Sanatçı Ugo Rondinone’nin&nbsp;the sun and the mountain sergisi, doğayı hepimiz için belirli bir coğrafyanın görüntüsü olarak değil, yüzyıllardır ortak hafızamızda yer eden temel imgeler üzerinden ele alıyor. Taşlar, dağ, güneş, deniz ve elbette renkler… Rondinone’ye göre doğanın bize sunduğu bu imgeler, Carl Gustav Jung’un arketip kavramından yola çıkarak aramızdaki tüm farklılıkların ötesinde paylaştığımız ortak bir dili temsil ediyor.<img src="https://images.aposto.com/2026/8/2/1790678241359.jpeg" width="550" height="936" style="width: 100%; max-width: 550px; vertical-align: middle; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.59" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Sergi, 20 yeni Mountain heykelini ve 2023 tarihli 14 gündoğumu ve günbatımı suluboyasını biraraya getiriyor. Farklı renklerdeki taşların üst üste dengelenmesiyle oluşan Mountain heykelleri, ağırlık ve kalıcılık gibi kavramları öne çıkarıyor. Farklı kültürlerde ortak bir sembol olarak karşımıza çıkan dağ imgesi ise dayanıklılık, süreklilik ve bilinmezlik gibi anlamlar taşıyor.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2026/8/2/1790678273613.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.67" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Mountain serisinin aksine, gündoğumu ve günbatımını resmettiği eserlerinde ise değişim ve hareketi görüyoruz. Rondinone’nin 2023 tarihli bu suluboyalarında güneş, her gün tekrar eden ancak hiçbir zaman tamamen aynı olmayan bir döngünün parçası olarak karşımıza çıkıyor. Dağın kalıcılığı ve sabitliği ile güneşin sürekli hareketi, aslında zıtlıkların karşılaşmasını temsil ediyor.&nbsp;Bu zıtlıklar hem sergide hem de doğanın kendisinde birbirini dışlamak yerine, aynı bütünün içinde birbirini tamamlıyor ve insanlığın doğayla kurduğu ilk ilişkilerin de izlerini taşıyor. Bir dağla karşılaşmak, gün batımını ya da gün doğumunu izlemek pek modern bir deneyim değil. Aksine, insanlık tarihi boyunca tekrar eden bu imgeler, bugün aramızdaki tüm farklılıklara rağmen bize ait olan ortak bağları ve doğayla kurduğumuz ilk ilişkiyi hatırlatıyor.&nbsp;Bu ilişkiyi izleyiciyle daha bütüncül kurabilmek için Dirimart Dolapdere’nin sergi alanına bu sergiye özel ses yalıtımı uygulandı. Böylece dış dünyanın seslerinden arınan mekan, izleyicinin eserlerle daha doğrudan bir ilişki kurmasına alan açtı.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Sanatçının portresi</h2>Rondinone, otuz yılı aşkın süredir doğa, zaman, insanlık ve yalnızlık hâli üzerine çalışan çağdaş sanatçılardan biri. 1964’te İsviçre’de doğan sanatçı, Viyana’daki Universität für Angewandte Kunst’ta eğitim aldıktan sonra 1997’de New York’a taşındı.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2026/8/2/1790678338253.png" width="550" height="351" style="width: 100%; max-width: 550px; vertical-align: middle; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.57" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Doğayla kurduğu ilişkinin örneklerinden biri, 2016’da Nevada çölünde kurduğu "Seven Magic Mountains". Büyük ölçekli taşlardan oluşan çalışma, sanatçının "Mountain" serisinin en bilinen örneklerinden. 2007’de İsviçre’yi Venedik Bienali’nde temsil eden Rondinone’nin işleri, bugün MoMA’nın yanı sıra dünyanın önemli müze ve kurumlarının koleksiyonlarında da yer alıyor.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Rondinone’nin İstanbul’la ilişkisi</h2>Rondinone’nin İstanbul’la ilişkisi, tam 27 yıl önce 1999 yılına, 6. İstanbul Bienali’ne uzanıyor. Bienalde "Where Do We Go From Here?" adlı neon gökkuşağı Taksim Meydanı’nda sergilenirken "when the sun goes down and the moon comes up" adlı yerleştirmesi Aya İrini’de izleyiciyle buluşmuştu.&nbsp;"Where Do We Go From Here?"&nbsp;yıllar sonra, 2017’de 15. İstanbul Bienali kapsamında yeniden İstanbul’a döndü ve bu kez kalıcı olarak kente yerleşti. Rondinone’nin "Rainbow Poems" serisinin bir parçası olan neon gökkuşağı, bu kez Mustafa Kemal Kültür Merkezi’nin çatısına yerleştirildi.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2026/8/2/1790678393394.png" width="550" height="407" style="width: 100%; max-width: 550px; vertical-align: middle; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.35" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">"Where Do We Go From Here?" başlığı, Rondinone’nin pratiğini anlamak açısından bugün de oldukça açıklayıcı. Doğrudan bir cevap vermeyen, izleyiciyi düşünmeye ve sorgulamaya davet eden basit bir soru. Bu çalışma, sanatçının heykel, resim, fotoğraf, video, ses ve yerleştirme gibi farklı disiplinlerin yanı sıra şiirle de kurduğu &nbsp;ilişkiyi gösteriyor.&nbsp;Benim Rondinone ile tanışıklığım da, İstanbul’a yıllar sonra yeniden geleceğinden habersiz, yaklaşık üç yıl önce şiirleri üzerinden başlamıştı. Rondinone’nin şiirleri, eserlerinin bir uzantısı olarak düşünülebileceği gibi, sanatçının Instagram hesabı @ugorondinone’da da zaman zaman karşımıza çıkıyor.<img src="https://images.aposto.com/2026/8/2/1790678456503.png" width="550" height="765" style="width: 100%; max-width: 550px; vertical-align: middle; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.72" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Belki de serginin asıl söylemek istediği, doğanın bizlere anlattığı hikayeleri duyabilmek için dilin ötesine geçip&nbsp;farklılıklarımızı bir kenara bırakabilmek. Güneşin doğuşu, batışı ya da gökyüzünde beliren bir gökkuşağı, kimliklerimizin ve farklılıklarımızın ötesinde, her şeye rağmen aynı dünyaya ait ve bir olduğumuzu hatırlatmalı.&nbsp;Ne zamana kadar görülebilir?&nbsp;Ugo Rondinone’nin the sun and the mountain sergisi, 2 Eylül - 8 Kasım 2026 tarihleri arasında Dirimart Dolapdere’de ziyaret edilebilir.

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

Sinema ve müzik evreninden söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları.

Duende

İsviçreli sanatçı Ugo Rondinone, İstanbul’daki ilk kişisel sergisi "the sun and the mountain"da neon renkli taş heykellerini gün doğumu ve gün batımı suluboyalarıyla buluşturuyor. Dirimart Dolapdere’de 8 Kasım’a kadar görülebilecek sergi, dağların dikeyliğiyle ufkun yataylığını karşı karşıya getirerek insanın doğayla kurduğu ilişkiyi ele alıyor.

Dağ, güneş ve zaman: Ugo Rondinone yeniden İstanbul'da

Her cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.

Her cumartesi 12.00’de, çevre ve iklim gelişmelerini türler arası eşitlik ilkesini benimseyerek aktarıyoruz. 

Angst

Lüks endüstrisinin geçirdiği dönüşüm, yalnızca estetik bir değişimden ibaret değil, aynı zamanda kültürel bir alan açabilme becerisiyle ilgili. Markalar artık her yerde görünür olmaktan ziyade, doğru yerde ve doğru hikayenin içinde var olmayı önceliklendiriyor. Bunun için de trendlerden çok geleneğe, dijitalden çok analog deneyimlere odaklanıyorlar.

Trendden geleneğe, dijitalden analoğa: Lüks endüstrisi neden kendi köklerine dönüyor?

Moda dünyasının en önemli gecelerinden Met Gala, bu yıl da Mayıs ayının ilk pazartesi günü Metropolitan Museum of Art’ta düzenleniyor. Bu senenin teması olan “Costume Art”, aynı zamanda Metropolitan Museum of Art bünyesindeki Kostüm Enstitüsü’nün yeni sergisi.&nbsp;Geçen yıla kadar müzenin bodrum katındaki yaklaşık 400 metrekarelik alanda sergiler düzenleyen enstitü, bu yıl ana galerilerin yanındaki 1.200 metrekarelik yeni alanına taşındı. Uzun yıllardır sanat eleştirmenleri tarafından da “üvey evlat” muamelesi&nbsp;gördüğü konuşulan Kostüm Enstitüsü, 15. yüzyıldan günümüze uzanan 30 binden fazla parçalık bir arşive sahip.&nbsp;1937’de bağımsız olarak kurulan yapı, 1947’de Met ile birleşmesine rağmen müzenin genel bütçesinden hiçbir zaman doğrudan pay alamadı. Bu nedenle bu yılki Met Gala bağışlarının büyük kısmı da enstitüye aktarılacak.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2026/4/1/1777884693039.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.51" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Ancak bu görkemli gece etrafındaki tartışmalar yalnızca moda ve sanatla sınırlı değil. New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani başta olmak üzere pek çok isim, şehirdeki geçim sıkıntısına ve daha pek çok güncel soruna dikkat çekmek amacıyla etkinliği boykot&nbsp;ediyor. Tepkilerin bir diğer odağı ise elbette galanın ana sponsorlarından biri olan Jeff Bezos.&nbsp;<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Sanat ile moda birleşince</h2>10 Mayıs-10 Ocak'ta ziyarete açılacak sergi, Metropolitan Museum of Art koleksiyonundaki 5.000 yıllık sanat eserlerini kostüm arşiviyle yan yana getiriyor. Kostüm Enstitüsü’nün sorumlu küratörü Andrew Bolton bu birleşmeyi şu şekilde özetliyor:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(192, 229, 160); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(192, 229, 160); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"Moda bir bakıma sanatın ötesindedir. Yaşanmış deneyimlerimizi somutlaştırır. Bunu yapan tek sanat formu odur."</blockquote>Serginin odak noktalarından biri de kusursuzluk mitiyle hesaplaşmak. “Mükemmel” beden fikrini sorgulayan sergi, bizleri asıl mükemmel kılanın kusur olarak gördüğümüz özelliklerimiz olduğuna dikkat çekiyor. Bu sorgulamayla birlikte, paralimpik sporcu Aimee Mullins ve tekerlekli sandalye kullanan müzisyen Aaron Rose Philip de dahil olmak üzere 9 kişinin kalıpları alınarak 25 yeni vücut formu ve manken üretildi.&nbsp;Odağına sanat ve modanın buluşmasını alan sergi, modanın estetik ya da sanatsal bir ifade biçimden öte olduğuna dikkat çekiyor. Moda; sosyolojik, coğrafi ve kültürel pek çok katmanıyla adeta bir tarihî eser görevi görerek, dünyanın farklı dönemlerinde yaşamış toplumların nasıl bir hayat sürdüğünü anlamamız için alan açıyor. Kullanılan kumaşlardan, üretim biçimlerine kadar dönemin iklim koşullarını, yaşam alışkanlıklarını ve kültürel yapısını okumayı mümkün hâle getiriyor.Bununla birlikte sergi, giysileri yalnızca işlevsel bir araç olarak değil, kullanılan materyaller ve üretim biçimleriyle tıpkı bir tablo ya da heykel gibi ele alınabilecek bir sanat nesnesi olarak ele alıyor. Sergide Jean Paul Gaultier ve Comme des Garçons&nbsp;başta olmak üzere birçok moda evi ve tasarımcının kıyafetleri sergileniyor.<img src="https://images.aposto.com/2026/4/1/1777900998713.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.67" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><img src="https://images.aposto.com/2026/4/1/1777901011046.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.00" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Jean Paul Gaultier’nin 1999 ilkbahar koleksiyonundan kolsuz bir ipek charmeuse elbise, Louvre’da bulunan MÖ 1. yüzyıla ait Venüs de Arles heykeline benzeyen bir fotoğraf baskısı içeriyor. İkinci görselde ise MÖ 2. yüzyıla ait Yunan Afrodit heykelini görüyoruz. Bu iki görsel, sergideki yedi vücut tipinden biri olan “klasik vücut”u temsil ediyor.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Moda gerçekten sanat mı?</h2>Galanın bu yılki “Costume Art” temasına baktığımızda modanın artık bir giyinme pratiği değil, bir ifade dili&nbsp;olarak da konumlandırıldığını hissediyoruz. Modanın bir sanat formu olup olmadığını tartışırken tarihsel kökenlerine dönmek gerekiyor. Kültürlerden, coğrafyalardan ve daha pek çok kavramdan beslenen bir üretim biçimi olarak modanın, günümüzde ne kadar “özgün” ya da “referanslarla dolu” olduğu sorusu da giderek daha karmaşık bir hâle geliyor.Moda sektöründe şu an bir tektipleşme ve yeni isimler yerine moda evleri arasında kreatif direktör transferlerini görsek de pek çok dönemden ilham alan tasarımlarla karşılaşmak mümkün. Örneğin Vivienne Westwood, John Galliano ve Alexander McQueen&nbsp;gibi isimler geçmişte bu tür referanslarla şekillenen çok sayıda koleksiyon ve tasarım sunmuştu. Sadece sanat akımlarından değil, farklı kültürlerden ve sanat eserlerinden doğrudan ilham alan tasarımlar da moda dünyasının önemli bir parçasını oluşturuyor.<img src="https://images.aposto.com/2026/4/1/1777886536380.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.67" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Sırasıyla Alexander McQueen, Yves Saint Laurent, yeni dönem Saint Laurent ve son olarak Yohji Yamamoto defilelerindenEfsanevi tasarımcı Karl Lagerfeld ise “Moda modadır” derken, bir başka efsane Elsa Schiaparelli modayı bir sanat formu olarak görüyordu. Peki günümüzde moda ne ifade ediyor?<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">İlginçtir ki sanat, moda ve tarih arasındaki ilişkiye odaklanan bu yaklaşım, Kostüm Enstitüsü’nün 2018 tarihli Heavenly Bodies: Fashion and the Catholic Imagination sergisinde de karşılık bulmuştu. Müze yönetimi bu serginin en çok ziyaret edilen sergilerinden biri olduğunu bizzat deneyimlemişti.</li></ul>Bu hafta sonu vizyona giren&nbsp;Şeytan Marka Giyer&nbsp;filminde de küçük bir göndermeyle Jeff Bezos ve Lauren Sánchez gibi isimlerin sanat ve modayı savunan bu organizasyonun ana sponsorları arasında yer alması, son yılların oldukça tartışmalı isimlerden biri olan Beyoncé'nin galaya geri dönüşü, kültür ve modanın yeni dünya güçleriyle kurduğu ilişkiyi de yeniden görünür kılıyor.Met Gala Diana Vreeland'in danışmanlığındaki ilk efsanevi yıllarında Tom Ford gibi isimlerin jüri koltuğunda yer aldığı, Gucci gibi moda evlerinin sponsor olduğu ve hedef kitlesinin daha çok entelektüel bir yaratıcı komüniteden oluştuğu bir yapıdan bugün Snapchat, OpenAI gibi teknoloji şirketlerine davetiye dağıtan bir noktaya evrilmesi, etkinliğin artık yalnızca bir moda organizasyonu olmaktan çıktığını da bizlere gösteriyor.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Her sene olduğu gibi bu yıl da Met Gala, Mayıs ayının ilk Pazartesi günü düzenleniyor ve konuklar Türkiye saatiyle yaklaşık 01.00’de gelmeye başlıyor. Tüm gala, YouTube üzerinden canlı olarak izlenebiliyor. </li></ul>

