2 yılda depremle ilgili 213 habere erişim engeli getirildi

Türkiye, 6 Şubat 2023 sabahına, ne kadar yıkıcı olduğu gün ışığıyla birlikte ortaya çıkacak bir depremle uyandı. Aynı gün öğle vaktinde bir ikincisinin yaşandığı Kahramanmaraş merkezli depremler Hatay, Osmaniye, Adıyaman, Diyarbakır, Şanlıurfa, Gaziantep, Kilis, Adana, Malatya ve Elazığ'dan oluşan 11 ilde büyük yıkımlara neden oldu.

Resmî rakamlara göre 53 bin 537 kişinin hayatını kaybettiği depremin üzerinden iki yıl geçmişken afetle ilgili tartışmalar sürüyor. Ruhsatsız binalara verilen izinler, denetimsizlik, altyapı eksikliği, arama kurtarma çalışmaları, bölgelere gönderilen yardımların akıbeti, Kızılay’ın çadır satışları ve konut ihaleleri…

• Gazeteciler, geride kalan iki yılda bu konuları haberleştirmek için yoğun çaba gösterse de haberlerde adı geçenler de aynı çabayı, söz konusu haberleri engelletmek için gösterdi.

Öyle ki 6 Şubat 2023’ten bu yana konuyla ilgili haber ve sosyal medya paylaşımları için 11 farklı erişim engeli kararı verildi ve bu kararlar kapsamında 213 haber ve sosyal medya paylaşımına erişim engellendi.

Depremzedelere gönderilen giysilerin Yemenli şirkete satılması

Bu erişim engeli kararlarından ilki, depremden tam bir ay sonra verildi. 28 Şubat 2023’te BirGün’de yayımlanan habere göre depremzedelere gönderilen giysiler, bazı belediye ve kurumlar tarafından Yemenli AJ International şirketine satıldı.

• Giysileri üçüncü dünya ülkelerine pazarlayan şirket, olayı doğruladı ve “ihtiyaç fazlası” olarak biriken giysileri satın aldığını ifade etti. 

Durumun tepki toplamasının ardından mahkemeye başvuran şirket, Mersin 3. Sulh Ceza Hâkimliği'nden aldırdığı 6 Mart 2023 tarihli kararla 17 habere erişimi engelletti.

'Asker kıyafeti giydirilmiş siviller vardı' iddiası

Dönemin Hatay Büyükşehir Belediye Başkanı Lütfü Savaş’ın eşi Prof. Dr. Nazan Savaş, yetkililerin enkaz bölgelerindeki bazı sivillere asker kıyafeti giydirdiğini iddia etti. 

• Savaş, bunun depremin ilk günlerinde sahada askerin olmadığıyla ilgili hükümete yönelik eleştirileri bastırmak için yapıldığını öne sürdü. 

Savaş’ın açıklamalarıyla ilgili Sözcü gazetesinde yer alan haber de 6 Mart 2023’te erişime engellendi. Karar, Ankara 7. Sulh Ceza Hâkimliği'nce verildi.

Deprem bölgesindeki konut ihaleleri

Deprem bölgesinde yapılacak konutların ihalesinin iktidara yakın şirketlere verildiğiyle ilgili haber de erişim engeli kararlarından nasibini aldı.

• ANKA Haber Ajansı’nın haberine göre Malatya, Osmaniye, Hatay ve Adana’da 85 bin 250 yeni daire yapılması için hazırlanan proje, aralarında Kalyon, Kuzu Grup ve Optimal’in de yer aldığı iktidara yakın 9 şirkete verildi.

Tartışmaların ardından, haberde adı geçen Optimal Proje Yönetim ve İnşaat Sanayi Şirketi, 8 Mart 2023’te İstanbul Anadolu 6. Sulh Ceza Hakimliği'nden aldırdığı kararla, ilgili haber ve haberin paylaşıldığı tweete erişimi engelletti.

Tarsus-Adana-Gaziantep otoyolundaki yarıklar

2022'de Ankara'da meydana gelen fırtınada zarar gören Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) binasını yapan Silahtaroğlu İnşaat da deprem sonrası hakkında çıkan haberlere erişimi engelletenler arasında yer aldı.

6 Şubat'ta yaşanan depremler sonucu üzerinde yarıklar oluşan Tarsus-Adana-Gaziantep otoyolunu da Silahtaroğlu İnşaat'ın yaptığı ile ilgili 23 habere erişim, şirketin talebiyle engellendi.

