serdar Biliş'in proje tasarımını üstlendiği, Selin Cankı Ceylan'ın kaleminden çıkan, Afife Jale’nin yaşam öyküsünden ilham alınarak yaratılmış hayalî bir kumpanya olan oyun; sesi, ışığı, kostümleri, müziği ve sahne tasarımıyla geride bıraktığımız yılın en görkemli prodüksiyonlarından biriydi. &nbsp;Demet Evgar'ın Afife Jale'ye hayat verdiği oyunda; Tilbe Saran, Necip Memili Bora Akkaş, İdil Sivritepe gibi sanatçılar yardımcı rolleri paylaşıyor. (İzlemek isteyenler için Ocak ve Şubat ayı biletleri <a fr-original-style="" href="https://www.passo.com.tr/tr/etkinlik-grubu/afife-zorlupsm-turkcell-sahnesi-biletleri/780613" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">satışta</a>.)<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Yılın Dizisi:&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://www.imdb.com/title/tt2788316/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Shogun</a></h2>Epik televizyon yapımlarının sayısı azalsa da hâlâ destansı televizyon şovları yapmaya çalışan senaristler ve yönetmenler de var. Shogun'ın bu yapımlardan biri olduğunu henüz ilk bölümün ilk dakikalarında anlıyorsunuz. James Clavell'in aynı adlı romanından uyarlanan dizi, bir uyarlamadan ziyade dayandığı metnin yeniden yorumu gibi. Dizinin yaratıcıları Rachel Kondo ve Justin Marks, Clavell'in metnini tozlu sayfalarından çıkarırken sadece muhteşem değil, aynı zamanda tamamen orijinal bir eser yaratıyor.Diyalog, bağlam ve alt metin açısından oldukça zengin olan ve perde arkasından kamera önündekilere kadar herkesin bu hikayeyi önemsediğini hissettiren diziyi Türkiye'de Disney+ üyeliğiyle izleyebilirsiniz.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Yılın Sporcusu: Yusuf Dikeç</h2>2024 Paris Olimpiyat Oyunları'nda karma havalı tabanca branşında Şevval İlayda Tarhan ile birlikte Türkiye'yi temsil eden ve Türkiye'nin bu branştaki ilk Olimpiyat madalyası olan gümüş madalyayı kazanmasını sağlayan Yusuf Dikeç, atış yaptığı sırada verdiği kareyle dünyanın gündemine oturdu.&nbsp;Dikeç, kısa sürede Uzakdoğu'dan Amerika'ya her ülkede tanındı; futbolcular gol sevinci olarak onun pozunu tercih etti. Sırıkla atlamada Olimpiyat ve Dünya rekoru kıran, yılın en başarılı sporcusu Armand Duplantis dahi rekor sevincini Yusuf Dikeç pozu vererek kutladı.<img src="https://images.aposto.com/2024/11/1/1735563927057.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.34" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">

Her pazartesi saat 18.00'de Ankara'dan özenle seçilmiş etkinlikler, haberler ve hikayeler.

Ankara'dan özenle seçilmiş etkinlikler, haberler ve hikâyeler.

Aposto Ankara

2024 yılının öne çıkan kültür-sanat, spor ve yaşam olaylarına dair kısa bir seçkiye yakından bakıyoruz.

Naçizane bir yılın en'leri seçkisi

Cumartesi günü Ankara alternatif bir organizasyona ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. İncek, Club Mirador’da, ziyaretçilerini zaman yolculuğuna çıkararak yüzlerce yıl öncesine götürecek bir etkinlik hayat bulacak.Festivali yakından tanımak için festivalin yaratıcılarından Alican Develioğlu’yla bir röportaj yaptık.7 Aralık’ta gerçekleştirilecek Medieval Festival hakkında genel bir bilgi verir misiniz? Bu etkinlikte katılımcıları neler bekliyor?Festivalimiz 7 Aralık'ta eğlenceseverler ve Ankara’da farklı bir gün geçirmek isteyenler için kapılarını açacak. Orta Çağ’ın büyüleyici atmosferini yansıtan etkinlikler, kostümler, el sanatları atölyeleri ve stantları olacak. Ayrıca, ziyaretçiler, dönemin müziklerini dinleyebilecek, el yapımı zırh ve silahları inceleyebilecek ve çeşitli sahne gösterileri izleyebilecekler. Dönemin ruhunu yansıtan yemekler ve içecekler de festivalde sunulacak. Kısacası, festivalin hedefi katılımcıları olabildiğince Orta Çağ’da hissettirmek diyebiliriz.Bu festivalin amacı nedir? Neden "Orta Çağ" teması seçildi? Bu temayı, gizemli, büyülü ve kendine has bir dönemi yansıttığı için özellikle seçtik. Biz temenni ediyoruz ki ülkemizde konser haricinde bu tarz tematik etkinlikler ve festivaller daha sık yapılsın. Amacımız katılımcılarımıza, dönemin sanat, zanaat ve günlük yaşam öğelerini göstermek; farklı bir kültürel deneyim yaşatmak. Antrparantez, bu tür etkinlikler sayesinde “Ankara’da yapacak özgün şeyler bulamıyoruz,” diyenlere alternatif sunmayı istiyoruz.Festivale özel etkinlikler ya da gösteriler olacak mı? Katılımcıları ne gibi deneyimler bekliyor? Festivalimizde gerçekten zengin bir program var! Orta Çağ dönemini yansıtan yemek yeme yarışmaları, dans gösterileri, katılımcılar arasında yapılacak olan kılıç turnuvası, usta şövalyeler arasında düzenlenecek düellolar gibi birçok etkinliğimiz mevcut. Ayrıca el sanatları atölyeleri, okçuluk alanı, Zafer Güleç ile Orta Dünya Sohbetleri, çocuklara ve gençlere yönelik festival oyunları, gibi her yaş grubuna hitap eden etkinlikler de planladık. Bu etkinliklerin yanı sıra, katılımcılar gün içerisinde dans gösterileri ve konserler dinleyebilecek. Akşam seansındaki katılımcılarımız ise Viking ve Orta Çağ döneminin ruhunu devam ettiren folk-rock grubu Kalandra’nın konserinde müziğe doyacaklar.<img src="https://images.aposto.com/2024/11/1/1733132397535.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" alt="Kalandra" ratio="1.51" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"> Katılımcılarımızı Orta Çağ’a daha fazla dahil edebilmek için farklı farklı deneyimler hazırladık. İsteyenler dönem kostümleriyle fotoğraf çekilebilecekler, kılıç eğitimi derslerine ve ardından turnuvasına katılabilecekler. Hatta katılımcılar arasından en güzel kostümü mükafatlandırmayı düşünüyoruz. Kostüm demişken, kostüm zorunluluğunuz var mı? Orta Çağ kostümleri giymek isteyen ziyaretçilere herhangi bir öneriniz olur mu? Çok iyi bir soru! Açıkçası bu soruyu sıkça alıyoruz. Festivalimize kostümlerle katılmak, hiç şüphesiz deneyiminizi daha da keyifli hale getirecek. Ancak kostüm zorunluluğu gibi bir şart yok. Dileyenler alana gelmeden Orta Çağ kostümlerini kendileri yapabilir, kiralayabilir ya da satın alabilirler. Bizler de kendilerinin temaya uyum sağlaması için elimizden geleni yapmaya çalışacağız.Kostüm önerisi olarak, doğal tonlardaki kumaşları, geniş kollu elbiseleri veya pelerinleri tercih etmelerini söyleyebilirim. Hem konforlu hem de dönemi yansıtan seçimler, festival atmosferine katkı sağlar. Bu konuyla ilgili Instagram sayfamızda da bir öneri <a fr-original-style="" href="https://www.instagram.com/sidequest.event/p/DCuHLKXtvrt/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">paylaşımında</a> bulunmuştuk.Etkinlik alanına toplu taşımayla ulaşabiliyor muyuz?Elbette. Kızılay Güvenpark duraklarından 191 veya 197 numaralı hatlarla ulaşabilirsiniz. Bunun dışında etkinlik alanına giden servisler üzerine çalışıyoruz. Bunun duyurusunu da sosyal medya üzerinden yapacağız.Festivale katılmak isteyenler bilet ve detaylar hakkında nasıl bilgi alabilirler? Katılımcılarımız, festivalin detaylarını ve bilet bilgilerini <a fr-original-style="" href="https://www.instagram.com/sidequest.event/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Side Quest Event</a> Instagram sayfasından öğrenebilirler. Festival günü yoğunluk yaşanmaması için biletlerin önceden alınmasını öneriyoruz.Bilet satın alırken dikkat edilmesi gereken bir şey var: 3 farklı kategoride bilet seçeneğimiz mevcut. Gündüz biletine festival alanına giriş, etkinlikler ve oyunlar dahil. Akşam biletinde sizleri Kalandra ile baş başa bırakıyoruz. Eğer bütün festivali deneyimlemek istiyorsanız kombine bilet ile her iki oturuma da katılabilirsiniz.7 Aralık'ta Club Mirador'da düzenlenecek festivalin biletleri için <a fr-original-style="" href="https://www.bubilet.com.tr/ankara/etkinlik/medieval-festival/seans/94007" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">buradan</a>, <a fr-original-style="" href="https://biletinial.com/tr-tr/muzik/medieval-festival" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">buradan</a> ya da <a fr-original-style="" href="https://www.biletix.com/performance/3HPO1/001/TURKIYE/tr" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">buradan</a>.

Cumartesi günü Ankara alternatif bir organizasyona ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. İncek, Club Mirador’da, ziyaretçilerini zaman yolculuğuna çıkararak yüzlerce yıl öncesine götürecek bir etkinlik hayat bulacak.