Moda dünyasının en önemli gecelerinden Met Gala, bu yıl da Mayıs ayının ilk pazartesi günü Metropolitan Museum of Art’ta düzenleniyor. Gecenin bu yılki teması "Costume Art".  Moda ile sanat tarihini aynı zeminde buluşturan sergi, müzenin binlerce yıllık koleksiyonuyla kostüm arşivini biraraya getiriyor. 

Met Gala’nın bu yılki teması 'Costume Art' nedir?

İlişkilerinin en başından itibaren medyanın ilgisi ve baskısı altında olan, aradan geçen 30 yıla rağmen hâlâ hafızalardan silinmeyen John F. Kennedy Jr. ve Carolyn Bessette-Kennedy'nin hikayesi, Ryan Murphy yönetmenliğindeki American Love Story dizisi ile yeniden gündemde.<img src="https://images.aposto.com/2026/1/1/1771865436065.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.78" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Dizide Carolyn’i Sarah Pidgeon, John F. Kennedy Jr.’ı ise Paul Anthony Kelly canlandırıyor.&nbsp;Öte yandan izlediğimiz yalnızca bir aşk hikayesi değil. Hikaye, Kennedy soyadının politik ağırlığından, sürekli göz önünde olmanın sıkıntılarından da besleniyor ve yıllardır modern bir peri masalı olarak romantize edilen bu birlikteliği tüm yönleriyle ele alarak bugün kusursuz görünen ilişkilere de daha gerçekçi bir perspektiften bakmamızı sağlıyor.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Peri masalının başlangıcı: Medya baskısı ve Kennedy ailesi</h2>John F. Kennedy ve Jackie Kennedy’nin tek erkek çocuğu olan John F. Kennedy Jr., Carolyn Bessette ile ilk kez 1994 yılında Calvin Klein’ın ev sahipliğinde düzenlenen bir etkinlikte karşılaşıyor.Adı Madonna’dan Sarah Jessica Parker’a kadar pek çok isimle anılan, “Amerika’nın prensi” olarak görülen ve çapkınlığıyla bilinen John F. Kennedy Jr.’a karşı Carolyn’in yaklaşımı çok uzun bir süre oldukça mesafeli oluyor ancak John’un ısrarcı yaklaşımıyla birlikte, aralarında zamanla bir flörtleşme başlıyor.<img src="https://images.aposto.com/2026/1/1/1771865462630.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.76" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Carolyn Bessette-Kennedy, Calvin Klein’da çalıştığı ve kariyerinde hızla yükseldiği dönemde, bir medya figürüne dönüştürmekten çoğu zaman kaçındı. Ancak buna rağmen magazin basını, onu ve John F. Kennedy Jr.’ı adım adım takip ediyordu. Bu yoğun ilgi ve kamusal baskı ortamında John, Carolyn’a kısa süre içinde evlenme teklif etti. Çift 1996 yılında, 40 kişilik, basına kapalı ve son derece sade bir törenle evlendi.<img src="https://images.aposto.com/2026/1/1/1771865278740.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.68" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Ne var ki evlilikle birlikte başlayan yeni dönem, çiftin görünürlüğünü de artırdı. İlişkilerinde zaman zaman ortaya çıkan pürüzler ve ettikleri kavgalar, New York’un pek çok köşesinde çekilen karelerle magazin basınına yansıdı.Dizide de Kennedy soyadını taşımanın yalnızca bir ayrıcalık değil; aynı zamanda sıradan bir hayat sürebilme ihtimalinden feragat etmek anlamına geldiğini, öte yandan içten içe aile üyelerinin çoğunun bu ihtimalin özlemini taşıdığını görmek mümkün.&nbsp;<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Carolyn Bessette-Kennedy ve zamansız stili</h2>Carolyn Bessette-Kennedy, medyayla mesafesine rağmen koruduğu samimiyetiyle çoğu zaman Galler Prensesi Diana’ya benzetiliyor. Benzetildikleri bir diğer noktada da kendilerine has stilleri... Ve bu zamansız stil, diziyle birlikte özellikle Z kuşağının ilham kaynakları arasına girdi.Carolyn Bessette-Kennedy, hem bir stil ikonu hem de 90’lar minimalizmi denildiğinde akla gelen ilk isimlerden biri olarak anılıyor. Onu zamansız kılan, özellikle sokak stilinde net biçimde gördüğümüz imza parçaları, aradan 30 yıl geçse de stiline dair hafızalardan silinmeyen detaylar olarak varlığını sürdürüyor.<img src="https://images.aposto.com/2026/1/1/1771865596361.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.73" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Carolyn Bessette-Kennedy, yalnızca sokak stilinde değil; özel davetlerde, hatta düğününde bile kendine has stilini koruyarak 1996’da yalnızca 40 kişinin katıldığı törende, o dönem henüz geniş kitlelerce tanınmayan Narciso Rodriguez&nbsp;imzalı bir gelinlik tercih ediyor.&nbsp;Özel gecelerde ise kendine ait bir stil kuralı olduğu görülüyor; çoğu zaman baştan aşağı siyah giyinmeyi tercih ediyor, ancak her seferinde farklı bir silüet ve kesimle görünümüne yeni bir karakter katıyor. Abartıdan uzak ve her zaman zarif bir tavırla davetlere katılıyordu.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2026/1/1/1771865526730.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.75" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Carolyn Bessette-Kennedy’yi kimi zaman Yohji Yamamoto imzalı bir takımla, kimi zaman vintage bir Prada çantayla ya da iyi bir kaşmir kazakla görüyoruz. İmza niteliğindeki bir parçayı, nereden alındığı çok da önemli olmayan, sade ve minimal parçalarla biraraya getirebilmesi tarzının alametifarikalarından.Bu stile dair ipuçları, dizinin ardından TikTok ve Substack başta olmak üzere pek çok platformda yeniden yorumlanmaya başladı. Üstelik bu içerikler yalnızca Carolyn’le sınırlı kalmıyor; John’un kendine has New Yorker tarzı ve çift olarak verdikleri görüntüler üzerine de pek çok içerik üretiliyor.<img src="https://images.aposto.com/2026/1/1/1771865613676.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.80" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Levi's 517 denimleri, siyah boğazlı kazakları, kumaşının kalitesi fotoğraflardan bile hissedilen beyaz tişörtleri, vücuda kusursuz bir şekilde oturan beyaz gömlekleri; farklı formlardaki siyah deri çantaları, neredeyse her karede gördüğümüz oval formlu güneş gözlükleri ve elbette taçları… Hepsi onun minimal ve eforsuz şıklığının&nbsp;unutulmayan parçaları.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2026/1/1/1771865715743.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.73" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Aradan 30 yıl geçmesine rağmen hâlâ zamansız şıklığının hafızamızda kalmasının nedeni sadece yaşadığı medyatik aşk hikayesi değil. Özgürlüğüne ve kariyerine düşkünlüğü, ne giyerse giysin o parçayı kendine özgü zevkiyle birlikte taşıması; stilin aslında kıyafetten çok bir duruş ve tavır meselesi olduğunu yeniden hatırlatıyor.<img src="https://images.aposto.com/2026/1/1/1771865581191.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.67" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Küçük bir not:&nbsp;22 Eylül 1996’da balayı seyahatleri sırasında medyanın ilgisinden kaçmak için Kennedy yerine Hyannis soyadıyla İstanbul’u ziyaret ediyorlar. Çırağan Palace Kempinski İstanbul’da konaklayan çift, seyahatleri sırasında pek çok İstanbullunun hafızasında olan McDonald's Ortaköy’de öğle yemeği yiyorlar. Bir taksi şoförü eşliğinde Tarihî Yarımada’yı geziyorlar ve elbette, her zaman olduğu gibi, magazin muhabirlerine yakalanıyorlar.<img src="https://images.aposto.com/2026/1/1/1771864941467.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.97" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">

John F. Kennedy Jr. ve Carolyn Bessette-Kennedy ilişkisini odağına alan Ryan Murphy imzalı "American Love Story" ikilinin tanışmasından Kennedy soyadının yarattığı ağırlığa, medya baskısından Carolyn’in bir stil ikonuna dönüşmesine çiftin aşk hikayesini, 90’lar sonu New York manzaralarını fona alarak aktarıyor.