14 Mart 2023 tarihli karar, İstanbul Anadolu 4. Sulh Ceza Hakimliği'nce verildi.

Kızılay'ın çadır sattığına ilişkin haberler

Şüphesiz, depremlerden sonra en çok akılda kalanlar haberlerden biri de Kızılay'ın afetzedelere ücretsiz sunması gereken çadırları yardım kuruluşlarına satması oldu.

• Çadır ve gıda malzemelerinin Türk Eczacılar Birliği ile Anadolu Halk ve Barış Platformu’na (AHBAP) satıldığı iddiaları, Kızılay ve dönemin Kızılay Başkanı Kerem Kınık’a yönelik yoğun eleştirileri de beraberinde getirdi.

Bunun üzerine Kınık, hakkındaki 8 tweet için erişim engeli kararı aldırdı. 16 Mart 2023 tarihli karar, Ankara 7. Sulh Ceza Hakimliği'nce verildi.

Gazeteci Bircan Yıldırım’ın Kınık hakkında attığı bir tweete erişim de Kınık’ın 20 Nisan 2023’te Ankara 5. Sulh Ceza Hakimliği'nden aldırdığı bir başka kararla engellendi.

Yardımları marketlere satan belediye, hakkında arama yapılmasını yasaklattı

Yozgat Boğazlıyan Belediyesi'nin depremzedeler için belediye bünyesinde toplanan yardımları seçimlerde AK Parti adına yardım dağıtmaları karşılığında ilçedeki marketlere sattığı öne sürüldü.

Bir market sahibinin ifadesiyle desteklenen iddialar, internet basını ile sosyal medyada da haber olunca Boğazlıyan Belediyesi, konuyla ilgili 28 haber ve sosyal medya paylaşımına erişimi, 17 Kasım 2023’te Boğazlıyan Sulh Ceza Hakimliği'nden aldırdığı kararla engelletti.

Kararla, Twitter ve Facebook’ta “Boğazlıyan Belediyesi” ve "Boğazlıyan belediyesi deprem yardımı" ifadeleri ile yapılan aramaların sonuç sayfalarına da erişim engellendi.

Yardımların akrabalara dağıtıldığı iddiaları

6 Şubat depremleri sonrası yaşanan ihmal ve yolsuzluklarla ilgili haberler 2024’te de engellenmeye devam etti.

• AK Parti Diyarbakır Sur İlçe Başkanı Davut Yıldız’ın AFAD tarafından depremzedeler için hazırlanan yardım kolilerini kendi akrabalarına dağıtmasına ilişkin iddialar yılın engellenen ilk haberiydi.

Üstelik 23 Nisan tarihli haberlere göre Yıldız, bunu Sur Belediyesi Fen İşleri Müdürü Mehmet Yıldız’la birlikte yaptı. Konuyla ilgili 11 haber ve sosyal medya paylaşımına erişim, Yıldız’ın talebi üzerine Diyarbakır 4. Sulh Ceza Hâkimliği'nin 5 Mart 2024 tarihli kararıyla engellendi.

Yıkılan iş merkezinin sahibinin yakalanması

Diyarbakır'da depremde yıkılan ve 35 kişinin yaşamını yitirdiği Diyar Galeria İş Merkezi’nin sahibi ile proje sorumlularının gözaltına alındığıyla ilgili haberler de engellendi. İstanbul 10. Sulh Ceza Hâkimliği'nin 29 Nisan 2024 tarihli kararıyla 116 habere erişim engeli getirildi.

Kaçmaya çalışan imar komisyonu başkanı

6 Şubat’ta yıkılan Gaziantep’teki Yunus Kaya Apartmanı ve Yaşam Konutları’nın müteahhidi Yunus Kaya’nın yurt dışına kaçmaya çalışırken Mersin’de yakalandığıyla ilgili haberler de erişim engellerinin hedefi oldu.

AK Parti Nurdağı Belediye Meclis Üyesi ve İmar Komisyonu Başkanı da olan Kaya’yı Mersin’e götürenin İçişleri Bakanlığı Hukuk Müşaviri Seyfullah Ordueri olduğunu da belirten beş habere erişim engellendi. 6 Haziran 2024 tarihli karar, Ordueri’nin talebi üzerine Ankara 3. Sulh Ceza Hâkimliği'nce verildi.

Çadır satan Kızılay yönetim kurulu üyesinin terfisi

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na bağlı Emlak Konut GYO Genel Müdürlüğü'ne 6 Şubat depremlerinde çadır sattığı iddia edilen Kızılay'ın yönetim kurulu üyesi Yasir Yılmaz'ın atanması hakkındaki haberler de 2024’te engellendi. 

18 Temmuz 2024 tarihli karar, İstanbul 9. Sulh Ceza Hâkimliği tarafından verildi.