Ankara, Orta Çağ'ı selamlıyor: Medieval Festival

Bir önceki hafta, Ankara’da kurulmuş ve döneminde iz bırakmış gruplar ve orkestralardan <a fr-original-style="" href="https://aposto.com/s/jupiterlerden-yeni-turkuye-ankaranin-iz-birakan-gruplari" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">bahsetmiştik</a>. Bu haftaki bültenimizde, Ankara’da doğan ve ünü tüm Türkiye’ye ulaşarak günümüzde müzik yapmayı sürdüren gruplara yakından bakıyoruz.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Pilli Bebek</h2>Gazi Üniversitesi’nde okuyan Cem Kısmet ve Ahmet Başbağlar, 1992 yılında “canlı müzik” adı altında sahne almaya başladı. Bir dönem isimsiz olarak müzik yapan birliktelik, Cem Kısmet’in askere gidip geri dönüşünün ardından, Bestekar Sokak’taki bir sohbet sırasında kendine sahne ismi olarak “Pilli Bebek”i seçti. Sakarya Caddesi’ne rock ezgilerini getiren ilk gruplardan biri olan Pilli Bebek, zaman içinde Ankara dinleyicisiyle bütünleşti.Milenyuma gelindiğinde binden fazla kez sahne alan grup ilk albümü Uyandırmadan‘ı yayımlamıştı. Onu 2007 yılındaki ikinci albüm Olsun takip etti. Türkiye genelindeki asıl şöhretine dönemin fenomen dizisi Behzat Ç.’nin müziklerini yaparak ulaşan topluluk, son teklisini 2020 yılında Mavi Sahne ismiyle yayımladı.Çiğdem Kaya Çayır’ın Cem Kısmet ile Pilli Bebek ve Ankara’ya Dair başlıklı röportajını okumak için, <a fr-original-style="" href="https://lavarla.com/cem-kismet-ile-pilli-bebek-ve-ankaraya-dair/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">buradan</a>.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Zakkum</h2><img src="https://images.aposto.com/2024/10/1/1730728820933.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.51" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Ankara’da Raindog adıyla 1998 senesinde kurulan grup, önceleri Olgunlar Sokak’taki Sinema Bar’da glam rock ve britpop türünde cover eserler icra etti. 2005 yılında vokalde Yusuf Demirkol, elektro gitarda Eren Parlakgümüş, bas gitarda Emre Yılmaztürk ve bateride Cem Senyücel dörtlüsüyle ilk albümlerini kaydetmeye hazırlanan ekip, grubun adını Zakkum olarak değiştirdi. 2007 yılının Ocak ayında piyasaya sürülen Zehr-i Zakkum isimli ilk albümde; Ahtapotlar, Ah Çikolata, Anlıyorsun, Hipokondriyak şarkılarına ve albümle aynı ismi taşıyan Teoman düetli şarkıya klip çekildi.Her albümde özgün parçalar üretmeye devam eden grup; Ah Bu Şarkıların Gözü Kör Olsun, Hatıran Yeter, Güneşimi Kaybettim gibi müzik tarihimizde yeri olan parçalara yaptığı başarılı coverlar ile de ses getirdi. Rock müziği, buzuki, ut, bendir gibi çalgılarla sentezleyen ve kendi tarzını yaratan Zakkum, ilerleyişini doludizgin sürdürüyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">maNga</h2><img src="https://images.aposto.com/2024/10/1/1730728859176.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.73" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Ankara’da büyüyen ve öğrencilik hayatlarını bu şehirde yaşayan gençler tarafından 2001 yılında kurulan maNga, adını Japon çizgi roman geleneğinden aldı. 2004 yılında yayımladıkları ilk albümün çıkış parçası olan Bir Kadın Çizeceksin şarkısı kısa sürede dillere pelesenk oldu ve FIFA 06 oyununun soundtrackleri arasına seçildi. Deniz Özbey, Göksel ve Koray Candemir ile birer düet şarkı da içeren albüm Altın Plak kazandı.Beş yıllık sessizliğin ardından Nisan 2009’da raflardaki yerini alan Şehr-i Hüzün albümü grubun başarısını perçinledi ve TRT, 2010 yılı Eurovision Şarkı Yarışması’nda Türkiye’yi temsil etmek üzere maNga’yı seçti. Yarışmaya, We Could Be the Same isimli şarkıyla katılan grup ikinci olarak Türkiye’nin Eurovision tarihinde Sertab Erener’in zaferinden sonraki en iyi dereceyi elde etti.Spotify Türkiye’de son 10 yılın en çok dinlenen müzik grupları listesinde 7. sırada yer alan maNga’da; Ferman Akgül, Yağmur Sarıgül, Cem Bahtiyar ve Özgür Can Öney yirmi yılı aşkın süredir birlikte müzik yapmayı ve sahne almayı sürdürüyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Seksendört</h2>1981’de Ankara’da doğan, çocukluk ve gençlik yıllarını başkentte geçiren Tuna Velibaşoğlu, çeşitli müzik gruplarında solistlik yaptıktan sonra 1999 yılında, Erdem Ocak ve Serter Karadeniz’le birlikte, yabancı grupların nu metal ve rapcore türündeki parçalarının düzenlemelerini icra eden Sex and Dirt grubunu kurdu. Şehrin muhtelif mekanlarında ve üniversitelerin bahar şenliklerinde sahne almalarını izleyen yıllar içinde Türkçe besteler ve düzenlemeler yapmaya başlayan ekip, adını da Seksendört olarak güncelledi.<img src="https://images.aposto.com/2024/10/1/1730728873679.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.73" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">&nbsp;2005 yılında piyasaya sürülen ve grupla aynı adı taşıyan ilk albüm sayesinde, rock türünde Türkçe müzik icra eden gruplar arasında kendine bir yer edinen grubun dinleyici kitlesi, Ölürüm Hasretinle parçasının video klibinin yayınlanmasının ardından daha da genişledi. Bugüne dek 4 albüm yayımlayan Seksendört, müzik üretmeye ve konser vermeye devam ediyor.

Bir önceki hafta, Ankara’da kurulmuş ve döneminde iz bırakmış gruplar ve orkestralardan bahsetmiştik. Bu haftaki bültenimizde, Ankara’da doğan ve ünü tüm Türkiye’ye ulaşarak günümüzde müzik yapmayı sürdüren gruplara yakından bakıyoruz.

Pilli Bebek'ten Seksendört'e: Ankara'nın iz bırakan grupları II

Sadece cumhuriyetin değil müziğin de kalbinin attığı şehir olan Ankara, başkent olduğu günden bugüne birçok müzikal etkinliğe ev sahipliği yaptı; onlarca grubun ve orkestranın doğuşuna tanıklık etti. Kentte iz bırakmış bazı müzik oluşumlarına yakından bakıyoruz.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Jüpiterler (Jüpiter Kenteti)</h2>1950’li yılların sonuna doğru Kaynak Gültekin, Yurdaer Doğulu, Attila Özdemiroğlu ve Berkant tarafından Jüpiterler ismiyle kurulan grupta; Özdemiroğlu kontrbas, Gültekin piyano, Doğulu elektro gitar çalıyor, Berkant ise solistliği üstleniyordu. Grup, Özdemiroğlu ayrıldıktan sonra Jüpiter Kenteti ismiyle yoluna bir süre daha devam etti.&nbsp;İlerleyen yıllarda Doğulu uluslararası yarışmalarda Türkiye’yi temsil edecek; Berkant özellikle Samanyolu şarkısı ile bir döneme damgasını vuracak; Özdemiroğlu ise bilhassa Yeşilçam’ın en büyük bestecilerinden biri olacaktı.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Erol Pekcan Orkestrası</h2>Erol Pekcan, 1957 yılında Selçuk Sun ve Melih Gürel ile Erol Pekcan Caz Üçlüsü adıyla ilk orkestrasını kurdu. Ankara’da sahne almaya başlayan gruba, Angelo Rota ve Atilla Garal'ın katılımıyla ekip büyüdü. Attila Özdemiroğlu da 60’ların başında bu orkestrayla beraber çaldı. Türkiye'nin ilk kadın caz vokali olan Sevinç Tevs bir dönem orkestranın solistliğini üstlendi. (Oklahoma Blues yorumunu <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/intl-tr/track/7lH7DqZHRQtgzvsYsoLmcf?si=d10778f1e1a64df6" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">buradan</a> dinleyebilirsiniz.)Pekcan, 1978 yılında Tuna Ötenel ve Kudret Öztoprak ile <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/intl-tr/album/2nJ4XBmcfrH0i7IkGnNYaR?si=IxJ1ZxTARKi3lHSNs1mKJQ" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Jazz Semai</a> adlı bir albüm çıkaracak ve bu albüm Türkiye'nin ilk caz uzunçaları unvanını alacaktı.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Eroğlu Kızlar Orkestrası</h2>Türkiye'nin tüm üyeleri kadınlardan oluşan ilk orkestrası olma özelliğini taşıyan grup 1968 yılında müzik hayatına başladı. Sema Eroğlu Çakmak org, Ezel Gönül Acar davul, Deniz Eroğlu Arman solo gitar (ve solist), Nilüfer Darıca bas gitar, Merih Kılıçaslan ise ritim gitar çalıyordu. <a fr-original-style="" href="https://www.youtube.com/watch?v=XLCZwueZyaI" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Eroğlu Kızlar Orkestrası</a>, erkek müzisyenlerin egemen olduğu bir dönemde çeşitli lokallerde ve tatil yörelerinde sahne aldı ve Türk müziğinde öncü bir yer edindi. (Riders on the Storm yorumlarını dinlemek için, <a fr-original-style="" href="https://on.soundcloud.com/XzSAqm4A63pN32mu7" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">buradan</a>.)<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;"><img src="https://images.aposto.com/2024/9/1/1729473200000.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.35" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"> Hava Kuvvetleri Dans ve Caz Orkestrası (Cazın Kartalları)</h2>Hava Kuvvetleri personeline eğlence amaçlı düzenlenen gecelerde görev almak; dans geceleri ve balo faaliyetlerinde bulunmak; komutanlıkça tavzif edilen konserlere ve kültürel amaçlı organizasyonlara katılmak amacıyla, 1961 yılında dönemin Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral İrfan Tansel'in yönergesiyle kurulan orkestranın şefliğine Orhan Sezener getirildi.&nbsp;Bugüne dek, Almanya, Fransa, İtalya, Belçika gibi ülkelerde ve ülkemizde birçok kez sahne alan orkestra, Türk çok sesli müzik yaşantısına değerli katkılarda bulundu. Orkestranın ismi, Ankara Caz Festivali 2005 yılı açılış konseriyle birlikte, dönemin Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Faruk Cömert'in direktifiyle Cazın Kartalları Orkestrası olarak değiştirildi. (Orkestranın, 2015 yılında verdiği Ankara Üniversitesi konserini <a fr-original-style="" href="https://www.youtube.com/watch?v=nzQP9mENNDI" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">buradan</a> izleyebilirsiniz.)<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Yeni Türkü</h2>1977 yılında Bahçelievler’de temelleri atılan grubu, Hacettepe Üniversitesi’nden Zerrin Yaşar ile Selim Atakan ve ODTÜ’den Derya Köroğlu kurdu. 1979 yılında <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/intl-tr/album/0UlMkxtQklUmCxRYygAytq?si=pOQWZkbRSZWhTO9PEW63GA" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Buğdayın Türküsü</a> ismindeki ilk albümünü yayımlayan grup (üyeler arasında gidip gelenler olsa da) Köroğlu’nun önderliğinde 45 yıldır müzik yapmaya devam ediyor.1983 tarihli Akdeniz Akdeniz albümündeki <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/intl-tr/track/1HE3pYlpwD2R4EQUbeIsUR?si=4d74cad2474b4448" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Telli Telli</a> ve <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/intl-tr/track/2y6fDdMgKgcCU7RqO61QKM?si=b836e2b5742a4e28" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Maskeli Balo</a> şarkılarıyla üne kavuşan Yeni Türkü; 80’leri, 90’ları, 2000’leri ve 2010’ları aştı. İlk konserini Ocak 1980’de Ankara’da veren grup 2020’li yıllarda hâlâ konser vermeyi sürdürüyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Dr. Skull</h2>Ankara Fen Lisesi öğrencileri Murat Baştepe, Murat Ersöz ve Alper Yarangümeli tarafından 80'lerin başında temelleri atılan grup, Milliyet Gazetesi Liselerarası Müzik Yarışması'nda ikincilik elde etti.Ankara'daki ilk konserlerinde Skull&nbsp;adıyla sahne alan ekip, liseden sonra üyelerin tamamının tıp bölümü kazanmasıyla adını Dr. Skull'a çevirdi. Sonuncusu 1994 yılında olmak üzere üç albüm yayımlayan grup, günümüzde rockseverler tarafından özlem ve sevgiyle anılmaya devam ediyor. (Hard rock ve heavy metal sahnesinde Türkiye'de en çok iz bırakan yapıtlardan Rools 4 Fools albümünü <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/intl-tr/album/1A6UMaFTpOIF4WKyC30usn?si=CQjQdEoySc-HHFznvoeZpA" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">buradan</a> dinleyebilirsiniz.)<img src="https://images.aposto.com/2024/9/1/1729473651987.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.20" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"> <h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Kaynaklar</h2><ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"><a fr-original-style="" href="https://orkestralargruplartarihi.com/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Orkestralar &amp; Gruplar Tarihi</a></li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"><a fr-original-style="" href="https://www.hvkk.tsk.tr/Custom/Hvkk/82" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Hava Kuvvetleri Komutanlığı</a></li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Dr. Skull <a fr-original-style="" href="https://www.instagram.com/dr.skull_official/p/Cx-AeEEAHp-/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Instagram hesabı</a></li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">TRT Arşiv</li></ul>Dipnot:&nbsp;Bu bir yazı dizisi olarak tasarlanmış olup önümüzdeki haftalarda farklı müzik oluşumlarından bahsedilecektir.