American Love Story: Kennedy soyadının gölgesinde bir aşk hikayesi

2005 yılında dönemin Roma Belediye Başkanı Walter Veltroni, The New Yorker’a verdiği bir röportajda Valentino Garavani hakkında şunları söylüyordu:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(255, 225, 68); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(255, 225, 68); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“İtalya’da Papa vardır, bir de Valentino.”</blockquote>Valentino Garavani, Jackie Kennedy’nin Aristotle Onassis ile yaptığı düğünde giydiği beyaz elbiseden Farah Pehlevi'nin eşi Şah ile birlikte İran’dan ayrılırken üzerinde olan takıma, Hollywood’un efsanevi filmi Spartacus’un galasında Elizabeth Taylor’ın giydiği elbiseden Prenses Diana ve Julia Roberts’ın unutulmaz anlarına kadar pek çok ikonik kadının en önemli anlarına eşlik etti.<img src="https://images.aposto.com/2026/0/2/1768911508278.png" width="550" height="363" style="width: 100%; max-width: 550px; vertical-align: middle; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.52" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Jacqueline Kennedy Onassis, 1968'de Aristoteles Onassis ile evlenirken giydiği Valentino imzalı elbiseyle. <h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Bir ustanın doğuşu</h2>1932’de İtalya’nın Voghera kentinde doğan Valentino Garavani, gençlik yıllarında izlediği Carmen&nbsp;operasında kırmızının ihtişamıyla ilk kez karşılaştığını anlatıyor. “Locadaki kadınların çoğu kırmızı giyiyordu; balkonlardaki sardunyalar gibi öne eğiliyorlardı” diye hatırlıyor.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Christian Dior ve Guy Laroche gibi usta tasarımcıların yanında çıraklık yapan Valentino, ailesinin maddi desteğiyle 27 yaşında Paris’e taşınıyor.&nbsp;</li></ul>Paris’te kurduğu modaevi, ilk yılında beklenen başarıyı yakalayamıyor ancak o dönemki hayat arkadaşı ve iş ortağı Giancarlo Giammetti’nin desteğiyle marka iflasın eşiğinden dönerek yoluna devam ediyor.<img src="https://images.aposto.com/2026/0/4/1769070611992.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.01" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><section data-embed="body-image" data-hydrated="1" data-lazy-id="P0-15" data-node-id="4" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"><div data-embed="body-image" fr-original-style="" size="medium" style="box-sizing: border-box;"><div data-element="caption" fr-original-style="text-align: center;" style="text-align: center; box-sizing: border-box;">Valentino Garavani ve Giancarlo Giammetti</div>Bu zorlu başlangıcın ardından Valentino, modaevini Roma’da, Via Gregoriana üzerindeki 16. yüzyıldan kalma daha küçük bir palazzoya taşıyor. 1968 yılında sunduğu ve kariyerinin en önemli dönüm noktalarından biri kabul edilen All White haute couture koleksiyonu, markayı uluslararası bir konuma taşıyor. Moda dünyası, 35 yaşındaki bu genç tasarımcının yeteneğini konuşmaya başlıyor; aristokrasiden pek çok önemli figür Valentino giymeye başlıyor.</div> </section><img src="https://images.aposto.com/2026/0/2/1768911532147.png" width="550" height="624" style="width: 100%; max-width: 550px; vertical-align: middle; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.88" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Ünlü tasarımcı Elsa Schiaparelli’nin torunu Marisa Berenson, Roma’da Valentino’ya ait beyaz elbisesiyle.&nbsp;Valentino, tamamen beyaz bir koleksiyonla vizyonunu uluslararası bir konuma taşısa da bugün imzası hâline gelen Valentino kırmızısı, ilk koleksiyonundaki Fiesta adlı elbiseyle sahneye çıkıyor. Berrak, cesur ve bir o kadar da keskin bu kırmızı; Valentino’nun unutulmaz bir dokunuşu olarak moda tarihindeki yerini alıyor.<img src="https://images.aposto.com/2026/0/2/1768911532113.png" width="550" height="383" style="width: 100%; max-width: 550px; vertical-align: middle; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.44" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Valentino’un unutulmaz anları</h2>1970’lerden itibaren Valentino, dünya çapında tanınmaya başlarken İtalyan moda sahnesinde haute couture anlayışını hem yeniden tanımlıyor hem de uluslararası ölçekte görünür kılıyor.&nbsp;Elizabeth Taylor, Sophia Loren, Monica Vitti ve Jackie Kennedy gibi ikonlar Valentino giyerken marka aynı zamanda New York’ta mağaza açan ilk İtalyan tasarımcı olarak moda tarihinde önemli bir dönüm noktasına imza atıyor.<img src="https://images.aposto.com/2026/0/2/1768911536492.png" width="550" height="936" style="width: 100%; max-width: 550px; vertical-align: middle; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.59" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Valentino, New York’un ikonik mekanı Studio 54’te 46. yaş gününü kutlarken.1980’lerde Valentino, en parlak dönemlerinden birine giriyor; bir moda markası olmanın ötesine geçerek bir lifestyle evreni inşa etmeye başlıyor. Bu dönemde markanın ilk parfümü ve ilk denim koleksiyonu tanıtılarak Valentino’nun estetik dili daha geniş bir dünyaya taşınıyor.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Aynı yıllarda, Los Angeles Olimpiyat Oyunları'nda İtalyan takımının üniformalarını tasarlıyor; ilk erkek koleksiyonunu ise Milano’da tanıtıyor.</li></ul>1990’lı yıllarda moda dünyasında güçlü bir minimalizm akımı öne çıkarken Valentino Garavani kendine özgü duruşunu ve ihtişam anlayışını koruyor. “Mutlak güzellik” fikri olarak tanımladığı perspektifi sürdürüyor; bu dönemde pek çok önemli isim, kariyerlerinin en unutulmaz anlarında Valentino tasarımlarını üstlerinde taşıyor.1996 yılında İtalyan devlet nişanıyla onurlandırılıyor. Bu dönemin sonlarına doğru Valentino markası yeni bir evreye giriyor; 300 milyon dolar karşılığında satılıyor ve Valentino, uluslararası ölçekte bir lüks moda devi hâline geliyor. Aynı yıllarda, AIDS'e karşı farkındalık yaratmak amacıyla L.I.F.E. Vakfı’nı kuruyor.<img src="https://images.aposto.com/2026/0/2/1768911533858.png" width="550" height="403" style="width: 100%; max-width: 550px; vertical-align: middle; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.36" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Gianni Versace, Valentino Garavani, Giorgio Armani ve Gianfranco Ferré, 11 Haziran 1992’de Milano’da düzenlenen Convivo for AIDS yardım etkinliğinde.1990’ların sonunda, bugün moda dünyasının en etkili karakterlerinden Maria Grazia Chiuri ve Pierpaolo Piccioli, Valentino’ya aksesuar tasarımcıları olarak katılıyor. Bu dönem, Valentino mirası açısından en çok saygı duyulması gereken anlardan birine de işaret ediyor. Aynı sene Roma Piazza di Spagna’da 40 kırmızı elbiseyle 40. yıl kutlaması yapılıyor.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Maria Grazia Chiuri, uzun yıllar Dior’un kreatif direktörlüğünü üstlendikten sonra bugün Fendi’de çalışıyor. Pierpaolo Piccioli ise yaklaşık 25 yıl boyunca Valentino’nun kreatif direktörlüğünü üstlenerek Valentino’nun çağdaş kimliğini inşa ediyor; geçen yıl itibarıyla bu yolculuğunu Balenciaga’nın kreatif direktörlüğüyle sürdürüyor.</li></ul>Valentino kırmızısından sonra Piccioli, ustasının izinden giderek PP pembesini moda dünyasının imza kavramlarından biri hâline getiriyor.<img src="https://images.aposto.com/2026/0/2/1768911533936.png" width="550" height="416" style="width: 100%; max-width: 550px; vertical-align: middle; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.32" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Valentino Garavani, ihtişamını ve karakteristik duruşunu korurken yetiştirdiği isimler sahnenin merkezine geçtikçe zarifçe geri plana çekilmeyi de biliyor. 2007’de son haute couture defilesiyle modaya resmî olarak veda etmesine rağmen Maria Grazia Chiuri ve Pierpaolo Piccioli’den desteğini hiç esirgemiyor.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Onu sık sık Paris’teki Hôtel de Rothschild’in ön sırasında Pierpaolo Piccioli ve Maria Grazia Chiuri’nin en yeni koleksiyonlarını izlerken görüyoruz. Hatta Piccioli’nin 2018-19 Sonbahar/Kış Haute Couture koleksiyonu izledikten sonra gururla gözyaşlarıyla öğrencisini ayakta alkışlıyor.</li></ul>19 Ocak Pazartesi günü, Roma’daki evinde 93 yaşında aramızdan ayrılan usta tasarımcı Valentino Garavani, ardında yalnızca güçlü bir estetik miras değil, moda dünyası için yetiştirdiği pek çok karakter ve yeri doldurulamayacak bir vizyon da bıraktı. Lokal bir markayı, zamanında attığı doğru adımlarla uluslararası bir moda evine dönüştüren Valentino; disiplinini ve çalışma tutkusunu hayatının sonuna kadar korudu.<img src="https://images.aposto.com/2026/0/2/1768911536852.png" width="550" height="780" style="width: 100%; max-width: 550px; vertical-align: middle; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.71" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">İzleme önerisi: Valentino’nun hayatını, yaratıcı yolculuğunu ve perde arkasındaki dünyasını daha yakından keşfetmek isteyenler, 2009 yılında Matt Tyrnauer yönetmenliğinde çekilen Valentino: The Last Emperor'a da göz atabilir.

Modanın son imparatorlarından, imzası olan kırmızı rengin efendisi İtalyan modacı Valentino Garavani, 93 yaşında hayatını kaybetti. Disiplini ve mesafeli duruşuyla kraliyet üyelerinden Hollywood yıldızlarına kadar sayısız ismi giydiren usta tasarımcının neredeyse bir yüzyıla yayılan mirasını hatırlıyoruz.

