<span fr-original-class="customBullet" fr-original-style="font-size: 24px; line-height: 12px; vertical-align: middle; display: inline-block;" style="font-size: 24px; line-height: 12px; vertical-align: middle; display: inline-block; box-sizing: border-box;">•&nbsp; Yetersiz beslenmeyle mücadelede için bir öğün:&nbsp;University College London'ın yeni çalışmasına göre, 2030’a kadar tüm çocuklara sağlıklı ve sürdürülebilir en az bir öğün okul yemeği sağlanması, küresel yetersiz beslenme oranını yaklaşık %24 düşürebilir.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Ayrıntılar:&nbsp;Modelleme çalışması, ücretsiz bir öğünün her yıl diyetle ilişkili hastalıklardan kaynaklanan bir milyondan fazla ölümü önleyebileceğini ve vitamin eksikliği yaşayan kişi sayısını yaklaşık 120 milyon azaltabileceğini ortaya koydu.</li></ul>

Angst

Aposto Gündem

• Gereksiz vitamin kullanımı zarar verebilir: İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Aytan Gulmammadova, 10 Ekim 2025'te vitamin ve mineral takviyelerinin gereksiz kullanımının vücuda zarar verebileceğini belirtti.<ul><li>Dr. Gulmammadova, vitaminlerin biyolojik olarak aktif maddeler olduğunu ve doktor önerisi olmadan uzun süreli kullanımının zarara yol açabileceğini ifade etti.</li><li>Yağda çözünen vitaminlerin (A, D, E, K) fazla alımının sağlık riskleri oluşturabileceğine dikkat çekti; örneğin, fazla D vitamini böbrek taşı yapabilir.</li><li>Vitamin eksikliklerinin belirtilerinin kişiden kişiye değiştiğini, ancak bu belirtilerin tek başına vitamin eksikliği anlamına gelmeyeceğini vurguladı.</li><li>Dr. Gulmammadova, dengeli ve renkli beslenmenin çoğu zaman yeterli olduğunu, vitamin desteği yerine doğal besinlere yönelmenin daha etkili olduğunu belirtti.</li><li>Takviye kullanımı gerektiğinde, özellikle çocuklar, hamileler ve yaşlılar için hekim kontrolünde planlanması gerektiğini açıkladı.</li></ul>

Canlı Gündem

<img src="https://images.aposto.com/2024/8/4/1727383962459.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.51" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Altın marul | Valencia Politeknik Üniversitesi<span fr-original-class="customBullet" fr-original-style="font-size: 24px; line-height: 12px; vertical-align: middle; display: inline-block;" style="font-size: 24px; line-height: 12px; vertical-align: middle; display: inline-block; box-sizing: border-box;">•&nbsp;&nbsp; İspanya'dan bilim insanları, normalin 30 katı A vitamini içeren altın renkli bir marul geliştirdi. Moleküler teknikler ve yoğun ışık tedavisiyle uyarılan marul, pazı ve ıspanak gibi sebzelerde vitaminlerin depolandığı betakaroten birikimini 30 katına çıkarken sebzelerin yaprakları da altın rengine dönüyor.