Sadece cumhuriyetin değil müziğin de kalbinin attığı şehir olan Ankara, başkent olduğu günden bugüne birçok müzikal etkinliğe ev sahipliği yaptı; onlarca grubun ve orkestranın doğuşuna tanıklık etti. Kentte iz bırakmış müzik oluşumlarına yakından bakıyoruz.

Jüpiterler'den Yeni Türkü'ye: Ankara'nın iz bırakan grupları

<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Ziraat Mektebi</h2>19 Mayıs’ta Kurtuluş Savaşı’nın ateşini yakan Mustafa Kemal Paşa önderliğinde, Erzurum Kongresi sırasında, delegeler arasından doğu illerini temsil etmek ve kongrenin kararlarını uygulamak üzere 9 kişilik kurul seçilir. Heyet-i Temsiliye adı verilen bu kurul, Sivas Kongresi sırasında seçilen yeni üyelerle birlikte, kongrenin ardından 27 Aralık 1919’da Ankara’ya hareket eder. Ankara’da heyeti, 20. Kolordu Kumandanı Ali Fuat Paşa (Cebesoy) ve Vali Vekili Yahya Galip Bey (Kargı) ile birlikte binlerce Ankaralı coşkuyla karşılar. Ali Fuat Paşa'nın rehberliğinde Keçiören tepesinin yamacına doğru yol alan heyet, burada kendilerine tahsis edilen Ziraat Mektebi’ne yerleşir.<a fr-original-style="" href="https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/wp-content/uploads/2023/09/Ankara-Ziraat-Mektebi-1.jpg" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank"><img src="https://images.aposto.com/2024/6/1/1721014537690.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.57" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"></a> Çubuk Çayı'nın çağlayışı, türlü kuşların ötüşleri ve köpek havlayışlarının sardığı Ziraat Mektebi'nde; Mustafa Kemal Paşa, üst katta kendisine çalışma odası olarak ayrılmış bir odada kalmaya başlar. Bu okul, onun Millî Mücadele sırasındaki ilk karargahı ve ilk barınağı olacaktır. Aralık ayının son günlerinden TBMM’nin açıldığı 23 Nisan’a dek, bütün kararlar Ziraat Mektebi’nde alınır.Bir gün Mustafa Kemal Paşa’yı Ziraat Mektebi'nde muayene eden ve mektebi konut olarak kullanmasını sağlığı açısından uygun bulmayan Doktor Refik Bey (Saydam), onun Direksiyon Binası'na taşınmasını tavsiye eder.(Mektep, Kurtuluş Savaşı boyunca Genelkurmay Başkanlığı binası olarak da kullanıldığı için bazı kaynaklarda ismi Erkan-ı Harbiye-i Umûmiye Karargahı olarak da geçmektedir.)<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Direksiyon Binası</h2>Direksiyon Binası, 19. yüzyılın sonlarında Bağdat Demiryolu inşaatı sırasında hattı yapan Alman demiryolu şirketinin idare merkezi olarak inşa edilir. Mustafa Kemal Paşa, buraya yerleşmeden önce de yakın arkadaşlarını, kurmaylarını ve yabancı konuklarını kesme taştan yapılmış bu binada kabul etmektedir. Paşa, burayı hem evi hem de çalışma ofisi olarak kullanır.“Ev, 'ecnebi'den kalma, 'o zevkle' döşeli dayalı: Mütevazı bir salon; kenarda düz bir piyano, Sevres vazolarında, yapma güller; duvarlarda, iki 'taklit' Renoir; pencerelerde, kornişIi kadife perdeler; maun bir kütüphane ve 'stil' mobilyalar; öteki taraftaki, yoksul kışla hayatı düşünülürse, 'aşırı' mondaine bile sayılamaz mı? Şahane çini soba, hava poyrazdan karayele döndüğü için, yakılmış; hafif bir çıra ve is kokusu, havada dolaşıyor.” (Attilâ İlhan, Allahın Süngüleri “Reis Paşa”, s.504)<a fr-original-style="" href="https://libdigitalcollections.ku.edu.tr/digital/collection/AEFA/id/80/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank"><img src="https://images.aposto.com/2024/6/1/1721014677410.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.59" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"></a> Mustafa Kemal Paşa hakkında İstanbul hükûmetinin çıkardığı idam kararından sonra İstanbul’dan ayrılarak Ankara’ya gelen Fikriye Hanım, evin genel düzenini sağlama görevini üstlenir. Binayı donuk Fransız “resmiyetinden” çıkarıp Paşa'ya layık, “sıcak bir aile yuvası”na dönüştürür. Gelgelelim, Gazi Paşa’nın yaverleri Muzaffer Kılıç, Salih Bozok ve Bozok’un oğlu Cemil de binada yaşamaya başladıktan sonra, bina misafirleri ağırlama konusunda yetersiz gelmeye başlar. Daha önemli bir durumsa Direksiyon Binası'nın güvensizliğidir. Dört bir yanı açık hedef olan binada savunma önlemleri almak kolay değildir. Ayrıca düşman uçakları istasyondaki asker trenlerini hedef almak üzere bazı günler bu bölgeyi bombalamaktadır. Tüm bu sebepler, Mustafa Kemal Paşa’nın Çankaya tepesindeki köşke taşınmasında önemli rol oynayacaktır.(Bina, günümüzde Atatürk Konutu ve Demiryolları Müzesi olarak hizmet vermektedir.)<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Çankaya Köşkü</h2>Yakın arkadaşlarından Ruşen Eşref (Ünaydın), sohbetleri sırasında bir akşam Paşa’ya, Çankaya denen yerde çok güzel bir köşk olduğunu söyler. Atatürk, Fikriye Hanım’dan ve Ruşen Eşref’in eşi Saliha Hanım’dan köşkü görmelerini rica eder. Köşkü gezen Fikriye Hanım ve Saliha Hanım, aynı gece Direksiyon Binası'nın yemek salonunda Mustafa Kemal Paşa'ya; etrafında altın sarısı üzümler yetişen bağların bulunduğu köşkü bir "masal cenneti" gibi anlatır:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(0, 0, 0); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(0, 0, 0); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Firuze mavisi, yaz aydınlığı; ufuktan, salkım salkım, sabun köpüğü beyaz bulutlar sarkıyor; hepsi, Bulgurzadeler’in bağ köşkündeki havuza yansımış; suyun üzerinde yüzen yeşil yapraklar, uçuşan su sinekleri. Küçük bir koyun ve kuzu sürüsü, yalınayak çobanı tarafından haydalanarak, bağın arkasında kaybolmaktadır; ağaçlarda, çeşitli kuşların kalabalık cıvıltı: Huzur ve sükûn.Köşk ahşap, büyük de sayılmaz; kapısı önünde, Direksiyon Villası’ndan taşınmış, bazı ev eşyası; bir iki hurç, kilime sarılı büyük bir denk, vs; yanıbaşında, Mustafa Kemal Paşa’nın otomobili duruyor; beş on adım ötesinde, sigarasını avucunda içen, kasketli şoförü. Birden, bilinmez neredeki yuvalarında, bir leylek çiftinin; ışık tozlarının pırıltılı sessizliğini, uzun takırtılarıyla dağıttıkları işitiliyor.” (Attilâ İlhan, Gazi Paşa, s.188-189)</blockquote>Mustafa Kemal Paşa ve Fikriye Hanım, Çankaya'ya 1921 yılının bahar aylarında taşınır ve köşk Fikriye Hanım’ın zevkine göre döşenir (Hıfzı Topuz, Gazi ve Fikriye, s.176). Yakalanmış olduğu verem hastalığının tedavisi için 1922 yılında Münih'teki sanatoryuma gidene kadar Çankaya Köşkü'nün hanımı Fikriye olacaktır.1923 yılında Atatürk ile evlenmesinin ardından Latife Hanım, yeni devletin başkenti Ankara’ya gelerek köşkte yaşamaya başlar.<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(0, 0, 0); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(0, 0, 0); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;"><img src="https://images.aposto.com/2024/6/1/1721015490292.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.81" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"> “M. Kemal Paşa eşinin onayını alarak Çankaya Köşkü'nün genişletilmesine karar verdi. Mimar Vedat Bey'le görüştü. Yaptığı planı beğendiler. Bu çabuk yapılacak ama evi genişletip güzelleştirecek bir plandı. Haziranda hazırlıklara başlandı. M. Kemal Paşa ve eşi, inşaat sırasında bahçede kurulan bir çadırda, bir bağ evinde, zaman zaman da Direksiyon Binası’nda kalacaklardır.” (Turgut Özakman, Cumhuriyet - Türk Mucizesi, s. 417)</blockquote>1924 yılının başlarında, Ziraat Mektebi’nin önündeki çiçek bahçesiyle havuzu gören Gazi Paşa, Çankaya'nın da yeşillendirilmesini ve bedii bir yer olmasını ister. Bunun üzerine İzmir'deki Mersinli Örnek Bahçesi'nin Fen Memuru Mevlüt Baysal, Çankaya Köşkü'ne atanır.Köşkün kayalık alanlarını çam ağaçlarıyla donatan Baysal, köşk kapısının ilerisinde bulunan ve Paşa’nın estetik açıdan çirkin bulduğu kocaman bir kaya kütlesini de ışıklandırıp yapay bir çağlayana dönüştürür. Ayrıca çamların en güzellerini köşkün yaslandığı tepede park olarak tasarladığı alana diktirerek şimdiki parkın temellerini atar. Baysal, Ankara'nın bozkırına dayanıklı fidanlar ve tohumlar almak için İstanbul’a gittiği günlerden birinde, köşkün havuzunda güzel duracağını düşündüğü kırmızı süs balıklarından da Çankaya’ya getirir.İki katlı küçük köşk, ilerleyen yıllarda yetersiz kalmaya başlar. Bunun üzerine Gazi Paşa, mimar Clemens Holzmeister’ı köşke davet eder. Holzmeister, var olan köşke dokunmayıp yeni bir köşk (Pembe Köşk) yapmaya karar verir. Paşa’nın bu köşke yönelik iki isteği olur: Ziyadesiyle kitap alacak büyük bir çalışma odası ve çocuklar için güzel odalar. Holzmeister, Atatürk'ün bu talebini de yerine getirerek; gereksiz tek süsün, fazlalık bir eşyanın bile olmadığı sade ve zarif bir köşk inşa eder. &nbsp;Milli Mücadele’deki manevi gücün kaynağı olan Çankaya Köşkü, Kurtuluş Savaşı’ndan sonra gayrimümkün şartlar altında kurulan Cumhuriyet’in kalbinin attığı yerdir.<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Kaynaklar:<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Esra Sazyek, Türk Romanında Ankara, Koç Üniversitesi VEKAM Yayınları.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Attilâ İlhan, Gazi Paşa, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Attilâ İlhan, Allahın Süngüleri “Reis Paşa”, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Turgut Özakman, Cumhuriyet - Türk Mucizesi, Bilgi Yayınevi.</li></ul>

Millî Mücadele ve Cumhuriyet yıllarında Mustafa Kemal Atatürk'ün Ankara'da konakladığı yerlere yakından bakıyoruz. 