Kırmızıların efendisi: Valentino Garavani’nin ardından

İnsanla doğa arasındaki ilişkiyi belki de en tutkulu ve en macera dolu haliyle yaşatan Defender Trophy, farklı coğrafyaların iklimi, bitki örtüsü ve zorluklarıyla katılımcılara bir off-road yarışının ötesinde hayatları boyunca unutamayacakları güçlü anılar bırakan, dönemin adrenalin tutkunları için de bugün hâlâ özlemle andıkları bir nostaljik serüven.1980’den bu yana 14 farklı ülkeden takımların katıldığı, birbirinden zorlu parkurlarda geçen bu yolculuğu 1987’de usta fotoğrafçı ve gazeteci Coşkun Aral’ın on yıl boyunca belgelediği kareler, 1989 ve 1991’de Türk takımlarının elde ettiği başarılar ve daha pek çok unutulmaz anı eşliğinde yeniden hatırlıyoruz.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Bir serüvenin başlangıcı</h2>Bundan tam 46 yıl önce, 1980’de, yalnızca üç Alman ekiple başlayan Defender Trophy, Brezilya kıyılarından yola çıkıyor; nehirleri aşarak Amazon ormanlarına doğru ilerliyor. Yarışmanın ilk yılında herhangi bir lojistik plan olmadan yola çıkılıyor. Hatta iki araç kullanılamaz hâle geliyor, bir araç ise parkur devam ederken yanıyor. Tüm bu aksaklıklara rağmen, yarışmanın sonunda altı Alman yarışmacı da bitiş noktasına ulaşmayı başarıyor.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2026/0/1/1768832546532.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.51" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">1982’de Papua Yeni Gine’de düzenlenen yarışta ise Alman ekiplerinin yanı sıra Hollanda, İtalya ve Amerika’dan gelen takımlar da yarışa katılıyor. Dünyanın en izole kabilelerine ev sahipliği yapan bu coğrafyada yarışma bir dönüm noktasıyla birlikte ilk kez uluslararası bir boyut kazanıyor.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Aynı zamanda bu etapta ekipler, çamurdan yapılmış maskeleriyle tanınan ve “Mud Men” olarak bilinen yerel halkla karşılaşıyor. Bu topluluğun Trophy ile verdikleri pozlar, 1982’den akıllarda kalan en unutulmaz anlardan biri oluyor.</li></ul>1983’te Zaire Afrika parkurunda bu kez araçlar, zorlu iklim koşullarına uyum sağlayacak şekilde pek çok ekipmanla donatılıyor. Aynı yıl, yarışmaya eşlik eden takım doktorları yalnızca ekiplere değil, parkur boyunca karşılaşılan yerel halka da sağlık hizmeti sunmaya başlıyor. Bu adım, yarışma organizasyonunun bir parçası hâline gelen yeni ve kalıcı bir insani yaklaşımın da başlangıcını temsil ediyor.<img src="https://images.aposto.com/2026/0/1/1768832599646.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.51" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">1984’te Brezilya’ya&nbsp;tekrardan dönüşte, rota Amazon’un yağmur mevsimine denk gelerek Trophy’nin ruhunu belirleyen doğa ve iklimi tekrar hatırlatıyor.&nbsp;1985’te rota yeniden Endonezya’ya, dünyanın en büyük üçüncü adası Borneo’ya döndüğünde; dünya genelinden yarım milyonu aşkın başvuruyla, 16 takım ve 8 ülkenin katıldığı organizasyon, yarışma tarihinin en büyük edisyonu hâline geliyor. Yağmur mevsimine denk gelen bu zorlu parkurda araçlar sık sık sular altında kaldığı için dönemin araçları “sarı denizaltılar” olarak anılıyor.&nbsp;<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Altın Yıllar, Türk takımların zaferi</h2>1980’lerin sonlarına gelindiğinde Trophy, en parlak dönemine giriyor. 1987’de usta fotoğrafçı ve gazeteci Coşkun Aral, on yıl sürecek bir yolculukla yarışmayı belgelemeye başlarken aynı yıl Kazım Aya ve Metin Kap ile birlikte ilk kez bir Türk takımı organizasyona dahil oluyor.&nbsp;1988’de ise Galip Gürel ve Ali Deveci’den oluşan Türk takımı, Sulawesi Adası parkurunu birincilikle tamamlayarak organizasyon tarihinde önemli bir başarıya imza atıyor. Kaynaklara göre bu etapta Türk takımının aracı, bir nehir geçişi sırasında köprü üzerinde çöküyor; araç bir süre nehirde sürükleniyor. Buna rağmen ekip, yarışmayı tamamlayarak birinciliğe ulaşıyor.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2026/0/1/1768832252235.png" width="550" height="501" style="width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.10" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">1990 yılına gelindiğinde, sayısız tropik iklime sahip coğrafya; yemyeşil ormanlar, dev çamur çukurları ve egzotik canlılarla geçen yılların ardından Trophy onuncu yılını kutluyor ve bu kez bambaşka bir rota çiziyor: Sovyetler Birliği.Bu etap, aynı zamanda ülkenin uluslararası ölçekte ev sahipliği yaptığı ilk organizasyonlardan biri olma özelliğini taşıyor.<img src="https://images.aposto.com/2026/0/1/1768832264519.png" width="550" height="401" style="width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.37" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Trophy bu yıl, ilginç bir şekilde Doğu ile Batı arasında sembolik bir köprü görevi de görüyor. Dönemin gergin politik atmosferinde iki Sovyet kargo uçağı, yarış araçlarını transfer etmek üzere İngiltere’ye iniş yapıyor. Basın konvoyu Moskova’ya ulaştığında ise halk, elitlere ya da siyasilere ait olmayan araçlarla ilk kez bu ölçekte karşılaşıyor.Yarış, Sibirya’nın sert ve dondurucu soğuğunda başlıyor. Toplam 16 ülkenin katıldığı bu etapta Sovyetler Birliği ve Yugoslavya ekipleri ilk kez organizasyona dahil oluyor. Yugoslavya takımı ilk yılı olmasına rağmen dikkat çekici bir başarıyla ilerlerken, Hollanda ekibi yarışı birincilikle tamamlıyor.<img src="https://images.aposto.com/2026/0/1/1768832279572.png" width="550" height="314" style="width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.75" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">1991 yılında Trophy, Tanzanya-Burundi parkurunda düzenleniyor. Bu etapta Menderes Utku ve Bülent Özler’den oluşan Türk takımı yarışı birincilikle tamamlıyor. Bu yıl yarışmanın rotası, kaşif David Livingstone’un 1866-1871 yılları arasında Nil’in kaynağını bulmak için izlediği keşif yolundan ilham alıyor.Tarih 1992’yi gösterirken Trophy, son kez Amazon’da bir parkura taşınıyor. Bu yıl katılımcılar çok sayıda nehir geçişi yapıyor; ilk kez araçlardan uzak bir noktada, Kaieteur Şelalesi’ne ulaşmak için yürüyüşe çıkıyor.1992 etabının zorluğunu anlamak için Kaieteur Şelalesi’nden bahsedebiliriz: Niagara Şelalesi’nden yaklaşık dört kat daha büyük olan bu şelale, dünyanın en büyük şelaleleri arasında yer alıyor. Bu yıl Amerikalı ekip, Trophy tarihinde ilk kez birinciliğe ulaşıyor.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Doğa ile uyumlu rotalar</h2>Bir sonraki yıl Trophy, bir macera organizasyonu olmanın ötesine geçerek doğa koruma ve somut fayda üretme fikrine de kapı aralıyor. 1993 organizasyonunda ekipler Malezya’da, dünyanın en eski yağmur ormanları arasında yer alan bir coğrafyaya giriyor.Bu rota, Malezyalı çevre aktivisti Tengku Adlin’in öncülüğünde 1980’lerin başına kadar dış dünyaya kapalı kalan ve onun en önemli doğa koruma projelerinden biri olan Maliau Havzası’nı kapsıyor. Trophy ekipleri burada bir gece yürüyüşüne çıkıyor. Yarışma sırasında ekipler, bilimsel araştırmalar için kalıcı bir merkez inşa ediyor.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2026/0/1/1768832334857.png" width="550" height="468" style="width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.18" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Tengku Adlin ve İtalyan ekibinden bir yarışmacı1993’te başlayan çevre bilinci ve doğaya duyulan saygı&nbsp;perspektifi, 1994’te Trophy tarihinde bir ilke zemin hazırlıyor. Bu kez yarış, üç ülkeyi kapsayan tek bir parkur rotası üzerinden ilerliyor. Yolculuk Arjantin’de başlıyor; Paraguay üzerinden devam ederek Şili’de sona eriyor. Yaklaşık 2.400 kilometre süren bu parkur, Trophy tarihinin en uzun rotalarından biri olarak öne çıkıyor.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Ekipler, And Dağları’nda sıcaklığın –20 dereceye kadar düştüğü koşullarla, Atacama Çölü’nde 40 derecenin üzerine çıkan sıcaklıklarla ve Paraguay ormanlarında neredeyse %100’e varan nemle karşılaşıyor.</li></ul>1997 yılında Trophy, yenilikçi bir yaklaşım benimseyerek Moğolistan’da bambaşka bir rota çalışması geliştiriyor. Yeni bir coğrafya ve kültürle buluşan organizasyon, o dönemde popülerleşen macera sporlarıyla da uyum sağlayarak yarışma anlayışını yeniden kurguluyor. Bu kez parkurlar, konvoy hallinde ilerleme ve birbirini geçme psikolojisinden uzaklaşıyor; her ekibe farklı şekilde donatılmış araçlarla, keşif ve deneyim odaklı yeni rotalar sunuluyor.Bu yarışta amaç, ekiplerin yalnızca parkuru tamamlaması değil; içinde bulundukları coğrafyayı yakından keşfederek tanıması oluyor.<img src="https://images.aposto.com/2026/0/1/1768832654635.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.79" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">1998 yılında Trophy, beklenmedik biçimde romantik bir hikayeye de ev sahipliği yapıyor. Yarışmanın efsane isimlerinden Mark ve Belen Collins bu yıl tanışıyor. Mark, 1998’de Güney Afrika ekibiyle yarışırken Belen ise İspanya takımında yer alıyor. 2000 yılında evlenen çift, ilerleyen yıllara rağmen Trophy’nin ruhunu yaşamaya devam ediyor; yaşlarına rağmen pek çok adrenalin sporunda hâlâ aktif olarak yer alıyor.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2026/0/1/1768832681928.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.33" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Son Trophy yarışının üzerinden 26 yıl geçtikten sonra, bu efsane serüven Defender Trophy ile yeniden hayat buluyor.&nbsp;2026 Mart ayına kadar&nbsp;başvuruları süren organizasyon, mirasına sadık kalarak ekip deneyimini ve doğayla uyumu merkezine alıyor; bu edisyonda ise&nbsp;biyoçeşitliliği ve yaban hayatı korumak için yola çıkan&nbsp;TUSK ile iş birliği yapıyor.&nbsp;Defender 110 Trophy Edition modelleri ise Deep Sandglow Yellow ve Keswick Green renkleriyle&nbsp;geçmişe atıfta bulunurken, gelişmiş arazi donanımlarıyla&nbsp;bu yolculuğa eşlik ediyor.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Defender Trophy’e dair tüm detaylara ve başvuru adımlarına <a fr-original-style="" href="https://www.landrover.com.tr/defender/defender-trophy/overview?utm_source=aposto&utm_medium=website&utm_campaign=defender_trophy_aposto_jan26" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">buradan</a> ulaşabilirsiniz.</li></ul>

Seyahat ve kültür yayını SOLİ, şehirleri ve içindeki farklı kültürel toplulukları araştırmak üzere mahallelere ve mahallelilerin hikâyelerine odaklanıyor. 

Soli, mahallenin esnaflarının, binalarının, sokaklarının, insanlarının hikâyesini anlatıyor.

Soli

Amazon’dan Sovyetler Birliği’ne, Madagaskar’dan Moğolistan’a, Tanzanya'dan Sibirya’ya uzanan, 18 farklı coğrafyayı kapsayan Defender Trophy, 26 yıl aradan sonra, 1980’de ilk başladığı yer olan Afrika’ya geri dönüyor. Bu efsane yarışın en unutulmaz anlarına doğru bir yolculuğa çıkıyoruz.

Bir macera yeniden başlıyor: Defender Trophy 26 yıl aradan sonra geri dönüyor

Hamama gitmek, çağlar boyunca arınmanın ve temizlenmenin olduğu kadar, sosyalleşmenin, yaşadığımız şehirle ilişki kurmanın da bir yolu oldu. Belki herkesin evinde rahatça duş alabileceği bir banyonun olduğu bugünlerde artık yıkanmak için tek seçenek değil ama "Bugün bir hamama mı gitsek?" diye başlayan bir pazar günü halen içimizde 100 yıl önceki heyecanı uyandırıyor.&nbsp;Bir hamamın kapısından içeri adım atmak, bir özbakım ritüelinin de ötesine geçerek tarihi solumanın, şifa bulmanın, zamanı yavaşlatmanın bir yöntemi hâline geliyor. Hamamların ve hamam ritüellerinin bugünün kaotik şehir yaşamında dahi varlıklarını sürdürmelerinin en önemli nedenlerinden biri de bu ihtiyaçların çağlar geçse de ortadan kalkmaması belki.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2026/0/5/1768571813388.jpeg" width="550" style="width: 100%; max-width: 550px; vertical-align: middle; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.92" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Hamamların tarihsel yolculuğu</h2>Arkeolojik bulgulara göre bilinen en eski hamam örnekleri, Pakistan’daki Mohenjo-Daro’da bulunan “Büyük Hamam” kompleksiyle ilişkilendiriliyor ve yaklaşık olarak MÖ 2500-1500 arasına tarihleniyor. Yani neredeyse 4.500 yıldır hayatımızda hamamlar. Yıkanmak için kullanılan özel yapılar, oradan Antik Yunan ve Roma medeniyetlerine taşınıyor.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Roma’da thermae olarak adlandırılan hamamların yalnız temizlik için değil, eğlence ve zevk için de kullanıldığı anlaşılıyor. Bu hamamların içinde spor yapılan, sohbet edilen, okuma ve tartışmaların yapıldığı sosyal alanları bulunuyor.</li></ul>Osmanlı döneminde ise hamamlar, özellikle şehir yaşamının vazgeçilmez unsurlarından biri olarak öne çıktı. Medrese ve çarşılarla birlikte inşa edilen bu yapılar, temizlik ihtiyacının dışında dönemin toplumsal hayatını da şekillendiren, sosyalleşmeyi mümkün kılan mekanlar oldu. Günümüzde de varlığını sürdüren gelin hamamı, lohusa hamamı ve bayram öncesi yıkanmalar gibi gelenekler, hamamın toplumsal hayat içindeki yerini daha da güçlendirdi.&nbsp;<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Zeyrek Çinili Hamam'ın hikayesi</h2>İstanbul'un tarihî hamamları arasında özel bir yerde duran Zeyrek Çinili Hamam, Osmanlı döneminin en önemli tarihsel figürlerinden Barbaros Hayreddin Paşa tarafından, Mimar Sinan’a yaptırılmış; 1530-1540 yılları arasında inşa edilmiş bir yapı.<img src="https://images.aposto.com/2026/0/5/1768571831093.jpeg" width="550" style="width: 100%; max-width: 550px; vertical-align: middle; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.51" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Hamamın konumlandığı Zeyrek semti ise hamam kültürünün içe içe olduğu Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerinin izlerini katman katman taşıyan, UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan nadir bölgelerden biri. Bugün hâlâ mahalle kültürünü koruyan Zeyrek; kendine özgü ahşap evleri, sokak dokusu ve sosyal bağlarıyla İstanbul’un yaşayan tarih alanlarından biri olmayı sürdürüyor.&nbsp;2023 yılında açılan Zeyrek Çinili Hamam’ın restorasyon sürecinin ardından, bu tarihsel arka plan korunarak ortaya çıkarılan Bizans sarnıçları, hamama adını veren İznik çinileri ve diğer arkeolojik buluntular, hamam bünyesindeki özel müzede sergilenirken aynı zamanda hamamın sunduğu ritüellere de ilham kaynağı oluyor.<img src="https://images.aposto.com/2026/0/5/1768571848602.jpeg" width="550" style="width: 100%; max-width: 550px; vertical-align: middle; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.67" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Hamam kültürü: Ritüeller, arınma ve şifa</h2>Hamama atılan ilk adımla birlikte dış dünyadan kopuş ve arınma yolculuğu başlıyor. Bu deneyimin ilk durağı, hamamın soğukluk (soyunmalık) bölümü...&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Soğukluk içeri girdikten sonra karşılandığınız, hamama hazırlanırken dinlendiğiniz, bedenizi ve zihninizi hamam deneyimine uyumladığınız bir geçiş bölümü.</li></ul>Hamam öncesi hazırlık süreci de burada başlıyor; peştamalınız, havlunuz ve terliğiniz veriliyor. Geleneksel olarak sunulan hoş geldiniz ikramı şerbet ise bu geçişi yumuşatıyor.<img src="https://images.aposto.com/2026/0/5/1768571660873.jpeg" width="550" style="width: 100%; max-width: 550px; vertical-align: middle; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.75" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Hamam mimarisinde&nbsp;doğal olarak başrolde su var. Hamamların her bir bölümünde su, o bölüme özgü ritüelleri destekleyecek şekilde kurgulanıyor. Mekanın tasarımında da arınma ve dinlenme deneyiminin adım adım derinleşmesi amaçlanıyor.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Zeyrek Çinili Hamam, kendine has yıldızlı kubbesiyle de ziyaretçileri için başka bir yerde göremeyecekleri özel bir atmosfer sunuyor.</li></ul>Soğukluk sonra ılıklık bölümüne geçiliyor. Burası hamamın vücudu sıcağa hazırladığı geçiş alanı olarak kabul ediliyor. Bu aşamada amaç, bedeni ani bir sıcaklığa maruz bırakmadan, ısıya kademeli olarak alıştırmak. İlk birkaç dakika yalnızca oturuluyor; cilt yavaş yavaş terlemeye başlıyor; gözenekler açılıyor, kaslar gevşiyor ve nefes doğal olarak derinleşiyor.&nbsp;Sonrasında kese ve köpük aşamasına; sıcaklık bölümünün ve hamamın kültürünün de en bilindik unsurlarından biri olan göbektaşının merkezde olduğu bölüme geçiliyor. Ritüel, kısa bir süre göbektaşında dinlenmeyle başlıyor; ardından kese uygulaması için kurnabaşına geçiliyor. Sonrasında ise köpük ritüeliyle tekrar göbektaşına dönülerek deneyim tamamlanıyor.<img src="https://images.aposto.com/2026/0/5/1768571683083.jpeg" width="550" style="width: 100%; max-width: 550px; vertical-align: middle; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.75" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Bu aşamada yorgunluk hissi azalmaya başlıyor; hamamın şifası da tam olarak burada etkisini gösteriyor. Beden, birikmiş gerginliği ve ağırlığı bu adımda geride bırakıyor. Keseden sonra uygulanan köpük ise bir bakım ritüeline dönüşüyor.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Burada, Zeyrek Çinili Hamam’ın kendine özgü, geleneksel hamam deneyiminden ilham alan özel ritüelleri öne çıkıyor.</li></ul>Hamam deneyiminin son aşamasında yeniden dinlenme alanı olan soğukluk bölümüne geçiliyor. Dinlenirken aynı zamanda bedenin ısısı kademeli olarak normal seviyesine dönüyor; peştamal ya da havluya sarılıp otururken kalp kendi ritmini buluyor. Hamam geleneğinin bir parçası olan şerbet ise sıvı kaybını dengeliyor.<img src="https://images.aposto.com/2026/0/6/1768655500412.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.79" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"> <h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">İlk kez hamama gideceklere notlar</h2>Hamam kültürünü ilk kez deneyimleyecek olanlar için küçük ama önemli notlarımız da var:<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Aceleyi dışarıda bırakın. Hamam ritüeli, en az iki saat boyunca kendinize ve bedeninize alan açmanızı gerektiriyor. Hızlanmak yerine yavaşlamaya izin verin, ritminizi bedeniniz belirlesin.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Bol sıvı tüketin.&nbsp;Terleme arttığı için ritüel öncesinde ve sonrasında su içmeyi ihmal etmeyin. Bu, hem bedenin dengesini koruyacak hem de hamam deneyiminizi daha konforlu hâle getirecek.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Hamam sonrası planınızı hafif tutun. Hamamdan sonra beden gevşiyor, zihin sakinleşiyor. Hamamdan çıktıktan sonra yoğun programlar yerine dinlenmeye, yavaşlamaya ve kendinize dönmeye alan açan planlar yapabilirsiniz.&nbsp;</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Telefonunuzu bir süreliğine unutun.&nbsp;Hamamın arındırıcı etkisi yalnızca bedende değil, zihinde de etkisini gösteriyor. Bildirimlerden uzak bir şekilde, camekan bölümünde kendinize ayırdığınız sakin zaman dilimi, bu deneyimin önemli bir parçası.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Tarihî Zeyrek semtini ve Zeyrek Çinili Hamam'ı keşfedin.&nbsp;Hamam öncesinde UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alan Zeyrek semtinin tarihî dokusunu keşfetmek için ahşap evleri görmeye zaman ayırabilirsiniz. Ayrıca Zeyrek Çinili Hamam bünyesindeki yeni açılan kitaplığı, güncel sergiyi, müze mağazasını ve özel müzeyi ziyaret edip, bu deneyimi kültürel bir yolculuğa dönüştürebilirsiniz.</li></ul>