<a fr-original-style="" href="https://www.linkedin.com/in/mine-durusu-tanriover-53015336/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Prof. Dr. Mine Durusu Tanrıöver</a>Rengarenk besinler içeren tabaklar hem bize hem de dünyamıza sağlık katabilir mi? Genel olarak fleksiteryan, yani esnek bir vejetaryen beslenme içeriğine sahip, ama aynı zamanda gıda sistemlerinin sürdürülebilirliği ve tükettiğimiz gıdanın karbon ve su ayak izini de gözeten bir diyet tanımlanabilir mi?&nbsp;Bu soruların yanıtları <a fr-original-style="" href="https://www.thelancet.com/commissions/EAT" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Lancet EAT Komisyonu</a> tarafından 2019 yılında çıkarılan bir raporda detaylı bir şekilde irdeleniyor ve insanlık yeni bir beslenme anlayışına davet ediliyor. Akdeniz diyeti, DASH diyeti, MIND diyeti gibi isimlerle bilinen ve sadece bireyin sağlığına odaklanan pek çok popüler beslenme tarzının bir adım daha ilerisinde, dünyamızın sağlığına da iyi gelecek bir beslenme tarzı olarak "gezegensel sağlık diyeti"ni sizlerle tanıştırmak isterim. Bitki temelli gıdalardan zengin ve çok daha az hayvansal gıda içeren ‘gezegensel sağlık diyeti’ sağlıkta iyileşme ve çevresel kazanımlar sağlıyor.&nbsp;Artık biliyoruz ki diyabet, kalp hastalığı, hipertansiyon ve hatta kanser gibi kronik hastalıklara sahip olmamızın en büyük nedeni hayvansal ve işlenmiş gıdalardan zengin sağlıksız beslenme alışkanlıklarımız. Kalp damar hastalıkları dünya genelinde ve ülkemizde <a fr-original-style="" href="https://www.healthdata.org/research-analysis/health-by-location/profiles/turkey" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">önde gelen ölüm nedeni</a> olmayı sürdürüyor. Diğer taraftan vejetaryen diyetlerin <a fr-original-style="" href="https://jamanetwork.com/journals/jamanetworkopen/fullarticle/2807597#:~:text=Vegetarian%20diets%20were%20most%20effective,in%20potentiating%20the%20effects%20of" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">LDL kolesterol, hemoglobin A1C ve kan basıncında</a> düşüş sağlayarak pek çok kronik hastalıktan ve kalp krizi, inme gibi akut olaylardan bizleri koruyabileceğini biliyoruz. Ne yemediğimiz kadar yemediğimizin yerine ne yediğimiz de çok önemli gayet tabi! Hayvansal ve işlenmiş ürünleri diyetimizden çıkarmanın ve bitki temelli bir beslenme alışkanlığı kazanmanın sağladığı faydanın bir kısmı da buradan geliyor. Yani, hayvansal gıdaların sağlık üzerindeki olumsuz etkilerinden kaçınırken, bitkisel gıdaların pek çok olumlu etkisinden de yararlanıyoruz. Bitkisel gıdalar lif, steroller, potasyum, magnezyum, mineral ve vitaminler gibi günlük olarak ihtiyacımız olan maddeleri almamızı sağlıyor. Ayrıca, kısa vadede besleyici etkileri olmamakla beraber daha uzun vadede koruyucu ve iyileştirici etkileri olan <a fr-original-style="" href="https://www.turkiyeklinikleri.com/article/tr-fitokimyasallar-ve-immun-sistem-75971.html#:~:text=Fitokimyasallar%20karotenoidler%2C%20fenolikler%2C%20alkaloidler%20ve%20organos%C3%BClf%C3%BCr%20bile%C5%9Fikleri%20olarak%20s%C4%B1n%C4%B1fland%C4%B1r%C4%B1lmaktad%C4%B1r." style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">fitokimyasal</a> yani bitkilere özgü biyoaktif maddeler sunuyor.&nbsp;Bitkisel temelli her diyetin sağlık anlamında <a fr-original-style="" href="https://jamanetwork.com/journals/jamanetworkopen/fullarticle/2802814" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">aynı olumlu etkiyi sağlamayabileceğini bilmek de önemli</a>. Burada esas olan işlenmemiş, tam ve saf haliyle bu gıdaları tüketebilmek. Yani aslında ihtiyacımız olan sebze, meyve, baklagil, tam tahıl ve kabuklu yemişlerin ana bileşenleri olduğu, tam bir tarladan tabağa&nbsp;yaklaşımı. Bu arada, sağlıklı bir yaşam sürmek için gerekli olan proteinin sadece hayvansal gıdalardan gelebileceği mitini de yıkmak gerekiyor. Örnek vermek gerekirse, birbirine eşdeğer birer porsiyonda biftekte 25 gram, somonda 20 gram protein varken, kırmızı mercimekte 18 gram protein bulunuyor. Bitkisel gıdaların yeterli çeşitlilikte tüketilmesi protein ihtiyacımızı karşılarken hayvansal gıdalarda olmayan faydalı maddeleri de bize sağlıyor. Bunun yanında gezegenimizin sağlığı açısından baktığımızda, baklagillerin 28 gramlık porsiyonu 1 CO2 eşdeğerinden daha az karbon ayak izine sahipken, aynı miktardaki biftek 1200 CO2 eşdeğerinde karbon ayak izine sahip. Endüstriyel hayvancılığın, ormansızlaşmanın, biyoçeşitlilik kaybının ve küresel sera gazı emisyonlarının artışının &nbsp;en önemli nedenlerinden biri olduğunu biliyoruz. Dünyada 50 yıl öncesine göre üç kat daha fazla et üretildiği göz önüne alındığında iklim krizine ve çevresel yıkıma <a fr-original-style="" href="https://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/2804889" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">beslenme alışkanlıklarımızın</a> da ciddi şekilde katkıda bulunduğunu görebiliriz.&nbsp;Gezegensel sağlık diyetini küresel düzeyde geçerli kılabilmek için meyve, sebze, kabuklu yemişler ve baklagillerin küresel tüketimini iki katına çıkarırken, kırmızı et ve şeker gibi gıdaların tüketimini yüzde 50’den fazla azaltmamız gerekiyor. Ve bunu da sürdürülebilir ve adil gıda sistemleri kurgulayarak yapmamız. Kısacası, fosil yakıtlardan yenilenebilir ve temiz enerjiye dönüş ne kadar acil ve hayati ise, aynı şekilde sağlıklı insanların yaşadığı sağlıklı bir gezegen için küresel gıda sistemlerinin de acilen ve radikal bir şekilde dönüşmesi gerekiyor.&nbsp;

vitamin ile ilgili hikayeler