Gazi Paşa'nın Ankara'daki izleri: Bir rota

Eylem bandosu, kolektif protest müzik grubu Bandista, 2009 yılında çıkardığı De Te Fabula Narratur albümü için “<a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/intl-tr/track/4ggx5Wi2DACa66pXEsUdQm?si=e141c3fe42144453" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Her Şeyin Şarkısı</a>” isimli bir parça kaydetti.“Her şey herkesleşiyordu, Herkes her şeyleşiyordu, Tarih durmadan yazılıyordu, Birden olanlar oldu.Bir kırmızı koltukta yatarken, Ekranda Dziga Vertov dönerken, Psinoza mavladı birden, Şaşkınlık hasıl oldu!”dizeleriyle başlayan şarkının künyesine şu not düşülmüştü: “Hocamız, ev arkadaşımız, bize müziği anlamayı öğreten insana dair bir kolaj.” Dziga Vertov, Ulus Baker’in üzerine birçok inceleme yaptığı bir yönetmen, Psinoza ise ikiz siyam kedilerinin ismiydi (ayırt edemediği için ikisine birden aynı ismi vermişti).1960’ın 14 Temmuz günü dünyaya merhaba diyen Ulus Baker, 2007 yılında doğum gününe iki gün kala aramızdan ayrıldı. Dolayısıyla içinde bulunduğumuz haftayı Ulus Baker Haftası olarak tanımlamak çok da yanlış olmaz.Şimdiye dek onun hakkında çok şey yazıldı -sosyal medyada onu karikatürize eden yazılara kadar- belki de söylenebilecek her şey söylendi. Bu yazılarda mitleştirildi, derbeder derviş kılığına sokuldu. Daha sonraları bu yazıların Ulus’u sevenlerin canını çok sıktığını söyleyecek olan yakın arkadaşı Tanıl Bora, vefatının ardından kaleme aldığı “<a fr-original-style="" href="https://birikimdergisi.com/guncel/1045/ulus-her-neredeysen" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Ulus, her neredeysen…</a>” başlıklı yazısında onu bu sözlerle anlatmıştı:“Kamusal bir figür olarak Ulus Baker... Kâmilen bir efsaneydi, değil mi? Medya-aşırı, alternatif bir şöhreti vardı onun. Namını işitenler, uzaktan bilenler için bir deli-dâhî imgesiydi... Onun hikâyeleri, anekdotları bire bin katılarak orada burada anlatılırdı. Zamanımızın (zamandışı) bir kahramanı...En yakınındakiler için de efsane değil miydi biraz? Ulus'un aslında kim olduğunu, nereden gelip nereye gittiğini kim bilirdi, kim biliyor tam olarak? Sırlı biriydi Ulus. O esnadaki durumunun tam ne olduğuna dair rutin müphemliklerin berisinde, geçmişine dair, en yakınındakilere bile tastamam malûm olmayan muammaların brandası geriliydi.Çok insanı etkiledi, kendine hayran ve âşık bıraktı Ulus. Çok insan bağlandı ona. Çok insan kendini ondan sorumlu hissetti, onun sorumluluğunu hissetti. Etrafında her zaman halka halka genişleyen bir gönüllüler çemberi oldu.Ne çok insana öğretmenlik etti. Derli toplu bilgi edevatından ziyade, büyüleyici köşe bucakları, göz kamaştırıcı ters açıları (son zamanlarda görsel bilgiye yoğunlaşmıştı) öğretti, yan bakmayı öğretti.”Ulus Baker, ODTÜ Sosyoloji Bölümü’nden mezun olduktan sonra; ODTÜ’de aynı bölümde ve GİSAM’da, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde ve İstanbul Bilgi Üniversitesi’nde dersler verdi. En çok ODTÜ ile özdeşleşti. Dersleri, yaşamı açıkça anlamak niyetiyle her tür düşünceye davet niteliğindeydi. GİSAM'da beraber çalıştığı Öğretim Üyesi Ersan Ocak, onun derslerini, "Hocalığın en büyük erdemlerinden birine sahipti: Sorulan her soruya eşit davranır, aynı samimiyetle cevap verirdi. Onun için öğrencinin sorduğu her soru kıymetliydi. Öğrencinin yanlış yapma hakkı vardı ve bu nedenle doğru soru, yanlış soru diye bir ayrım olamazdı. Öğrencilerine 'anladınız mı' diye sormaz, 'hissedebiliyor musunuz' diye yaklaşırdı..."&nbsp;cümleleriyle betimlemişti. Baker, yüzlerce öğrencisine, binlerce okuruna dokundu. Spinoza ve Deleuze’nin Türkiye’de tanınmasına, onların düşüncelerinin anlaşılmasına büyük katkısı oldu.Yıllarca Ayrancı, Meneviş Sokak’ta ikamet etti. O Ankara’yı, Ankara onu yaşadı. Sosyal hayatı genel olarak Sakarya merkezliydi. Olgunlar’daki Fikrim Bar en uğrak mekanlarından biriydi. Burada müzik sosyolojisi üzerine sohbet etmeyi çok severdi.<img src="https://images.aposto.com/2024/6/0/1720383860063.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.15" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Fikrim Bar'da 2005 yılında <a fr-original-style="" href="https://x.com/candundaradasi/status/1507144386253148164" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Can Dündar'ın çektiği</a> bu fotoğrafta Ulus Baker, Neşet Ertaş, Nebil Özgentürk, Tayfun Atay, Bayram Bilge Tokel, Ali Rıza Dündar, Vedat Çuhadar, Erol Parlak, Hatice İkinci yer alıyor.Baker'in "<a fr-original-style="" href="https://www.korotonomedya.net/kor/index.php%EF%B9%96id=21,184,0,0,1,0.html" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Müzik Üstüne</a>" ve "Gilles Deleuze'ün Sinema ve Müzik Felsefesi"&nbsp;başlıklı yazıları, onu, Bandista gibi benim için de müziği anlamayı öğreten insan&nbsp;kıldı."Müzik öyle herhangi bir ders çerçevesinde kuşatabileceğimiz bir alan değil. Neredeyse insanların (ve belki de başka hayvanların) yaşamlarıyla en az dil kadar, hatta daha fazla bir ölçüde 'koşut' olan bir yaşantı. Müziğin çok geniş bir altyapısı, derinliği, tarihi ve coğrafyası, giderek fiziği, özellikle de biyolojisi vardır. Kimyayı saymadıysam kusuruma bakmayın ancak Mendeleyev'in ünlü elementler tablosu tam anlamıyla 'müzikal' uyum varsayımları üzerine inşa edilmişti. Yani kimyevi unsurlar bile tıpkı müzikte olduğu gibi birtakım uyumlar ve oranlar üzerinden birbirleriyle ilişkiye geçiyorlar..."Dostlarından Harun Kemal Abuşoğlu, onu tanıdıkça artık başka türlü düşünmeye, hissetmeye başladığını belirtmiş; bir gün sohbet edip Bach dinledikleri sırada, Baker'in müziği tutkuyla anlatmaya başladığını, adeta sözlerle resim çizdiğini, Bach’ın müziğini sanki bir film izler gibi gözleriyle gördüğünü yazmıştı.Bir başka arkadaşı Necmi Erdoğan'a göre Ulus Baker, "normal" değildi; ama onun o "tuhaf" konumu bizim normalliğimizin ne kadar kurgusal olduğunu da gösteriyordu. Zamanımız ile başka bir zamanın, üniversite ile üniversite dışı hayatın, hareketsizlikle salt yoğunluğun, zahiri olan ile salt içkinliğin eşiğinde duruyordu. Yayımladığı makale sayısı, akademik indeksli dergiler, doktora derecesi gibi kavramlar umurunda olmadı.&nbsp;"Her şey herkesleşiyordu Herkes her şeyleşiyordu Tarih durmadan yazılıyordu Ve dediler ki: Ulus Baker"dizeleriyle sona eren, Bandista'nın -tam anlamıyla müzikal uyum varsayımları üzerine inşa edilmiş- “Her Şeyin Şarkısı” isimli parçası, tek tipleşen dünyada Baker'in özgün ve müstesna karakterine ışık tutuyor; tıpkı Ulus Baker'in tüm ulusun üzerine tuttuğu ışık gibi.Bu topraklardan bir feylesof, Ulus Baker geçti.&nbsp;Kaynaklar:Ulus Baker, Beyin Ekran,&nbsp;Birikim Yayınları. Murat Meriç,&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://www.birgun.net/makale/burali-feylesof-pasakli-zeka-kupu-119333" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Buralı feylesof, pasaklı zeka küpü...</a> Necmi Erdoğan,&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://www.korotonomedya.net/kor/index.php%EF%B9%96id=22,153,0,0,1,0.html" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Ulus'un Hayaleti</a>. Tanıl Bora,&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://birikimdergisi.com/guncel/1045/ulus-her-neredeysen" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Ulus, her neredeysen...</a> Can Gündüz, <a fr-original-style="" href="https://ayrancim.org.tr/?p=8203" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Ulus Baker'le ev halleri</a>. Ersan Ocak,&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://www.korotonomedya.net/kor/index.php%EF%B9%96id=22,211,0,0,1,0.html" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Ulus Baker İyi Bir Adamdı. Bildiği Gibi Yaşadı...</a> Harun Kemal Abuşoğlu, <a fr-original-style="" href="https://www.korotonomedya.net/kor/index.php%EF%B9%96id=22,265,0,0,1,0.html" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Ulus'un Bakışı</a>.

Yıllarca Ayrancı, Meneviş Sokak’ta ikamet eden, ODTÜ'de ve Ankara Üniversitesi'nde dersler veren Ulus Baker'e, doğum günü ve ölüm yıldönümünün olduğu bu haftada yakından bakıyoruz.

Ve dediler ki: Ulus Baker

24 Haziran 1960'ta aramızdan ayrılan, başta Hasanoğlan olmak üzere Köy Enstitüleri'nin hayata geçirilmesinde çok büyük emekleri olan İsmail Hakkı Tonguç'un yaşamına yakından bakıyoruz.