Hamama gitmek, temizlenmenin ve arınmanın ötesinde, geçmişten bugüne uzanan köklü bir geleneği ve bir şifa alanını temsil ediyor. Hamam, gündelik rutinin içinde önemli bir kültürel bir sembol olmayı sürdürürken hamam kültürünü ve olmazsa olmaz ritüellerini Zeyrek Çinili Hamam ile birlikte keşfediyoruz.

Bir şifa geleneği: Geçmişten günümüze hamam ritüelleri 

Yarım yüzyıl boyunca dünyanın en zarif kadını olarak anılan, moda tasarımcılarının ilham kaynağı, yüksek sosyetenin en sofistike ve en gizemli figürlerinden Jacqueline de Ribes, 96 yaşında hayatını kaybetti. Jacqueline, yaşamı boyunca girdiği her çevrede kendisi olma cesaretiyle iz bıraktı. Benliğini yalnızca stili üzerinden değil; tüm yaratıcı disiplinlerde üreterek, hayatın her alanında var olarak inşa etti.

Bir ikonun vedası: Paris’in son kraliçesi Jacqueline de Ribes

İSTANBUL’74 imzasını taşıyan İstanbul Uluslararası Sanat ve Kültür Festivali (IST.FESTIVAL), 2009'daki başlangıç noktasından bu yana farklı disiplinlerin öne çıkan isimleri arasında ülkelerinin sınırlarını aşan bir kültürel diyalog köprüsü kurdu; Zaha Hadid'den Gore Vidal'e, Alex Prager'dan Anton Corbijn'e, Tilda Swinton'dan Terry Gilliam'a dünyaca ünlü isimleri ağırladı.Bu yıl 10-12 Ekim 2025 tarihleri arasında sanat, sinema, müzik, edebiyat, mimari, tasarım, fotoğrafçılık ve moda alanlarının en ilgi çekici seslerini İstanbul'da buluşturacak IST.FESTIVAL'in kurucuları Demet Müftüoğlu Eşeli ve Alphan Eşeli ile festivalin 15. yılında hem geçmişe hem de geleceğe baktık; festivalin temasındaki "What is Really Real?"&nbsp;sorusunu konuştuk; bu yılın programındaki heyecan verici isimleri birlikte keşfettik.15 yıl önce başlayan ve bugün şehrin kültür-sanat sahnesinde bir gelenek hâline gelen IST.FESTIVAL fikri nasıl ortaya çıktı?&nbsp;IST.FESTIVAL’in İstanbul Uluslararası Sanat ve Kültür Festivali olarak 15 yıllık yolculuğu, İstanbul’un kültürel kimliğini global bir düzeye taşımayı ve burada yaratıcı bir platform oluşturmayı hayal ederek başladı.Festival; Gore Vidal, Zaha Hadid, Tilda Swinton, Harvey Keitel, Terry Gilliam, JR, José Parlá, Sophie Calle, Michael Stipe, Anton Corbijn, Hüseyin Çağlayan, Zülfü Livaneli, Peter Beard, Franca Sozzani, Stephen Frears, Courtney Love ve Ryan McGinley gibi önde gelen isimleri biraraya getirdi. Ancak zaman içinde festivalin büyümesiyle birlikte, kültürlerarası etkileşimlerin ve yaratıcı işbirliklerinin gücünü daha derinden hissettik. Her edisyon, topluluğumuzla buluşarak büyüdü ve bu gelişim, yalnızca yaratıcı dünyalarda değil, şehirde de bir etki yarattı.İstanbul, her zaman bizim için sonsuz bir ilham kaynağı oldu; dünyanın dört bir yanından yaratıcı zihinlerin şehirde buluşması bir kültürel zirve yaratıyor ve şehre ayrı bir enerji katıyor. 10-12 Ekim 2025’te düzenleyeceğimiz 15. yıl edisyon, İstanbul’un kültürel ritminin ve festivalin kendi sürecinde geldiği noktanın bir yansıması olarak bizim için çok özel bir dönüm noktası.Bizim için festivalin çıkış noktası, İstanbul’un bitmeyen ilhamını dünyayla paylaşma isteğiydi. Farklı kültürler, farklı coğrafyalar arasında yeni anlamlar yaratmak ve yeni bağlar kurmak. ISTANBUL’74’ü ve New York merkezimizi kurarken amacımız, İstanbul’un kültürel ruhunu ve zenginliğini dünyaya açmak, aynı zamanda uluslararası çapta sanat ve kültüren iyi örneklerini İstanbul’a taşımaktı. 15 yıl boyunca her buluşmada yeni bağlar kuruldu ve bu, festivalin yalnızca bir sanat etkinliği değil, aynı zamanda şehre ve kültürel hafızaya kalıcı bir değer kazandırmasına yol açtı. Festivalin enerjisi ve yaratıcı atmosferi, İstanbul’u deneyimleyen herkesin zihninde kalıcı bir iz bırakıyor.<img src="https://images.aposto.com/2025/8/1/1757948264751.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.34" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">IST.FESTIVAL'in her edisyonunda, yaratıcı disiplinlerden önemli isimler İstanbul’a geliyor. Sizce bu isimler İstanbul ile nasıl bir ilişki kuruyor? Şehre karşı nasıl bir yaklaşımları oluyor?İstanbul’un çok katmanlı yapısı, sanatçılar için hem tanıdık hem de yabancı bir deneyim sunuyor. Buraya gelen isimler genellikle şehrin yoğun enerjisinden, sokaklarından ve günlük hayatından besleniyor. Tarihî mekanlarda sergilenen performanslar ya da beklenmedik karşılaşmalar, onların üretimlerine doğrudan yansıyor. İstanbul onlar için sadece bir şehir değil, yaratıcılıklarını dönüştüren bir ilham kaynağı oluyor; her köşe, her yapı ve her ritim onlara farklı bir perspektif sunuyor.Sanatçılar buraya geldiklerinde şehri yalnızca gözlemlemiyor, onunla aktif bir ilişki kuruyorlar. Bu süreçte şehir de onların pratiğine dahil oluyor. İstanbul’un dinamizmi, festival aracılığıyla farklı disiplinlerden gelen yaratıcıların deneyimlerini şekillendiriyor ve onların işlerini, şehirle özel bir bağ üzerinden yorumlamalarını sağlıyor.IST.FESTIVAL 15. yılına özel olarak belirlenen “What is Really Real?” ("Hakiki Gerçek Nedir?")teması dikkat çekici. Bu temanın ortaya çıkış hikayesini bizimle paylaşır mısınız? Ayrıca, 15 yıldır temaları belirlerken nasıl bir yaklaşım benimsiyor, hangi ilham kaynaklarından besleniyorsunuz?&nbsp;Festivalin teması, çağımızın en güncel sorularından birine odaklanıyor: “Hakiki Gerçek Nedir?” Bu soru, dijital illüzyonlar, sosyal roller ve ritüeller, değişen algı biçimleri ve yapay zekanın yarattığı yeni gerçeklik katmanlarıyla çevrili bir dünyada, hakikatin sınırlarını yeniden düşünmeye davet ediyor. Temayı belirlerken amacımız; sanat, felsefe ve toplum arasında disiplinlerarası bir köprü kurmak oldu. İzleyiciyi sanal ile somut, yapay ile özgün arasındaki sınırları sorgulamaya yönlendirirken aynı zamanda düşünsel derinliği ve kültürel diyaloğu teşvik eden bir platform sunmayı hedefliyoruz. Bu yaklaşım, festivalin felsefi boyutunu güçlendirirken sanatçılar ve izleyiciler arasında zengin ve anlamlı etkileşimler yaratıyor.Tema, bireysel algılarımızın öznelliğini ve bugün karşı karşıya olduğumuz yapay gerçeklik katmanını sorgulama fırsatı sunuyor. Aynı olayları yaşasak bile hepimiz onları kendi dünya görüşümüz ve değerlerimiz doğrultusunda farklı şekilde yorumluyoruz; buna şimdi yapay zekanın ürettiği belirsizlik katmanı ekleniyor. Festival, izleyiciyi sadece bir gözlemci olmaktan çıkarıp, hakikati kendi algısı üzerinden sorgulamaya davet ediyor. Bu süreç, hem düşünsel hem de duygusal bir deneyim sunuyor; bireysel yorumların çoğulcu yapısını gözler önüne sererken aynı zamanda sanatın dönüştürücü gücünü ve disiplinlerarası etkileşimin önemini ön plana çıkarıyor.<img src="https://images.aposto.com/2025/8/1/1757948301943.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.67" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Bu yıl festivalin aslında tüm şehre yayıldığını görüyoruz. İstanbul ile kurulan bu diyalog kapsamında izleyicileri neler bekliyor?&nbsp;Gerçekliğin her geçen gün daha kırılganlaştığı bir dünyada, kendimizi tanıdık mekanlara, içinde var olduğumuz yerlere dönüp bakarken buluyoruz. Aklımız Arnavutköy’e gidiyor… ISTANBUL’74’ün beş katlı tarihî bir ahşap binada yer alan merkezine... Oradaki mahalle kültürü gerçekten benzersiz. Yaşadığımız gerçeklik, en çok vakit geçirdiğimiz insanlarla, yani topluluğumuzla şekilleniyor.Bu nedenle, IST.FESTIVAL'in 15. yılı için festival sergisini mahalleye entegre ediyoruz. Hem açık hem kapalı mekanları kapsayan bir sergiyle, lokal dükkanlar ve kamusal alanlarla işbirliği yapıyoruz. Kasaptan Arnavutköy İskelesi'ne kadar her yer, sanatın farklı formlarına ev sahipliği yapacak.Arnavutköy’deki kültürel alanımız, yalnızca fiziki bir yapı değil; geçmişle gelecek arasında köprü kuran, hafızası olan ve yaratıcı üretim için ilham veren canlı bir alan. Arnavutköy’ün sokaklarına yayılan sergi ile bu mahallenin çok kültürlü geçmişini ve mahalle ritmini izleyiciyle buluşturmayı amaçlıyoruz.<img src="https://images.aposto.com/2025/8/1/1757948320965.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.67" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">15 yıldır düzenlenen festivaller boyunca sizin için özellikle öne çıkan, hafızanızda yer eden bir deneyimi veya anıyı paylaşabilir misiniz?&nbsp;En unutulmaz anlar her zaman beklenmedik karşılaşmalar oldu. Courtney Love’ın Liman Lokantası’ndaki sürpriz performansı özellikle aklımızda yer edenlerden... Hatta akabinde "Samantha" şarkısının Alphan Eşeli’nin yönettiği müzik klibini İstanbul’da çektik. Thurston Moore’un İstanbul merkezli doğaçlama caz grubu KONSTRUKT ile verdiği konser, festivalin ruhunu en iyi anlatan anlardandı. Moore ve KONSTRUKT işbirliği, birlikte bir albüm çıkarmaya kadar uzandı. Bu tür anlardan doğan enerji, yeni projelere ve yaratıcı işbirliklerine ilham verdi; festivalin uzun soluklu etkisi işte tam da bu tür deneyimlerden besleniyor.IST.FESTIVAL 15. yılını geride bırakırken sizin için festivalin temel amacı ve vizyonu ne ifade ediyor? Bugüne kadar farklı şehirlerde düzenlenen edisyonlarla birlikte kendinizi gelecekte ve bugün kültür-sanat sahnesinde nasıl bir yerde görüyorsunuz?Ziyaretçilerin bu yılki edisyondan iki armağanla ayrılmasını istiyoruz: İlham verici panellerden, performanslardan, sergilerden kalan unutulmaz anlarla ve kendi hayatlarındaki “gerçek” kavramını sorgulamak için içten gelen bir istekle. Sohbetlerde, karşılaşmalarda, doğal bir akışta ortaya çıkan bir düşünce olması hayalimiz.&nbsp;Bir yandan da festivalden ayrıldıklarında içlerinde bir hayranlık duygusu kalsın istiyoruz… Hem ayakları yere basan hem de dünyaya farklı bir gözle bakmaya davet eden bir his.&nbsp;IST.FESTIVAL’in bir sonraki 15 yılının ise kültürel diyaloğun daha da derinleştiği, İstanbul’un dünya çapında bir kültür-sanat merkezi olarak ön sıralara taşındığı bir dönem olmasını istiyoruz. Amacımız, festivalin sadece İstanbul’a değil, küresel ölçekte kültürel etkileşime sağladığı katkıyı da sürdürmek. Böylece festivalin hem lokal hem de uluslararası sanatçıların, düşünürlerin ve yaratıcıların buluşma noktasına dönüşmesini istiyoruz. Yeni işbirlikleri, sınırları aşan projeler ve kültürel keşifler ile festivalin gücünü artırarak sanat dünyasındaki yerini kalıcı hâle getireceğine inanıyoruz.Not almalı:&nbsp;IST.FESTIVAL, 10-12 Ekim tarihlerinde İstanbul’da. Etkinliğin ayrıntılarını <a fr-original-style="" href="https://istanbul74.com/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">buradan</a> keşfedebilirsiniz.