Türkiye'nin Pestalozzi'si: İsmail Hakkı Tonguç

Geçen Aralık ayındaki bültenimizde Ankara Sanat Tiyatrosu’nun 60. yaşını kutlamak amacıyla <a fr-original-style="" href="https://aposto.com/s/60-yildir-burada-ankara-sanat-tiyatrosu" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">bir yazı</a> kaleme almış, genel olarak AST’nin sanat anlayışından ve ülkemize kattığı değerlerden bahsetmiştim. Bugün, ölüm yıldönümüne günler kala, o yazıda hatırasını detaylandıramadığım, AST'nin kurucusu Asaf Çiyiltepe’yi anmak istiyorum.1934 yılında dünyaya gözlerini açan Çiyiltepe, başarılı bir öğrencilik hayatının ardından Galatasaray Lisesi’nden mezun oldu. İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne girdi ama asıl tutkusu tiyatroydu. Bu tutku yüzünden tıp öğrenimini yarıda bıraktı ve Haldun Dormen'in Cep Tiyatrosu'nda çalışmaya başladı. Kısa bir süre sonra Fransa Dışişleri Bakanlığı'ndan kazandığı bursla Fransa’ya tiyatro eğitimi almaya gitti. Orada, tiyatronun dar ve elitist ufuklarından bıkmış, kendisini bir "halk tiyatrosu" yaratmaya adamış olan Jean Vilar tarafından yönetilen Théâtre National Populaire’de çalıştı.Asaf Çiyiltepe, 1960 yılında İstanbul'a döndü. Şehir Tiyatroları’nda Muhsin Ertuğrul'un yanında oyunların ışık direktörü olarak görev aldı. O yıllarda tiyatrolarda yeni ışık kullanım teknikleri henüz bilinmiyordu. Çiyiltepe, Fransa’da öğrendikleriyle yeni döneme öncülük eden isimlerden biri oldu.İki yıl sonra, Sıraselviler’deki Arena Han’da, dönemin Türkiye’sinde oldukça şaşkınlık uyandıran Kral Übü ve Aslan Asker Şvayk oyunlarıyla perdelerini açan yeni bir tiyatro oluşumu baş gösterdi. Bu oyunları sahneye koyma cesaretini sergileyen Arena Tiyatrosu yani Asaf Çiyiltepe ve arkadaşlarıydı. Ne yazık ki sahnelenen birkaç oyunun ardından, bina sahibiyle çıkan anlaşmazlık sonucunda Arena Tiyatrosu dağılmak zorunda kaldı.Asaf Çiyiltepe'nin pes etmek gibi bir düşüncesi yoktu. 6 Aralık 1963'te, Ihlamur Sokak’ta, yepyeni, devrimci bir tiyatro olarak, dağılan Arena Tiyatrosu’nun devamı niteliğinde Ankara Sanat Tiyatrosu'nu kurdu. Emeği, emekçiyi, hakkı yenenleri, insan haklarını, toplumsal sorunları dert edinen politik tiyatro sahnelemek isteyen Çiyiltepe’nin amacı, takım ruhuna sahip bir anlayışla, kolektif çalışmanın önemini vurgulamaktı.<img src="https://images.aposto.com/2024/5/1/1717380352493.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.50" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">(Godot'yu Beklerken oyunundan bir sahne. Kaynak: AST - 45. yıl belgeseli)Çiyiltepe, rejisini üstlendiği ilk oyunu, yine cesur bir kararla Godot’yu Beklerken olarak belirledi. 12 Aralık 1963’te prömiyer yapan ve 13 davetlisi bulunan oyun için 3 bilet satıldı. (Bileti alanlardan biri o yıllarda öğrenci olan Rüştü Asyalı'ydı.) İlk gösterimin ardından yavaş yavaş toplumda ses getirmeye başlayan ve başarılı bir tiyatro sezonu geçiren AST, henüz ilk sezonunda ülke turnesine de büyük önem verdi. Çiyiltepe'nin gayelerinden biri de tiyatroya ulaşamayan her kesime tiyatroyu götürmekti.1965 yılında Asaf Çiyiltepe, AST İkinci Yılında başlıklı bir yazı yayımladı. Bu yazıda, "oyun dizisi" anlayışının ve nitelikli bir repertuvar tiyatrosu olmanın öneminden bahsetti. Daha önceleri, tiyatronun halkla ilintisi, halka yararı, eğiticiliği gibi konular üzerinde durulmadığını ama AST'nin bu konuların gün ışığına çıkmasını sağladığını belirtti. Tiyatro, yalnız bir eğlence aracı olarak kabul görürken, önemli sorunların ortaya konmasıyla, yurt çapında sözü edilir, gücünden sakınılır bir araç hâline gelmişti. Aynı yazıda Çiyiltepe, turneler boyunca 30 bin kilometreden fazla yol yaptıklarını ve 50'ye yakın yerde oyun sahnelediklerini yazdı.Yine bir turne yolunda, 7 Haziran 1967 tarihinde, tiyatro minibüsü İslahiye yakınlarında kaza yaptı. Asaf Çiyiltepe bu kazadan sağ çıkamadı. Hayatını kaybettiğinde henüz 33 yaşındaydı. Vefatının ardından AST'deki yol arkadaşı Güner Sümer şu satırları yazıya döktü:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(0, 0, 0); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(0, 0, 0); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">Sevgili Asaf,Sen gideli dört gün oldu. Bir yandan senin gidişinin yarattığı boşluk, öte yandan bütün acıları unutup bize emanet ettiğin işi sürdürebilme kaygısı… İşte dört gündür bu duyguların içinde bocalayıp durmaktayız. Ne seni kaybettiğimiz gün ne de seni toprağa verdiğimiz gün uzun boylu dertlenmek için zamanımız oldu. Yaralı tiyatromuzu yeniden ayağa kaldırabilmek için el ele verdik. Bütün acılarımızı unutup çalıştık.Asafcığım,Bugün yeniden başlıyoruz. Çünkü yurdun dört bir yanından aldığımız mektuplar, telgraflar; çünkü aydınlar, gençlik, basın; aydın düşünce adına bunu istiyorlar. Aziz anın bizden bunu istiyor. Daha aydınlık, daha güzel bir dünya için yeniden başlıyoruz.</blockquote>Çiyiltepe'den bugüne AST, Türk tiyatrosunun mihenk taşlarından biri oldu. Sahnesinden yüzlerce oyuncu, on binlerce seyirci geçti. Kapatılmalara, yasaklara, yasaklanmalara, sıkı yönetimlere rağmen 61 yıldır dimdik ayakta; tıpkı Türkiye'nin dört bir yanına toplumcu sanatı götürme idealiyle bir hayat süren Asaf Çiyiltepe'nin bıraktığı miras gibi. Kaynaklar:<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Ankara Sanat Tiyatrosu 45. yıl kitabı ve belgeseli</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Her Hayat Bir Hikayedir - Asaf Çiyiltepe</li></ul>

Ankara Sanat Tiyatrosu'nun kurucusu Asaf Çiyiltepe'nin kısa yaşamında yarattığı yüklü tiyatro mirasına yakından bakıyoruz.

İlerici tiyatronun öncü ismi: Asaf Çiyiltepe

Yunan gezgin ve coğrafyacı Pausanias, Galatlar'ın Anadolu’daki zamanlarından bahsederken, Ankara’dan "Ankyra" şeklinde söz etmiş ve kenti Frigya kralı Gordios'un oğlu Midas’ın kurduğunu anlatmıştır. Midas, bir demir çapa parçası (Yunanca anker) bulup, bulduğu yere "Anker" ismini vermiştir. Pausanias, milattan sonra ikinci yüzyılda, bu çapanın Jüpiter Tapınağı’nda (Silifke bölgesi) muhafaza edildiğini yazmıştır.Ankara şehrinin adını bir gemi çapasına atfetmek suretiyle Bizanslı Etienne -Afrodisiaslı tarihçi Apollonius’a mal ederek- Galatlar’ın Asya'ya geldiği zaman savaşta ele geçirdiği çapaları zafer ganimeti gibi yanlarına alarak kente bu hadiseye bağlı bir isim verdiğini yazmıştır (çapa anlamına gelen Ankyra). Bu efsanenin gerçekliği doğru olsun ya da olmasın, Roma egemenliği devrinde bile, gemi çapasının Ankara şehri arması olarak kullanıldığı bazı sikke ve madalyalar bulunmaktadır.Büyük bölümünün bağlarla kaplı olması ve bol üzüm yetiştirilmesi nedeniyle kentin eski adlarından bazıları bu bitkiyle ilgilidir. Farsça üzüm anlamına gelen "Ungür'' ve koruk anlamına gelen "Angarya” kelimeleri örnek olarak gösterilebilir. Eski Arap coğrafyacıları ve tarihçileri, Ankara'nın eski Yunan telaffuzu olan Angira'yı kayda geçirmişlerdir. Moğol istilasından önce, Ali İbnü'l-Esîr’de de Anguriye ismi görülmektedir. Türkçeleşmiş olan Ungüri, sonra da Ungüriye olmuştur. 1640'lı yıllarda şehri ziyaret eden Evliya Çelebi de seyahatnamesinde Ankara'dan Ungüriye olarak bahsetmiştir.Ankara'nın ismini Hitit şehri olan Ankuva'dan aldığına dair bazı eski görüşler de mevcuttur ancak<a href="https://www.wikiwand.com/tr/Ankara_(isim)#cite_note-67" target="_blank" fr-original-style="" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;"></a><a href="https://www.wikiwand.com/tr/Ankara_(isim)#cite_note-68" target="_blank" fr-original-style="" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;"></a> modern bilgilere göre Ankuva şehrinin Yozgat'taki Alişarhöyük ya da Çorum'daki Alacahöyük çevresinde bulunduğu görüşü ağırlık kazanmıştır (Ronald Gorny, Maciej Popko).Tarihçi ve filozof Poseidonius "Bozburun’a yakın bir yerde, Sokrates'in zikrettiği Helenopolis civarında Angaras şehri vardı," şeklinde bir kullanımda bulunmuştur (Wilhelm Tomaschek).Ankara zaman içerisinde bazı sıfatlarla da çağrılmıştır. Neokoros bunlardan biridir. Roma imparatoru Valerian’ın madalyasındaki yazıya göre Ankara'ya bu isim verilmiştir. Eski Yunan'da Neokoros tabiri, tapınak bekçisi anlamına gelmekte olup eyaletteki tüm tapınaklardan sorumlu din adamları bu isimle çağrılmıştır. Bilahare, imparatorun ilahlaştırılması adına tapınak inşa etmek isteyen şehirlere de bizzat imparator tarafından Neokoros unvanı verilmiştir. Caracalla ve Gallienus dönemlerinde kent iki kez bu sıfata layık görülmüştür (Tournefort).Galatya bir Roma eyaleti olduktan sonra Ankyra, imparator Augustus zamanında saygıdeğer anlamına gelen Sebaste unvanı ile onurlandırılmıştır.&nbsp;Dönemin sikkelerinde ve Augustus Tapınağı'ndaki yazılarda görüldüğü üzere Nero, Ankyra'ya Metropolis unvanı vermiştir. Kaynaklar:Avram Galanti - Ankara Tarihi M. Nazmi Özalp - Bir Başkentin Anatomisi: 1950’lerde Ankara&nbsp;

Ankara tarihte çeşitli isimlerle anılmış ve bazı unvanlara layık görülmüştür. Bir isim olarak Ankara sözcüğünün etimolojik kökeniyle ilgili çeşitli görüşler bulunmaktadır.

Tarihi kaynaklarda Ankara kelimesinin kökeni

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açıldığı 23 Nisan 1920 Cuma günü, Ankara’nın en muhteşem ve heybetli günlerinden biriydi. Millet, o gün sanki kendi talihini değiştirecek olan yeni teşekkülün doğmak üzere olduğunun farkındaydı. Herkes, daha sabahtan, bir bayramın şenliğine ortak olurmuşçasına dışarıya çıkmıştı. Yediden yetmişe cümle alem, hâli vaktine göre allı pullu en güzel elbiselerini giymiş, Hacı Bayram Camii ile Meclis arasında bulunan bilumum arsaları, hatta damların tepelerine kadar bütün binaları doldurmuştu. Tüm Ankara bu çevreye sıkışmaya çalışmış, fakat bu mümkün olmadığı için insanlar taşmıştı. Sürekli dalgalanan ve gelgitlerle dolu bir denizi andıran halkın görüntüsü heyecan vericiydi. Meclisin açılış gününde Ankara, ulvi tezahürlerden birine sahne oluyordu.Bin, bin beş yüz kişilik sığası olan Hacı Bayram Camii de henüz sabahın erken saatlerinde dolmuştu. Öyle ki Mustafa Kemal Paşa ve arkadaşları dahi yer bulmak için oldukça uğraştı. Bu, olağan eda edilecek cuma namazından başka bir şeydi. Filhakika bu toplanma, o gün için dinî bir toplanma olmaktan ziyade millî bir toplanmaydı. Halkın nazarında, hayatta nadir rast gelinen en yüce ve kutsal içtimalardan biriydi.Cuma namazına iştirak edenler yerlerinden kımıldayamayacak kadar iç içeydi. İnsanlar kapılardan taşmış, mermer avluya doluşmuş, sokaklarda mevki almışlardı. Yunus Nadi’nin düşüncesine göre o gün Ankara’da Hacı Bayram’dan başka hiçbir camide cuma namazı kılınmamıştı çünkü diğer camilerin sadece cemaatleri değil, imamları ve müezzinleri de bu büyük kalabalığa dahil olmuştu. Etrafı çevreleyen muhip halk&nbsp;yekpare bir abide gibiydi. <img src="https://images.aposto.com/2024/3/1/1713751594153.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.79" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"> Camiden Meclis’e kadar gitmek mesele olmuştu. Mustafa Kemal Paşa ve mebuslar yoğun bir insan kalabalığı arasından Meclis’e çabayla ulaştı. Kolay olmadı, çünkü halk da beraber hareket etmek istiyordu: Bu bir millet davasıydı. Binaenaleyh yürümekten çok herkes bir arada dalga dalga ilerledi. Meclis’in giriş kapısında kurban kesildi, sokakta Bursa mebusu Fehmi Gerçeker’in okuduğu dua ve amin sesleri yankılandı.Duadan sonra, Mustafa Kemal Paşa kapıdaki kurdeleyi kesti ve bütün mebuslar içeri girerek sıralara oturdu. Meclis’in ilk açılış konuşmasını en yaşlı üye sıfatıyla geçici olarak Meclis Başkanlığı’na seçilen Sinop mebusu Şerif Bey yaptı ve konuşmasında tam bağımsızlığı vurguladı. Açılış konuşmasının ardından söz alan Mustafa Kemal, Meclis’in hangi üyelerden oluşacağını kısaca izah eden bir konuşma yaptı. Paşa, mazbataların geçerliliğinin tespiti için bir komisyon kurulmasını önerdi, bu öneri kabul edilerek mazbataların incelenmesi için beş kişilik komisyon kurulması kararı alındı.Fevkalade bir törenle açılan ve tüm dünyaya karşı tavrını ilan etmiş olan Meclis artık Ankara’da bir hayat merkeziydi ve bütün Türkiye’nin dayanağı ve kıblesiydi. 24 Nisan itibarıyla memleketin her tarafından gelen tebrik telgraflarının sayısı binleri aşmıştı. Telgrafların dilindeki samimiyet bile Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin ne müthiş ve muazzam bir millet arzusu olduğunu göstermeye yeterliydi. Meclis’in açılmasıyla millet, İstanbul’un işgaliyle bir an için kaybolur gibi olan birlik noktasını bulmuş; Meclis ise milletin bu heyecan ve coşkusundan bir daha kuvvet almıştı.Türkiye Cumhuriyeti’nin temeli atılmıştı. <img src="https://images.aposto.com/2024/3/1/1713750958650.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"> Bu yazı büyük ölçüde Yunus Nadi'nin Birinci Büyük Millet Meclisinin Açılışı ve İsyanlar adlı kitabından derlenmiş ve ağırlıklı olarak kendisinin gözlemlerine yer verilmiştir.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Kaynaklar: Yunus Nadi, Birinci Büyük Millet Meclisinin Açılışı ve İsyanlar, Sel Yayınları. Ankara Büyükşehir Belediyesi, İstiklal Savaşı'nda Ankara, Ankara Tarihi ve Kültürü Dizisi.</li></ul>

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılış gününde yaşananlara Yunus Nadi'nin anıları eşliğinde yakından bakıyoruz.

Yunus Nadi'nin anılarından: Adım adım Meclis'in ilk günü

İpeksi tüyleri, gösterişli kuyruğu, sivri kulakları, badem gözleri ve asil duruşuyla dikkatleri üzerine çeken zarafet timsali Ankara kedisi, fiziksel güzelliğinin ötesinde, zekası ve oyuncu doğasıyla da tanınır. Her zaman çevresini keşfetmeye ve yeni maceralar aramaya meraklı, çevik patileri ve akrobatik becerisiyle mükemmel bir tırmanıcı olan bu kedi türü, yıllar içerisinde birçok sanat eserinin odağında yer aldı.1970 yılında Walt Disney Animasyon Stüdyoları, yönetmenliğini Wolfgang Reitherman’ın üstlendiği, aristokrat kedilerden oluşan bir ailenin etrafında dönen <a fr-original-style="" href="https://www.imdb.com/title/tt0065421/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">The AristoCats</a> isimli bir film çıkardı. Filmin başkahramanı, Eva Gabor’un sesiyle hayat verdiği, herkese karşı nazik ve arkadaş canlısı davranan, safir gibi parladığı söylenen mavi gözlere sahip Duchess isminde zarif bir Ankara kedisiydi. <img src="https://images.aposto.com/2024/3/0/1713138416158.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" alt="Duchess" ratio="1.68" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"> Abe Levitow, 1962 yılında <a fr-original-style="" href="https://www.imdb.com/title/tt0057093/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Gay Purr-ee</a> isimli bir film yönetti. Warner Bros. tarafından piyasaya sürülen animasyonun başrolünde, Judy Garland'ın ses verdiği Ankara kedisi Mewsette bulunuyordu. Fransa'nın kırsalında yaşayan ve Paris'e gitmek isteyen pembe tasmalı Mewsette, mavi gözlü, idealist, ağırbaşlı, beyaz bir kediydi. <img src="https://images.aposto.com/2024/3/0/1713138572214.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.83" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"> Yine Warner Bros. tarafından dağıtımı yapılan, kamerasına Mark Dindal’ın yön verdiği, 1997 yılının iz bırakan filmlerinden <a fr-original-style="" href="https://www.imdb.com/title/tt0118829/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Cats Don't Dance</a> de adının ihtiva ettiği üzere kedileri merkezine alıyordu. Filmin protagonisti Sawyer'ı Jasmine Guy seslendirdi. Yetenekli bir şarkıcı ve dansçı olan ama ayrımcılık nedeniyle Hollywood tarafından haksız yere reddedilip Hayvan Aktörleri Ajansı'nın sekreteri olarak yaşamını sürdüren Sawyer da bittabi bir Ankara kedisiydi. <img src="https://images.aposto.com/2024/3/0/1713138835402.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.81" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"> Hanna-Barbera Stüdyoları tarafından 90’lı yılların başında geliştirilen, <a fr-original-style="" href="https://www.imdb.com/title/tt0126173/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">SWAT Kats: Radical Squadron</a> isimli çizgi dizi iki sezon boyunca TBS ekranlarında gösterildi. "Kats" olarak bilinen antropomorfik kedigillerin yaşadığı Megakat adlı kurgusal şehirde geçen dizideki Kat's Eye News haber muhabiri Ann Gora’nın ismi doğrudan Ankara kedisi (Angora cat) üzerine bir kelime oyunundan geliyordu. <img src="https://images.aposto.com/2024/3/1/1713139569790.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.54" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"> Fleet Foxes’un eski davulcusu Joshua Tillman ya da solo kariyerinin bilinen sahne ismiyle Father John Misty, 2022 yılında <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/intl-tr/album/2tfg6zi5pwuYeQ0IHYnOBz?si=u8DjqpQjRJOImPRSsdJTEg" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Chloë and the Next 20th Century</a> albümünü yayımladı. Albümün en çok öne çıkan şarkısı, dinleyicilerin gözbebeği, country-folk ballad <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/intl-tr/track/7ydJaSdC8Au68eYgspNznY?si=99604fa304f64c42" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Goodbye Mr. Blue</a> oldu. John Misty, Harry Nilsson’un <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/intl-tr/track/1jcPcDu2YawPfLhwjYnqK2?si=1b365bd2cab24c82" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Everybody’s Talkin’</a> parçasının melodisi üzerine yazdığı şarkıda Mr. Blue ismindeki bir Ankara kedisinden bahsetti. Kedi, kopmuş bir ilişkiden geriye kalan tek bağı sembolize ediyordu.Ankara kedisi eserlerde yan karakter olarak da yer aldı: Alex Proyas'ın 1994 yapımı <a fr-original-style="" href="https://www.imdb.com/title/tt0109506/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">The Crow</a> filminde Brandon Lee'nin canlandırdığı Eric Draven'ın kedisi Gabriel; James Bond'un baş düşmanı Blofeld'in kedisi Solomon*, Heathcliff çizgi filmindeki Sonja*...Nick Bruel, yazmış olduğu çocuk kitabı serisi <a fr-original-style="" href="https://www.badkittybooks.com/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Bad Kitty</a>'de Pretty Kitty isimli bir Ankara kedisine yer verdi. Bütün erkek kedilerin delicesine aşık olduğu Pretty Kitty, diğer kedilerin düşüncesine göre mahallenin en güzel kedisiydi.&nbsp;Ücretsiz bir Unix, masaüstü odaklı işletim sistemi MidnightBSD, ismini parlak tüylere ve altın rengi gözlere sahip siyah bir Ankara kedisinden aldı. Yazılımın geliştiricileri kedileri Midnight'ın siluetini logoda da kullandı. <img src="https://images.aposto.com/2024/3/1/1713144187121.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="3.83" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"> Yazıda söz edilen -ve edilemeyen- birçok örnekten de anlaşabileceği üzere Ankara kedisi uzun zamandır sahne ışıklarının altında ve ilerleyen zamanlarda da bu ışıklar onun üzerinde olmaya devam edecek gibi görünüyor. *Solomon ve Sonja bazı yazılarda İran kedisi olarak da geçmektedir.<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Kaynaklar: IMDb <a fr-original-style="" href="https://www.songfacts.com/facts/father-john-misty/goodbye-mr-blue" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Songfacts</a> <a fr-original-style="" href="https://www.europetnet.org/pet-resources/cat-breeds/item/1964-turkish-angora.html" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Europetnet</a> <a fr-original-style="" href="https://www.midnightbsd.org/about/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">MidnightBSD</a>

Görkemli Ankara kedisinin popüler kültürdeki yerine yakından bakıyoruz.