Bu yıl 10-12 Ekim 2025 tarihleri arasında sanat, sinema, müzik, edebiyat, mimari, tasarım, fotoğrafçılık ve moda alanlarının en ilgi çekici seslerini İstanbul'da buluşturacak IST.FESTIVAL'in kurucuları Demet Müftüoğlu Eşeli ve Alphan Eşeli ile festivalin 15. yılında hem geçmişe hem de geleceğe baktık; festivalin temasındaki "What is Really Real?" sorusunu konuştuk; bu yılın programındaki heyecan verici isimleri birlikte keşfettik.

IST.FESTIVAL’in 15. yılı: İstanbul ile kültürlerarası bir diyalog

Kırk yaşında kurduğu moda imparatorluğunu yarım yüzyılda dünyanın en güçlü bağımsız moda evlerinden biri hâline getiren Giorgio Armani, bu süreçte dünyanın en zengin ve etkili tasarımcıları arasına girdi. Bugün ise hayatının sonuna dek çalışan modanın büyük ustalarından birine veda ediyoruz.<img src="https://images.aposto.com/2025/8/5/1757075698067.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.79" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"> Armani, moda tarihinin en usta İtalyan tasarımcılarından olmasının yanında, ülkesinin en önemli girişimcileri arasında yer aldı. Kendi adını taşıyan markası altında, otelden restorana, ev tekstilinden kozmetiğe uzanan ve birçok alt koleksiyonu kapsayan geniş bir evren yarattı. Üstelik tüm bunları 40 yaşından sonra, herhangi bir şirkete bağlı olmadan, tamamen bağımsız bir moda evinin çatısı altında hayata geçirdi.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Bir moda dahisi nasıl yetişir?</h2>Giorgio Armani, 11 Temmuz 1934’te İtalya’nın Piacenza kentinde doğdu; 1. Dünya Savaşı’nın gölgeleri arasında, 2. Dünya Savaşı’nın ayak seslerini duyarak büyüdü. Tasarımlarında ve üretim anlayışında da o dönemin izleri her zaman hissedildi.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2025/8/5/1757075905074.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.67" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Giorgio Armani, çocukluk yıllarında, 1942.Aslında başlangıçta vücut anatomisine duyduğu ilgi, onu doktor olma hedefiyle Piacenza Üniversitesi’nde tıp okumaya itmişti ancak iki yıl içinde bunun kendisine uygun olmadığını fark ederek okulu bıraktı ve askere gitti. Askerliği sırasında aldığı 20 günlük izin sırasında çalışmak zorunda kalması ise gerçek kariyerine giden ilk adımı atmasını sağladı. Milano’nun en ünlü mağazalarından La Rinascente’de fotoğrafçıya yardım ettiği ve vitrin tasarladığı bir işe girdi.Bu dönemi daha sonraki bir röportajında şöyle anlatıyordu:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9);" style="color: rgb(9, 9, 9); margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">“Modaya neredeyse tesadüfen adım attım; zamanla içime işledi, sonunda ise tüm hayatımı ele geçirdi, hatta hayatımı çaldı.”</blockquote><img src="https://images.aposto.com/2025/8/5/1757076032003.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.73" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Askerlik sonrası dönemin modern erkek giyiminin öncülerinden, klasik erkek giyimini modernize eden Nino Cerruti’nin tasarım ekibine katıldı. Bununla birlikte farklı markalarla da çalışma fırsatı buldu. Cerruti’den bir kumaşın vücutta nasıl hareket ettiğini, sert formlar yerine yumuşak kumaşların kıyafete nasıl bir güç ve akışkanlık kazandırabileceğini öğrendi.<img src="https://images.aposto.com/2025/8/5/1757076142512.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.56" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Sergio Galeotti ve Giorgio ArmaniKendi adını taşıyan Giorgio Armani S.p.A.’yı ise hayat ve iş ortağı Mimar Sergio Galeotti ile birlikte, Volkswagen Beetle arabasını satarak kurdular. Erkek koleksiyonlarıyla başlayan bu yolculuk, kısa süre içinde kadın koleksiyonlarının da eklenmesiyle genişledi.Dönemin diğer modaevlerinin dayatmalarının aksine, kadın giyiminde süslü ve dar formlar yerine kadınları özgürleştiren tasarımlar sundu; “ceketlerin kralı” olarak hayatımıza girdi. Uzun kesimli ceketler, bol paçalı pantolonlar ve kuşaklı paltolarla oluşturduğu özgün siluetler, sert kalıplardan uzak, bedene uyum sağlayan bir terzilik anlayışını temsil ederken gri ve bej tonlarından oluşan sade renk paletleri, “sessiz lüks” kavramı moda literatürüne girmeden çok önce onunla özdeşleşti.<img src="https://images.aposto.com/2025/8/5/1757078427879.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.75" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">1978 Oscar törenlerinde Diane Keaton.Avrupa’da dikkat çeken marka, kısa süre içinde&nbsp;Hollywood dünyasına da adım attı. 1978’de Diane Keaton, Oscar törenlerinde kırmızı halıda Armani imzalı tasarımla boy gösteren ilk oyuncu oldu. Giorgio Armani ise törenden sonra Grazia dergisine verdiği röportajda, Keaton için”‘erkek meslektaşlarının giydikleriyle rekabet edebilecek nitelikte bir şey sunmak istediğini” söyledi.<img src="https://images.aposto.com/2025/8/5/1757078654344.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.51" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Richard Gere ve Giorgio Armani1980’de ise American Gigolo&nbsp;filminde Richard Gere’in Giorgio Armani tasarımlarını giymesi, markayı uluslararası bir üne kavuşturdu. Bu dönemle birlikte Armani ve tasarımları Hollywood’un radarına girdi; marka, dönemin ikonlarıyla yeni bir etkileşim alanı kazandı.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Daha önce Hubert de Givenchy ve Audrey Hepburn örneğinde olduğu gibi tasarımcılar genellikle tek bir yıldızla çalışırken Armani, birden fazla Hollywood yıldızıyla bağ kurarak alışılmadık bir yaklaşım sergiledi.</li></ul>Böylece Giorgio Armani markası, Amerikan rüyasının tam ortasında&nbsp;kendine yer buldu; Emporio Armani ve Armani Jeans gibi alt markalarıyla, daha geniş kitlelere ulaşılabilir şekilde “Armani rüyasından” bir pay sundu. Milano’da yalnızca Gianni Versace bu etkiyi yakalayabilse de küresel bilinç söz konusu olduğunda İtalyan modası Giorgio Armani ile özdeşleşti.<img src="https://images.aposto.com/2025/8/5/1757078844600.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.01" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">1981’de Grace Jones, Nightclubbing albüm kapağında Giorgio Armani giydi. Japonya’dan ilham alan bu koleksiyon, Jones’un güçlü ve androjen imajıyla Giorgio Armani’nin keskin hatlara sahip, sade ama etkileyici tasarımının birleşmesiyle hafızalara kazındı.<img src="https://images.aposto.com/2025/8/5/1757078903739.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.76" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">5 Nisan 1982’de ise Giorgio Armani, Time dergisinin kapağında.1985’te her şey adeta rüya gibi ilerlerken Giorgio Armani, hayatının ve işinin en önemli ortağı Sergio Galeotti’yi AIDS nedeniyle kaybetti. Bu kayıp onu derinden sarstı ama her zamanki gibi işine sarıldı. Amerika pazarında büyümesini sürdüren marka, 1980’lerin ardından 1990’larda da erkek modasına yön vermeye devam etti. Aynı yıl Martin Scorsese’nin kurguladığı Made in Milan belgeselinde Armani şunları söyledi:<blockquote fr-original-style="" style="margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">“Toplum değişiyor ve ben de onunla birlikte dönüşüyorum. Düşüncelerimi gündelik hayatın süzgecinden geçirerek aktarmaya çalışıyorum.”</blockquote>1990-1995 yılları arasında marka, kozmetikten tekstile uzanan ürün grupları ve alt markalarıyla hızla büyüdü; bu dönemde Prada, Calvin Klein ve Dolce &amp; Gabbana gibi büyük isimlerle rekabet etti.2001 yılında Guggenheim’da açılan retrospektif sergi, haftada 29.000 ziyaretçi ağırladı ve Giorgio Armani ismi moda dünyasında bir kült statüsüne ulaştı. Armani ise güncel trendlere uyum sağlamak yerine, kariyerinin başından beri taşıdığı “ceketlerin kralı” unvanını korudu ve “sessiz lüks” kavramıyla eşanlamlı kalmaya devam etti. Ayrıca markasının çatısı altında bir otel zinciri kurdu, üretim tesislerini bizzat denetledi ve 91 yaşına kadar markanın tüm nihai onaylarını kendisi verdi.Çok sayıda yatırım teklifine rağmen Armani, markasını daima bağımsız bir çizgide sürdürdü. 40 yaşında başladığı yolculukta, neredeyse yarım yüzyıl boyunca özgün bir stil ve duruş inşa etti; hayatının sonuna dek cesaretle çalışmayı sürdürdü. Pek çok röportajında da belirttiği mottosu şuydu:<blockquote fr-original-style="" style="margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">“Mükemmeliyetçilik ve daima yeni hedefler edinme, onlara ulaşma ihtiyacı; hayata derin bir anlam katan bir ruh hâlidir.”</blockquote>Giorgio Armani’nin küçük bir İtalyan kasabasında, savaşların gölgesinde başlayan hayat yolculuğu; kararlılığın yalnızca bir erdem değil, aynı zamanda bir yaşam felsefesi ve varoluş biçimi olduğunu gösteriyor. Moda dünyasına kazandırdığı bu duruş, "ne zaman" başlandığından ziyade, her koşulda başlamaya duyulan cesaretin asıl belirleyici unsur olduğunu kanıtlıyor.