Sahne ışıklarının altında: Ankara kedisi

1 Ocak 1949’da Ankara’da Yaprak&nbsp;isminde, künyesinde “Sahibi ve yazı işlerini fiilen idare eden: Orhan Veli Kanık” yazan, 15 günde bir çıkması amaçlanan bir fikir, sanat gazetesi yayımlanmaya başladı. Orhan Veli arkadaşlarıyla hikayeler, yazılar ve şiirler yayımladığı bu gazetenin düzeltisi, mizanpajı, puntosuyla bizzat uğraşır; baskı için gerekli mürekkebi ve kağıdı sağlar; gazeteyi doğrudan doğruya dağıtır, parasını toplar, abonesinin paketlemesini şahsen yapar; postaya kendi götürür verirdi.Gazetede Oktay Rifat ve Melih Cevdet başta olmak üzere Cahit Sıtkı, Sait Faik, Fazıl Hüsnü, Ahmet Muhip, Orhan Kemal, Necati Cumalı, Sabahattin Eyüboğlu, Abidin Dino gibi sanatçılar eserlerini ve fikirlerini ortaya koydu. Şiirler ve hikayeler bir yana, yazarların ürettiği içerikler toplumcu çizgideydi. Önceleri daha bireysel şiirler yazan Orhan Veli de 2. Dünya Savaşı’yla gelen toplumsal sarsıntıların ardından şiirlerinde maşerî eğilimlere ağırlık verdi; gündelik yaşamın, sokaktaki insanın sorunlarını daha içtimai açıdan ele almaya başladı. Toplumdaki haksızlıkları, çarpıklıkları dert edinen, gericiliğe, çarpıtılmış demokrasi anlayışına karşı şiirler yazan bir şaire, yazılarıyla toplumsal yönü ağır basan bir eylem adamı kimliğine büründü. Sabahattin Eyüboğlu’nun dediği gibi: “Tek insan hallerinden insanlığın haline doğru: Orhan Veli’nin şiirinde gittikçe beliren yöneliş buydu.” Hatta Nâzım Hikmet de önceleri mesafeli durduğu Orhan Veli’ye Yaprak döneminden sonra yakınlık duymaya başlamış; özellikle daha sonraları dış ülkelerde tanıttığı şairlerin en başına onu almıştı. <img src="https://images.aposto.com/2024/3/0/1712528963247.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.68" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; (Soldan sağa: Orhan Veli, Şinasi Baray, Oktay Rifat ve Melih Cevdet)Dostlarının anlattığına göre Orhan Veli’nin gazeteden hiçbir istifadesi olmadı. Gazeteyi bastırmak için para toparlamaya çalıştığı günlerde yamalı pantolonla dolaşmaktan hiçbir zaman gocunmadı. Yaprak, ona üç kuruş bile kazandırmadı, onun malda mülkte gözü vallahi yoktu* ama gazeteyi bir süre çıkaramayacağını anlayınca, 16 Haziran 1950’de gazetenin 28. sayısını neşretti ve Ankara’dan ayrılıp doğduğu şehir İstanbul'a yol aldı.İstanbul’da geçirdiği birkaç ayın ardından aynı yılın Kasım ayında Ankara’ya bir haftalık ziyarette bulunmaya karar verdi. Oradayken bir gece belediyenin yola kablo döşemek için kazdırdığı, herhangi bir işaret olmayan, önlem içermeyen bir çukura düşerek başından yaralandı. İki gün sonra İstanbul’a döndüğünde bir arkadaşının evinde öğle yemeği yerken fenalaşarak Cerrahpaşa’ya kaldırıldı. Alkol zehirlenmesi tedavisi uygulandı, beyin kanaması geçirdiği anlaşıldığında komaya girmişti ve saat 23 sularında hayatını kaybettiğinde henüz 36 yaşındaydı.Ölümü bana hep&nbsp;Yaprak’ın 8. sayısında yayımladığı Bedava isimli şiirinin son dizelerini hatırlatır:(…) Kelle fiyatına hürriyet, Esirlik bedava; Bedava yaşıyoruz, bedava.Orhan Veli’nin aramızdan ayrılışına müteakiben Melih Cevdet, Oktay Rifat, Cahit Sıtkı, Abidin Dino ve Sabahattin Eyüboğlu onun anısına nihai bir Son Yaprak gazetesi çıkardı. Son yaprak belki sarardı ve toprağa düştü ama tepeden tırnağa çiçek açmış ağacın* gövdesi sapasağlam ayakta ve 13 Nisan’da 110. yaş gününü kutlamaya hazırlanıyor. <img src="https://images.aposto.com/2024/3/0/1712528620349.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.43" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"> (Soldan sağa: Sait Faik, Orhan Veli ve Sabahattin Eyüboğlu)Sait Faik’in dostunun ardından yazdığı “Üzülme, keyfine bak Orhan! Mektepten çıkar çıkmaz senin şiirini okuyanlarla dolacak Türkçe konuşulan her köyümüz, her şehrimiz” satırlarının üzerinden 70 küsur yıl geçti ve zaman Sait Faik’i haklı çıkardı. O günden bugüne nesiller; Süleyman Efendi'nin nasırına dertlendi, Gemlik’e doğru denizi görünce şaşırdı, bu güzel havalarda âşık oldu, kelimelerin kifayetsiz olduğunu öğrendi, gün oldu aldı başını gitti, gözleri kapalı İstanbul’u dinledi, gökyüzünü maviye boyadı, yırtılan denizleri dikti, rakı şişesinde balık olmayı diledi, güya bir de Galata’ya dadandı…Hani insan radyoda çok sevdiği bir şarkıya denk gelir de şarkı birkaç saniye sonra biter ve tadı damağında kalır ya Orhan Veli'nin geçişi de öyle oldu bu dünyadan; ama bir senfoni kadar da muhteşemdi. *Başlıktaki ve yazıdaki tüm yıldızlar Orhan Veli'nin dizelerine birer naziredir.Kaynaklar:Adnan Veli Kanık, Orhan Veli İçin, Yeditepe Yayınları Asım Bezirci, Orhan Veli, Oluş Yayınevi Memet Fuat, Orhan Veli, Adam Yayınları Orhan Veli, Bütün Şiirleri, YKY TÜSTAV, <a fr-original-style="" href="https://www.tustav.org/sureli-yayinlar-arsivi/yaprak/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Yaprak Gazetesi arşivi</a>

Veli'nin tarifsiz kederler içindeki oğlu bir fakir Orhan Veli'yi, 13 Nisan'daki doğum gününde, yaşamının son yıllarında yayımladığı Yaprak Gazetesi nezdinde anıyoruz.

Her nisan bir yaş daha genç*: Orhan Veli 110 yaşında!

Sessiz ısıtmaya başladı toprağı bu sefer altın gibi &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;ışıklarıyla Nisan güneşi; Yeni bir bahar var tomurcuklarda, Dallar yeşerecek nerdeyse Ama sen derin uykulardasın, Duymuyorsun şırıltısını yanı başında akan derenin.Gözlüğün kırık, Bir tarafta katil sopa, Bir tarafta Puşkin, Artık o kitap bir şey söylemez sana, O rüzgar esmez artık Ve kan içinde bembeyaz saçların…Dizelerini yazdı Sabri Soran, Sabahattin Ali’nin ardından. Ali’den haftalarca haber alınamamış, öldürüldüğü aylar sonra açıklanmıştı. Asım Bezirci’nin sözleriyle “Bütün burjuva basını en ağır karalamalar, sövgüler ve suçlamalarla Sabahattin Ali'ye saldırdı, onunla ilgili çirkin hikayeler uydurdu. Öylesine bir baskı, korku ve yılgı havası yaratıldı ki kimse Sabahattin Ali'yi savunmayı göze alamadı.”Ali’nin ölümünden aylar sonra, Bulgaristan'a insan kaçıran bir şebeke takip edilirken, Ali’nin ölümüyle ilgili olduğu düşünülen Ali Ertekin birinci şubeye celbedildi. Ertekin, -birçok çelişki içeren ifadesinde- Sabahattin Ali'yi ne suretle öldürdüğünü itiraf etse de sözlerinin doğruluğu hiçbir zaman tam olarak ispatlanamadı. Cinayeti "millî duygularla" işlediğini öne sürmesine rağmen, askerlik yaparken tüfek hırsızlığından mahkum olduğu ve ordudan kovulduğu duruşma sırasında anlaşıldı. Sabahattin Ali'yi gerçekten kendi iradesiyle mi öldürdü, cinayetin bir azmettiricisi olmuş muydu, başkaları öldürdü de suçu Ertekin üzerine mi aldı, emniyetin, devletin ya da derin devletin bu cinayette rolü var mıydı gibi sorulardaki sır perdesi asla aralanmadı.Oysa Sabahattin Ali, herkese oldum olasıya komplekssizliğinden kaynaklanan bir yaklaşım içindeydi. Devlet kodamanlarıyla köylü arasında ayrım yapmaz, farklı uçlardaki insanlarla arkadaşlık kurmaktan keyif alırdı. Her yaştan, her görüşten, her sınıftan insanla haşır neşir olmaya çalışırdı. Yakın arkadaşı Mediha Esenel anı kitabında onu şu sözlerle tanımlıyor: "... Çevresi çok genişti, her yere dalar çıkar, kafa dengi olsun olmasın herkesle ahbaplık kurar, kıyasıya tartışırdı. Bunu neden yapardı acaba? Herhalde huyu gereği böyle davranırdı. Bütün zekasına karşın yine de çocuksu, saf olduğu, insanların tümünü sevdiği, tümüne güvendiği, inandığı içindi belki de...” <img src="https://images.aposto.com/2024/3/1/1711930693780.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.03" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"> Sabahattin Ali, Mediha Esenel ile Ankara’da yaşadığı günlerde arkadaşlık kurmuştu. Ali, eşi Aliye ve küçük kızı Filiz ile Karanfil Sokak’taki Adalar Apartmanı’nda yaşıyordu. Dost meclisinde Mediha Esenel’den başka Emin Türk Eliçin, Pertev Naili Boratav, Muzaffer Şerif, Cevdet Kudret, Muvaffak Şeref, Niyazi Berkes, Niyazi Ağırnaslı gibi aydınlar bulunuyordu. Tatlı dili, nükteleri ve şakalarıyla Sabahattin Ali meclisin neşe kaynağıydı, herkes onu dinlemekten keyif alırdı. Hazırcevaplığı yüzünden kimse onunla başa çıkamazdı. Niyazi Berkes'e göre, o, bir yanıyla "ak saçlı, altın gözlüklü, iyi giyimli bir efendi kılığına girmiş bir çocuk"tu. Öbür yanıyla da "ağırbaşlı, bilgili, zeki ve anlayışlı" bir adamdı. "Gürültücü, hatta farfara denecek kadar oynak olan bu adam aynı zamanda bir filozof kadar ciddi"ydi. Bohem sanatçılara pek benzemezdi. Genellikle "evine, işine düşkün, çalışkan ve mazbut"tu.Okumaya, araştırmaya, öğrenmeye karşı sonsuz bir merakı olan Sabahattin Ali bilgi süngeri gibiydi. Bir bahar vaktinde kırılan kısa ömrüne, birkaç ömürlük bilgi, kültür, sevgi ve sanat sığdırdı. Yirmili yaşlarının başında Almanya’ya giderek Alman Dili ve Edebiyatı alanında eğitim almış; Almanya'dan Türkiye'ye yüzlerce kitapla dönmüştü. Hatta Ankara'daki ilk evlerine taşındıklarında Aliye Ali’yi en çok şaşırtan şey, iki odalı evin bir odasının tamamen kitaplara ayrılmasıydı.Ankara’da geçen o yıllarda Sabahattin Ali önce Musiki Mektebi'ne, ardından Ankara Devlet Konservatuvarı'na Almanca öğretmeni olarak atandı. Kısa bir süre sonra da konservatuvarın opera ve tiyatro bölümlerini kurmakla görevli Alman yönetmen Carl Ebert'in dikkatini çekti. Bu muvaffak ve istidatlı sanat adamının çevirmenliğini ve dramaturgluğunu üstlendi.Filiz Ali, yıllar sonra -1961 yılında- New York’ta Carl Ebert ile karşılaşmasından annesine bir mektupta bahsediyor: “… Babam için söyledikleri ise çok duygulandırdı beni. ‘Türkiye’de çok arkadaşım vardı, fakat baban tek dostumdu. İkimiz tam manasıyla bir Bruderschaft (kardeşlik) kurmuştuk. Hayatımda ailem dışında du yani sen diye hitap ettiğim nadir ve kıymetli insanlardan biridir. Meslek hayatımın en enteresan ve faydalı safhası Türkiye’de geçmiştir, bu hususta babanın bana yardımlarını unutamam.' dedi.”Tüm işleri, yazarlığı, uğraşları ve sosyal çevresiyle geçirdiği vakitler bir yana kızıyla paylaştığı anlar Ali için her zaman çok kıymetliydi. Filiz Ali, babasının -onca işinin arasında- kendisiyle her zaman ince bir şekilde ilgilendiğini anlatıyor: “Bir yaz, ipek böceği yetiştirmeye merak sarmıştım. Tırtıllar dut yaprağı yiyerek göz göre göre semiriyorlardı. Bu obur yaratıklara dut yaprağı yetiştirmek başlı başına bir uğraştı. Komşu bahçelerdeki dut ağaçlarına izinsiz tırmanıp, yaprak toplamak pek o kadar da kolay bir iş değildi. Aksi gibi geleneksel yaramazlığım ve sakarlığım sonucu koşmaca oynarken düşmüş ve ayak bileğimi fena halde burkmuştum. Davul gibi şişip, mosmor çürüyen bileğime bifteklik çiğ et dahil her türlü kocakarı ilacı tatbik edilmekteydi. Oysa benim daha önemli sorunlarım vardı. İpek böceklerimin hayatta kalabilmeleri için gerekli olan dut yapraklarını kim toplayacaktı ağaçlardan şimdi? Tabii ki babam. Sevgili kızının bir dediğini iki etmeyen babam, tırtıllar iyice semirip kozalarını örmeye başlayana kadar bir dolu işi arasına akşamları ortalıktan el ayak çekildiğinde dut yaprağı hırsızlığı yapmayı da eklemek zorunda kalmıştı.” <img src="https://images.aposto.com/2024/3/1/1711930643300.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.14" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"> Bulunduğu ortamın sefahat kaynağı, dostlarının yaslanacak dağı, okurlarının aydınlatan rehberi, ailesinin medarıiftiharı Sabahattin Ali, bu dünyadan koparıldığında 41 yaşındaydı. Kendi dizeleriyle "Göklerde kartal gibiydi, kanatlarından vuruldu; mor çiçekli dal gibiydi, bahar vaktinde kırıldı."Ölümünün üzerinden 76 yıl geçti, bir mezar dahi çok görüldü. Madem "meskeni dağlar"dı, kızı Filiz ona dağlarda bir işaret bırakmaya karar verdi. Çatağın yakınındaki düzlükte arkasını Istranca ormanlarına dayamış koskoca bir kayanın üzerine gömdükleri bir mermer parçasına onun dizelerini yazdı. O günden beri babasının ruhunun huzura kavuştuğuna ve dağlarda özgürce dolaşıp durduğuna inanıyor.<img src="https://images.aposto.com/2024/2/0/1711928524353.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" alt="Kaynak: Nebil Özgentürk" ratio="1.34" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"> Kaynaklar: Asım Bezirci, Sabahattin Ali, Evrensel Basım Yayın. Filiz Ali Laslo &amp; Atilla Özkırımlı, Sabahattin Ali, Cem Yayınevi. Filiz Ali, Filiz Hiç Üzülmesin, Sel Yayıncılık. Sabahattin Ali, Canım Aliye Ruhum Filiz, YKY.

76 yıl önce bizden koparılan Sabahattin Ali'nin insanca yaşamına yakından bakıyoruz.

Mor çiçekli dal gibiydi, bahar vaktinde kırıldı: Sabahattin Ali

1940’lı yılların başlarında dönemin Millî Eğitim Bakanı Hasan Âli Yücel, liseden başarıyla mezun olan bir öğrenciye ödül olarak Söylev armağan eder. Bu hediyede Hasan Âli Yücel’in kaleme aldığı bir not da bulunmaktadır:“Gönlümün bütün dileği, sizin de gireceğiniz meslekte ve ileri hayatınızda Atatürk gibi Türk milletine büyük hizmetler etmeniz ve insanlığa milletiniz yolundan büyük faydalar ve bahtiyarlıklar getirmenizdir.”İlerleyen yıllarda birçok ödül daha kazanacak olan Dilhan Eryurt, hepsinin arasından almış olduğu en değerlisinin Söylev olduğunu belirtecek ve “Hasan Âli Yücel'in sözleri, benim yaşamımdaki başarılı hizmetlerin de dayanağını teşkil eder,” diyecektir.1926 yılında İzmir’de dünyaya gözlerini açan Eryurt’un bilim sevgisinin başladığı yer, çocukluk yıllarında taşındıkları Ankara’dır. Buradaki başarılı öğrencilik hayatının ardından, Millî Eğitim Bakanlığı’ndan aldığı bursla 1942 yılında İstanbul Üniversitesi Yüksek Matematik ve Astronomi bölümüne girer. O zamanlar Türkiye için çok yeni olan astronomiye büyük bir ilgi duyduğunu keşfeder. “Daha çok matematiğin tatbik edilecek bir alanını aradım, işte o alanı astrofizikte buldum,” sözleriyle hem matematiği kullanabileceği hem doğa olaylarını izah edebileceği bir alana yönelir.Üniversiteyi bitirdikten sonra Ankara Üniversitesi’nde Astronomi bölümünü açmakla görevlendirilen Tevfik Okyay’ın yanında asistan olarak çalışmaya başlar. O dönemde üniversitede kadro olmadığı için iki yıl boyunca fahri olarak, herhangi bir maddi kazanç sağlamadan görevini yerine getirir. Tevfik Okyay, Eryurt’un astrofizik alanında çok başarılı olabileceğini öngörür ve yurtdışında yüksek lisans eğitimi almasını tavsiye eder.Eryurt, yaptığı başvuru sonrası Michigan Üniversitesi Astronomi bölümüne kabul edilir ve dönemin mümtaz bilim insanlarından dersler alır. Kararlılığı ve başarılarından etkilenen hocaları, Michigan'da kalmasını isterler. Eryurt, ülkesine katkıda bulunmak istediğini söyler ve Ankara Üniversitesi Astrofizik Anabilim Dalı’nda asistan olur.O dönemde bölümün başına Profesör Egbert Adriaan Kreiken atanmıştır. Eryurt, onun yanında doktorasını ve doçentlik çalışmalarını tamamlar. Kreiken’in tüm derslerini o tercüme eder. Kreiken ile bölümün kütüphanesinin zenginleşmesi konusunda çaba gösterirler. Bir yandan da hafta sonları Kreiken ailesiyle Ankara’yı dolaşarak bir rasathane için uygun bir alan ararlar. Bugün Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi’nin Ahlatlıbel’deki gözlemevinin yeri o günlerde seçilir.Dilhan Eryurt, 30 yaşında Ankara Üniversitesi’nden doçentliğini alır. Kreiken ona profesörlük teklif etmekte gecikmez, ancak Eryurt bu teklifi geri çevirir, farklı bir hedefi vardır. 1959 yılında Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu’ndan aldığı bursla Kanada’ya gider. Astrofizik alanındaki çalışmalarını ileriye taşımak istemektedir. Fazlasıyla matematik işlemi gerektiren bu alanda bilgisayar olmadan çalışmak imkansızdır; Kanada ona bu imkanı ve Profesör Alastair Cameron ile çalışma fırsatını sağlayacaktır.<img src="https://images.aposto.com/2024/2/0/1709496835701.jpeg" width="550" alt="Dilhan Eryurt, Goddard." style="width: 100%; max-width: 550px; vertical-align: middle; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.46" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Profesör Cameron, bir gün bir problemin çözümü için Eryurt’un yardımını talep eder. Bu talep karşısında ziyadesiyle mutlu olan Eryurt önündeki büyük sorunun da farkına varır: Problemin çözülebilmesi için bir bilgisayar programı gerekmektedir ve Eryurt, Türkiye’den Kanada’ya gittiğinde, Türkiye’de bilgisayarın ne olduğu bile bilinmemektedir. O ana kadar hiç duymadığı program yazımını öğrenmek için günler geceler boyu kütüphanede çalışır. Azmi ve çalışkanlığı sayesinde temel yetenekleri öğrenmekle kalmayan Eryurt, problemin çözümünde kullanılacak programı da yazmayı başarır. Hesap makinesiyle günlerce uğraştıran hesaplamaları bu program saniyeler içinde çözer.Kanada’daki iki yılının ardından İndiana Üniversitesi’ne gider. Burada Profesör Marshall Wrubel ile çalışır, programlama konusunda kendini büsbütün geliştirir ve yıldızların yapı modelleri üzerine birçok program yazar. İndiana’daki çalışmalarıyla yıldızların evrimini anlamada kullanılan yeni bir metodun yaratıcı ekibinde yer alır.1961 yılında Amerikan Ulusal Bilim Akademisi’nden aldığı bursla NASA’nın Goddard Uzay Araştırmaları Enstitüsü’nde, döneminin tek kadın astronomu olarak işe koyulur. Yıldızların evrimini modelleyerek ve yıldızlardaki termonükleer ilişkileri inceleyerek, bu alanda çalışmalar yapan güzide isimlerden biri olur. Goddard’da eski hocası Profesör Cameron ile yeniden buluşan Eryurt, Cameron ile Güneş’in tarihi üzerine araştırmalar ifa eder. Bu araştırmalarla ilgili makalesine sonraları çok kez atıf yapılır. Carl Sagan da 1972’de Nature dergisinde yayımlanan bir çalışmasında Dilhan Eryurt’un bu makalesine atıfta bulunmuştur.NASA’nın Apollo 11 görevinin 1969 yılında Ay’a başarıyla ayak basmasında Eryurt'un çalışmalarının da payı vardır. NASA, Ay’a iniş projesindeki katkıları nedeniyle Eryurt’u Apollo Başarı Ödülü ve kıdemli araştırmacı unvanı ile onurlandırır.<img src="https://images.aposto.com/2024/2/0/1709496640632.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.45" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Eryurt, 1968 yılında ODTÜ’de bir yıl misafir profesör olarak görev alır ve astrofizik derslerini başlatır. Yine o günlerde Türkiye’de Ulusal Astronomi Kongresi’nin temellerini atar ve TÜBİTAK’ın da desteğiyle 1. Ulusal Astronomi Toplantısı yapılır.1969-1973 yılları arasında Profesör Cameron ile NASA’daki çalışmalarına devam eden Eryurt, 73’te yurda temelli döner. Deneyimlerini ve birikimini genç nesillere aktarmak maksadıyla ODTÜ’de Astrofizik Anabilim Dalı’nı kurar. Türkiye’de astronomi ve astrofiziğin gelişimindeki büyük katkılarından dolayı 1977 yılında TÜBİTAK Bilim Ödülü ile şereflendirilir.<img src="https://images.aposto.com/2024/2/0/1709497259743.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.48" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">1988 yılında 6 ay boyunca ODTÜ Fizik Bölümü Başkanlığı ve 1993’teki emekliliğine kadar 5 yıl boyunca ODTÜ Fen Edebiyat Fakültesi’nde dekanlık görevlerini yürütür. İdareciliği boyunca adaletsizliğe, haksızlığa karşı durur; fakülte içinde dayanışmanın sağlanması ve eğitimin daha iyi hale gelmesi için gayretlerde bulunur.Emekli olduktan sonra da bilim yaşamına katkı sunmaya devam eder ve 1997’de açılan TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi projesinin hayata geçirilmesinde büyük rol oynar. Aynı yıl Türkiye Bilimler Akademisi Şeref Üyesi seçilir.Bir ülkede ne kadar çok bilim insanı bulunursa bilimsel gelişimin de o kadar hızlı olacağına inanan Dilhan Eryurt, 2012’de aramızdan ayrılana dek, mümkün olduğunca yaratıcı, bağımsız düşünen bilim insanları yetiştirir. Bu bilim insanları, onun eşsiz zekasıyla araladığı kapıdan ışığın izini sürmeye devam ediyor.Kaynaklar: Işıkla Yazılmış Öyküler: Dilhan Eryurt, TRT Belgesel,&nbsp;2005 Astrofizikte Öncü Bir Bilim Kadını Dilhan Eryurt, Alp Akoğlu, Bilim ve Teknik, sayı 360, Kasım 1997

Görkem Demir

Naçizane bir yılın en'leri seçkisi