Kırk yaşında kurduğu moda imparatorluğunu yarım yüzyılda dünyanın en güçlü bağımsız moda evlerinden biri hâline getiren Giorgio Armani, bu süreçte dünyanın en zengin ve etkili tasarımcıları arasına girdi. Bugün ise hayatının sonuna dek çalışan modanın büyük ustalarından birine veda ediyoruz.

Giorgio Armani’nin ardından: Yarım yüzyıllık bir moda imparatorluğuna yolculuk

&nbsp;“Şiir gibi, moda da sessizlikle konuşabilir.” Pierpaolo Piccioli 21. &nbsp;yüzyılın dijitalleşmiş moda evreninde, özellikle sosyal medyanın getirdiği tektipleşme, hız ve görsel doyumsuzluk; markaların tasarımlarında da derin bir krize yol açıyor. Moda artık yalnızca giyilen değil, “görülen”, “paylaşılan” ve en önemlisi “tüketilen” bir deneyim. Bu ortamda özgünlük de yerini algoritmaların yönlendirdiği bir "tekrar ekonomisi"ne bırakıyor.&nbsp;Bugün pek çok modaevi, haute couture’ün doğasından gelen yavaşlığı ve zanaatkarlığı yeniden keşfetmeye yöneliyor. Bu yönelim sadece nostaljik bir arayış değil; aynı zamanda post-endüstriyel çağın hız, aşırılık ve yüzeysellik kültürüne karşı verilen etik ve estetik bir karşı duruş.Bu dönüşümün en sembolik örneklerinden biri bugün Balenciaga’da yaşanıyor. Valentino’nun 25 yıllık vizyoner tasarımcısı Pierpaolo Piccioli, Balenciaga’nın yeni kreatif direktörü oldu. Bu atama, yalnızca Demna’nın bıraktığı mirası devralmakla kalmıyor, aynı zamanda Balenciaga’nın kimliğinde bir yeniden yapılanma sürecine girdiğinin de açık bir göstergesi.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Cristóbal Balenciaga ve sessiz devrimin kökleri</h2>Cristóbal Balenciaga, 1917 yılında İspanya'nın San Sebastián kentinde kendi adını taşıyan modaevini kurduğunda, aynı zamanda sessiz ama derinden bir estetik reform başlatmıştı. 1937'de Paris'e taşınan Balenciaga, haute couture’ün katı kurallarını teknik ustalık, mimari duyarlılık ve kültürel mirasla yeniden yazmıştı.Özellikle İspanya İç Savaşı ve onu takip eden İkinci Dünya Savaşı dönemlerinde Balenciaga'nın tasarımları, savaş sonrası toplumun estetik ihtiyaçlarına bir cevap olma amacını da güdüyordu. Maskülen omuz yapıları, militer etkilerle şekillenen formlar, savaş sonrası kadının güçlenen sosyopolitik konumuna mimari karşılıklar sundu. Bu dönemdeki tasarımlar, dönemin travmalarına karşı birer görsel ve bedensel hafıza aracı olarak konumlandı. Balenciaga’nın koleksiyonlarında flamenkonun ritmik kıvrımları, boğa güreşi kostümlerinin teatral yapısı, Katolik ikonografinin dramatik örtücülüğü ve İspanyol aristokrasisinin zarafeti yerel referanslar olarak görünürlük kazandı.Onun estetik dilinde süsleme geri çekilirken, yapı ve form ön plana çıktı. Moda tarihçisi Suzy Menkes’in deyimiyle:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(255, 225, 68); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(255, 225, 68); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Cristóbal Balenciaga yalnızca bir terzi değil, kumaşın heykeltıraşıydı.”</blockquote>Bu yüzden Balenciaga'nın modası bağırmazdı; şekliyle düşünür, kumaşıyla konuşurdu. Modernizmin biçimsel kodlarını gelenekle kaynaştırarak ortaya çıkardığı bu sessiz devrim, bugün Piccioli gibi bir tasarımcıyla yeniden gün yüzüne çıkıyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Estetik rejimlerin dönüşümü: Couture’den politikaya</h2>Piccioli’nin tasarım pratiği, moda kuramında sıkça başvurulan Jacques Rancière’in “estetik rejimler” kavramı üzerinden okunabilir. Rancière’e göre estetik rejimler, sanatın neyin görülebilir, temsil edilebilir ve düşünülebilir kıldığına dair sistemleri belirler. Piccioli’nin modaya yaklaşımı bu bağlamda duygusal modernizm ve şiirsel zanaatkarlık olarak tanımlanabilir.Valentino’daki “Pink PP” koleksiyonuyla yalnızca bir renk sunmakla kalmamış; aynı zamanda queer, kadın ve etnik beden temsillerini merkezine alan politik bir söylem kurmuştu. Bu temsil, estetikle siyaseti, sessizlikle gücü yan yana getiren bir poetik yapı kuruyordu. Balenciaga’da yankılanan bu sessizlik, ironiden arınmış ama politik anlamdan yoksun olmayan bir şiirselliğe evriliyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Demna ile post-ironik dönem ve kültürel şok estetiği</h2>2015 yılında kreatif direktörlük görevine gelen Gürcü tasarımcı Demna, Balenciaga’da radikal bir paradigma değişimi yarattı. Post-Sovyet estetik, kapitalizm eleştirisi, distopya, ironik çöküş estetiği gibi temalarla örülü bu dönem, lüks modanın geleneksel sınırlarını alt üst etti. Yıpratılmış denimler, çöp poşetine benzeyen çantalar, sahte çanta replikaları ve devasa siluetler yalnızca görsel bir şok değil, aynı zamanda toplumsal bir hiciv aracıydı.“Modada radikal olmak yalnızca tasarımı değil, onun bağlamını da dönüştürmektir” diyen Valerie Steele’den ilhamla, Demna da bağlamı dönüştürdü.Demna döneminin bir diğer stratejik boyutu ise, kültürel figürlerle kurduğu ittifaklar oldu. Kanye West (Ye) ile geliştirilen yakın ilişki, Balenciaga’nın yalnızca bir modaevi değil, aynı zamanda medyatik bir güç olarak da konumlandığını gösterdi. Ye'nin sahip olduğu dijital çağ ikonografisi ve medya etkisi, markaya kültürel sermaye transferi sağladı. Aynı biçimde, Kim Kardashian’ın defilelerde ve kampanyalarda öne çıkarılması, moda ile hiper-gerçeklik arasında bir köprü kurdu.Bu süreç, Jean Baudrillard’ın “hipergerçeklik” kavramı üzerinden okunabilir. Balenciaga, bu popüler figürleri yalnızca kampanya yüzü olarak değil, aynı zamanda toplumsal temsil rejimlerini kıran post-ikonlar olarak yeniden tanımladı. Moda yalnızca kıyafetle değil; medya, magazin ve algoritmalarla şekillenmeye başlamıştı.Ancak bu dönem, aynı zamanda "aşırılık yorgunluğu" da doğurdu. Moda, görsel bir şok üretme yarışına dönüşürken içeriğin kendisi arka planda kalmaya başladı. Tam da bu noktada Piccioli gibi bir figürün gelişiyle Balenciaga’da duyusal, yavaş ve düşünsel bir dönüşümün temelleri atılıyor.&nbsp;<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Epilog: Moda, hafıza ve düşünce arası bir köprü</h2><article data-scroll-anchor="true" data-testid="conversation-turn-50" dir="auto" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"><div fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;" tabindex="-1"><div data-message-author-role="assistant" data-message-id="073bf535-9f4f-40e8-bfda-24eb65e08c54" data-message-model-slug="gpt-4o" dir="auto" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Balenciaga’nın Piccioli’yle birlikte izleyebileceği yeni yön, moda dünyasının bugün tartıştığı kimlik, aidiyet, toplumsal cinsiyet, kültürel miras ve sürdürülebilirlik gibi meselelere verilen düşünsel bir yanıt gibi okunabilir. Bu kavramlar artık yalnızca koleksiyon notlarında değil, showroom’lardan dijital kampanyalara kadar modanın her alanında kendini hissettiriyor.</div></div></article>Piccioli'nin öngördüğü “yeniden kurgulanan couture”, hem Cristóbal Balenciaga’nın sessiz devrim mirasını hem de çağın kırılgan duyarlılıklarını biraraya getiriyor. Bu birleşim, modanın yalnızca estetik değil, aynı zamanda etik bir deneyim&nbsp;olarak da nasıl yeniden inşa edilebileceğini gösteriyor.Zira moda, “Moda yalnızca ne giydiğimizle değil, nasıl düşündüğümüzle de ilgilidir” diyen Roland Barthes'ın da söylediği gibi yalnızca bedeni giydiren bir uğraş değil; aynı zamanda tarihsel hafızayla, kültürel temsil rejimleriyle ve epistemolojik sorgulamalarla örülü bir söylem alanıdır. Bu nedenle, moda ile kültür arasındaki etkileşim, yüzeysel bir estetik yakınlıktan ziyade, karşılıklı olarak birbirini kuran ve dönüştüren ontolojik bir ilişkidir.

Bugün pek çok modaevi, haute couture’ün doğasından gelen yavaşlığı ve zanaatkarlığı yeniden keşfetmeye yöneliyor. Bu dönüşümün en sembolik örneklerinden biri de Balenciaga’da yaşanıyor. Valentino’nun 25 yıllık vizyoner tasarımcısı Pierpaolo Piccioli, Balenciaga’nın yeni kreatif direktörü oldu.

Sessizlikle konuşan moda: Balenciaga’da Piccioli dönemi

Hepimizin annesinin, ablasının ya da teyzesinin dolabından gözümüze kestirdiği bir parça olmuştur. Çocukluğumuzdan beri giyebilmek için sabırsızca büyümeyi beklediğimiz o eşsiz parça. Benim için bu, teyzemin bana henüz altı yaşındayken gösterdiği Dolce &amp; Gabbana’nın Lily modeli taba rengi çantasıydı. Dışı valiz gibi büyük, içi mosmor astarlı bu çanta, neredeyse benim boyutlarımdaydı. Yıllar sonra artık onu takabiliyorum. Şu an gözüme pek konforlu gelmese de zamansız bir parça olarak yıllara meydan okuyor. Benim için hem estetik hem de duygusal bir değer taşıyor. Üstelik yıllar içerisinde deformasyona uğramamış olması, dönemin üretim kalitesine ve malzeme dayanıklılığına da işaret ediyor.<img src="https://images.aposto.com/2025/4/6/1747479531644.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.96" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Dolce &amp; Gabbana, Lily Bu konuda yalnız olmasam gerek. Son yıllarda lüks moda markalarının kendi arşivlerini yeniden dolaşıma sokmasından da takip edebildiğimiz üzere ikinci el ve arşivlik moda ürünlerine ilgi artıyor. Bu ilgi, yalnızca estetik bir yönelimin değil; aynı zamanda kültürel, sosyolojik ve etik bir farkındalığın işareti olarak da okunabilir. Moda endüstrisinin hızlı değişimi, algoritmaların etkisiyle birbirine benzeyen stiller ve kitlesel üretimin getirdiği anonimlik karşısında, archival fashion—yani geçmiş sezonlara ait, sınırlı üretim ve karakteristik parçalar—hem bireysel hafızaya hem de kolektif belleğe temas eden güçlü bir estetik ve kimlik arayışını yansıtıyor.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Arşiv modası, geçmişle kurulan bu özel ilişki aracılığıyla günümüzün tüketim anlayışına eleştirel bir yanıt sunuyor. Arşiv parçaları, hiper-tüketim döngüsünün ve tektipleşmenin belirlediği moda ekosisteminde alternatif bir ifade biçimi olarak konumlanıyor.</li></ul><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Vintage alışverişin ekonomisi</h2>Tüketici davranışlarına dair güncel literatür, ikinci el ve vintage ürünlerin tercih edilmesini yalnızca çevresel ya da estetik gerekçelerle değil; aynı zamanda “nostaljik tüketim”, “kimlik sinyalleme” ve “kitlesel tüketim karşıtı estetik” gibi değer odaklı motivasyonlarla da açıklıyor. Ancak bu dönüşüm, yalnızca kültürel ya da duygusal düzlemle sınırlı değil. Vintage alışverişin arkasında aynı zamanda güçlü bir ekonomik strateji de var.Örneğin, 1970’lerden kalma orijinal bir Pucci eşarp, ikinci el piyasasında yeni sezon bir Pucci ipek eşarbın fiyatına kıyasla yaklaşık %60-75 daha ucuza bulunabiliyor. Burada aynı zamanda erişilebilir lükse yatırım&nbsp;da söz konusu.Üstelik bu tür parçalar, zamanla değer kazanma potansiyeli&nbsp;taşıyor; bu da onları kültürel sermaye ve koleksiyon değeri açısından anlamlı kılıyor. Vintage giyim, bu bağlamda bireyin belleğiyle, kimliğiyle ve tarihsel hafızayla kurduğu çok katmanlı bir etkileşime dönüşüyor.<img src="https://images.aposto.com/2025/4/6/1747479260715.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.98" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Emilio Pucci, Firenze 1967 fotoğraf çekimi İtalyan zarafetinin ikonlaşmış temsilcisi Pucci gibi markaların arşivlik parçaları, 1950'lerden itibaren yükselen jet-set kültürünün estetik anlayışına ve dönemin sosyo-kültürel atmosferine dair çağrışımlarıyla bu dönemin ruhunu, renk anlayışını ve tasarım mirasını bugüne taşıyan birer belge niteliğinde.Bununla birlikte:&nbsp;Moda markalarının tarihsel değer algıları, bu tasarımları taşıyan figürler aracılığıyla da şekilleniyor. Jackie Kennedy’nin seyahat fotoğraflarında, Marilyn Monroe’nun son yolculuğunda ya da Sophia Loren’in sinema tarihine geçen karelerinde Pucci, aynı zamanda bir kimlik ifadesi olarak yer alıyor. Kamusal alanda yüksek görünürlüğe sahip bu isimler, markanın sembolik anlam dünyasını genişleterek kültürel belleğe yerleşmesini sağlıyor. Böylece bir markanın günümüze taşınan hikayesi, yalnızca estetik kodlarla değil, temsil ettiği sosyal figürlerle de yazılıyor.<img src="https://images.aposto.com/2025/4/6/1747479725516.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.77" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Jackie Kennedy Moda sosyolojisi açısından bu eğilim, giyinmeyi bir tür kişisel arşiv oluşturma ya da moda aracılığıyla hafıza yaratma biçimi hâline getiriyor. Bir arşiv parçası, materyal hafızayı taşıyan, bugünün değer dünyasında anlam kazanan bir temsil aracına dönüşüyor. Böylece vintage; etik tüketimin, kültürel aidiyetin ve ekonomik bilincin kesiştiği bir zemin sunuyor. <blockquote fr-original-style="" style="margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; color: rgb(94, 53, 177); box-sizing: border-box;"><article data-scroll-anchor="true" data-testid="conversation-turn-10" dir="auto" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"><div tabindex="-1" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"></div></article></blockquote>

Arşiv modası, geçmişle kurulan bağlar üzerinden günümüzün hiper-tüketim kültürüne alternatif bir tavır sunuyor. Tektipleşen moda ekosistemine karşı sınırlı üretim ve karakteristik vintage parçalar, tarihsel birer belge niteliği taşımakla kalmıyor; aynı zamanda bilinçli bir ekonomik stratejiyi de yansıtıyor.

Moda tarihini üzerine giymek: Tektipleşmenin panzehiri 'arşivlik moda'

Terzi elinden çıkmış ceketler, yelek üzerine giyilmiş fraklar, ipek kravatlar, abartılı fötr şapkalar, rengarenk cep mendilleri, zarif bastonlar ve bazen bütün bunlara eşlik eden ince bir bıyık... Bu yıl Met Gala'nın teması olarak seçilen "Black Dandyism" yalnızca bir moda akımı değil, aynı zamanda siyahlarla ilgili klişelere meydan okuyan, siyah bir bedenin nasıl görünmesi gerektiğiyle ilgili önkabulleri tersine çevirmeyi amaçlayan güçlü bir politik eylem biçimi de.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">1940'larda Christian Dior'un "New Look"u nasıl savaş sonrası dönemin iyimserliğinin, 60'ların mini etekleri kadınların özgürleşmesinin, 70'lerde Kara Panterlerin bereleri siyahların güçlenmesinin modadaki yansımasıysa bugün yankılarını duymaya devam ettiğimiz Black Dandyism de siyahların her alandaki varlık iddiasının görsel bir temsili.</li></ul>Ve tarihsel olarak Batı merkezli ve dışlayıcı yapısıyla eleştirilerin odağı olan Met Gala'nın bu yılki teması olarak seçilmesi de çağları aşan bu varlık iddiasının geldiği son nokta.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Black Dandyism nedir?</h2>19. yüzyılın sonlarında siyahların, beyazların burjuva giyim tarzını dönüştürerek kendilerine bir kimlik biçtikleri kültürel bir protesto biçimi olarak karşımıza çıkıyor Black Dandyism. Yüzyıllar boyunca birçok giyim tarzını kapsayan ve her nesilde kendisine yeni kahramanlar bulan bu moda akımının tanımını yapmak çok da kolay değil.&nbsp;<div data-testid="prism-GridContainer" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"><div data-testid="prism-GridRow" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"><div data-testid="prism-GridColumn" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"><ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Tarih boyunca kendilerine layık görülmeyen, görünmez sınırlarla ayrıldıkları kıyafetleri alıp “iyi giyinme” üzerinden görünürlük kazanmak, siyah bedenlerin kendilerine has ve dönüştürücü bir etkiyle kamusal hayata adım atmalarını sağlıyor.</li></ul>TikTok'tan çok önce, akımın ilk "influencer"larından biri İngiltere'de Regency döneminde (1795-1837) İngiltere monarşisini etkilemeyi başaran Beau Brummell&nbsp;oluyor. Bu erken dönemlerde kölelikten kurtulan siyahlar, Avrupalı beyazlardan oluşan yüksek sosyeteye incelikle dikilmiş kıyafetleriyle dahil olmaya çalışıyor. Özellikle siyah erkekler için uzun süre kendilerinden esirgenen bu kıyafetleri, yeni kavuştukları bireyselliği ve özgürlüğü yansıtacak şekilde giymenin çok yüklü anlamları var. Giysilerin statü göstergesi olduğu sömürge toplumlarında, iyi giyimli bir siyah, doğası gereği toplumsal hiyerarşiye meydan okuyan yıkıcı bir işlev üstleniyor.<img src="https://images.aposto.com/2025/4/1/1746461996619.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.85" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"> </div></div></div>Monica L. Miller, Slaves to Fashion: Black Dandyism and the Styling of Black Diasporic Identity&nbsp;adlı kitabında Black Dandyism’i “görünme eylemini radikalleştirme” biçimi olarak tanımlıyor. Miller’a göre, Harlem Rönesansı’ndan hemen önce küçük bir grup Harlemli terzi tarafından ABD'ye taşınan bu dönüşüm, siyah estetik direnişin temel taşlarından birini oluşturuyor. Kıyafet, burada yalnızca bir stil tercihi değil; bir kimlik politikasına dönüşüyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Harlem Rönesansı ve bir direniş biçimi olarak giyinmek</h2>20. yüzyılın başlarında Harlem Rönesansı’yla birlikte Black Dandyism’in ilk güçlü yankıları ortaya çıkıyor. Bu dönem siyahların edebiyat, müzik, görsel sanatlar ve moda alanında büyük bir uyanış yaşadığı, kendi kültürel varlıklarını daha yüksek sesle ifade ettikleri bir tarihsel eşik olarak öne çıkıyor.Harlemli terziler, Avrupa modasını yalnızca taklit etmekle yetinmiyor; onu kendi toplumsal gerçekliklerine göre dönüştürerek özgün, bağımsız ve gururlu bir stil anlayışı geliştiriyor. Kişinin ne giydiği, nasıl yürüdüğü, nasıl baktığı, hepsi kimlik inşasının parçası hâline geliyor. Bu yönüyle hareket, baskıcı normlara karşı direnişin görsel manifestosunu oluşturuyor.Dapper Dan, bu hareketin sembol isimlerinden biri olarak Harlem sokaklarında moda evlerinin logolarını kendi kültürüyle harmanlıyor ve giyimi başkaldırının dili hâline getiriyor. Uzun süre büyük markalar tarafından dışlansa da sonunda bu markalarla ortaklıklar da kuruyor. Bu, siyah estetiğin önce dışlanıp sonra metalaştırılması sürecini de gözler önüne seriyor.Başlangıçta daha apolitik bir yerden yola çıksa da bu direniş, yasaklarla da karşılaşıyor. 1943'te alengirli aksesuarları ve abartılı proporsiyonlarıyla diğerlerinden ayrışan Zoot takımlarını giyenlerin polis saldırılarının hedefi hâline gelmesiyle başlayan Los Angeles isyanından sonra Los Angeles Belediye Meclisi bu takım elbiseleri yasaklamayı dahi tartışıyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Toplumsal cinsiyet ile kimlik arasında</h2>Black Dandyism, yalnızca siyah erkekliğin farklı bir ifadesi değil, aynı zamanda toplumsal cinsiyet kalıplarını da esneten, sorgulayan ve dönüştüren kapsayıcı bir estetik duruş.&nbsp;Örneğin Prince, feminen ve maskülen öğeleri aynı anda taşıyan sahne kostümleri, gösterişli takıları ve teatral tavrıyla bedenin toplumsal kurallara karşı çıkabileceğini gösterirken Janelle Monáe, siyah-beyaz takımları ve melon şapkalarıyla hem maskülen stili sahipleniyor hem de queer kimliğini estetik bir dille görünür kılıyor.&nbsp;Lenny Kravitz ise transparan bluzlar, deri pantolonlar ve gotik aksesuarlarla geleneksel erkeklik kalıplarını sorguluyor; özgünlüğü ve çok katmanlılığı ön plana çıkararak siyah erkekliğe yeni bir ifade alanı açıyor.<img src="https://images.aposto.com/2025/4/1/1746462048119.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="2.01" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Vogue'un eski moda editörü ve yaratıcı yönetmeni André Leon Talley, 1970'lerde. André Leon Talley, Vogue’un ilk siyah yaratıcı direktörü olarak yalnızca şatafatlı giyimiyle değil; aynı zamanda modanın tarihsel, kültürel ve siyasal katmanlarını bilen entelektüel duruşuyla da öne çıkıyor. Dev pelerinleri, gösterişli şapkaları ve ihtişamlı yaşam biçimiye Talley, modanın yalnızca dergi sayfalarına değil; siyahların hafızasına da ait olduğunu hatırlatıyor.Günümüzde bu mirası sürdüren isimler arasında A$AP Rocky ve Tyler, The Creator öne çıkıyor. A$AP Rocky, kıyafetleriyle rap müziğin geleneksel erkeklik anlayışını dönüştürüyor. Tyler, The Creator ise pastel takımlar, retro bereler ve çocukluk çağrışımlı kıyafetlerle erkek giyimine dair kalıpları altüst ediyor.Black Dandyism, bugün hâlâ yaşamı bir performans sanatına dönüştürerek "kendin olmayı" yücelten; cesaret ve bireysellikten doğan bir estetik hareket olarak varlığını sürdürüyor. Modern dünyada tek tipleşmeye karşı çıkan ve görünürlük talebini stil üzerinden dile getiren herkes için Black Dandyism, hem görsel hem de politik bir manifesto niteliği taşıyor.Stil ise burada yalnızca hoş görünmekle ilgili olmaktan çıkarak yaşamı sanata dönüştürmenin bir yolu hâline geliyor.

5 Mayıs Pazartesi akşamı düzenlenecek Met Gala’nın bu yılki teması "Black Dandyism" oldu. Bu yalnızca bir moda akımı değil, aynı zamanda siyahlarla ilgili klişelere meydan okuyan, siyah bir bedenin nasıl görünmesi gerektiğiyle ilgili önkabulleri tersine çevirmeyi amaçlayan güçlü bir politik eylem biçimi de. Peki Black Dandyism nasıl doğdu, bugüne nasıl geldi?

Yaren Serra Akgün

Dağ, güneş ve zaman: Ugo Rondinone yeniden İstanbul'da