2023 yılında cari açık OVP tahminini aştı
EXANTEFinans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Aralık ayına ilişkin cari denge verilerini açıkladı. Geçen yılın son ayında cari denge 2,09 milyar dolar açık verirken 2023 yılının tamamında toplam cari açık 45,2 milyar dolar olarak gerçekleşti. Bir önceki yılda cari açık 49,1 milyar dolar düzeyinde gerçekleşmişti.
Öte yandan Orta Vadeli Program'da 2023 yılı için 42,5 milyar dolar olarak öngörülen cari açık hedefi aşılmış oldu.
Aralık'ta beklentilerin altında
Merkez Bankası verilerine göre cari denge, Aralık ayında 2,09 milyar dolar açık verdi. Piyasa beklentileri cari açığın 3 milyar doların üzerinde geleceği yönündeydi. Bloomberg anketine göre cari açığın 3,25 milyar dolar olması bekleniyordu. Aralık ayında çekirdek denge göstergesi olarak tanımlanan altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı 4,16 milyar dolar fazla verdi.
Ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı Aralık'ta 4,6 milyar dolar olarak gerçekleşirken hizmetler dengesi kaynaklı net girişler 2,6 milyar dolar olarak gerçekleşti. Hizmetler dengesinde seyahat kaleminden kaynaklanan net gelirler 1,7 milyar dolar oldu.
Eylül ve Ekim aylarında fazla veren cari denge, böylece yılın son iki ayını cari açıkla noktaladı. 2023 yılı içerisinde Eylül ve Ekim ayları dışında Haziran ayında da cari fazla görülmüştü. 2023 yılının Ocak ayında ise 10,4 milyar liralık cari açık görüşmüştü.
Resmî rezervler 2 milyar dolar arttı
Aralık verilerine göre doğrudan yatırımlardan kaynaklanan net girişler 317 milyon dolar olarak kaydedildi. Aynı dönemde portföy yatırımları 1,7 milyar dolar olurken, alt kalemler itibarıyla incelendiğinde yurt dışı yerleşiklerin hisse senedi piyasasında 1,2 milyar dolar ve devlet iç borçlanma senetleri piyasasında 1,2 milyar dolar net alış yaptığı görüldü.
Resmî rezervlerde bu ay 1,98 milyar dolar net artış oldu. Net hata noksan kalemi ise 1,1 milyar dolar açık verdi.
Net hata noksan kaleminde yıl sonu güncellemesi
TCMB “Revizyon Politikası” doğrultusunda yapılan yıl sonu çalışmaları kapsamında, Ödemeler Dengesi İstatistikleri’nde 2019 yılından itibaren hizmetler dengesi, birincil gelir dengesi, doğrudan yatırımlar, portföy yatırımları ve diğer yatırımlar kalemleri başta olmak üzere çeşitli güncellemeler yapıldığı da duyuruldu.
Bu güncellemeler neticesinde “Cari İşlemler Hesabı” ile “Finans Hesabı” kalemleri ve dolayısıyla “Net Hata ve Noksan” kaleminin etkilendiği belirtildi.
Yapılan güncellemeler neticesinde net hata ve noksan kalemi, 2019 yılında 176 milyon dolar, 2020 yılında 253 milyon dolar, 2021 yılında 419 milyon dolar, 2022 yılında 258 milyon dolar ve 2023 yılının Ocak-Kasım dönemi için 434 milyon dolar güncellendi.
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
EXANTEFinans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
İLGİLİ BAŞLIKLAR
NEREDE YAYIMLANDI?
Beklentilerin üzerinde gerçekleşen ABD enflasyon verisi, piyasaları topyekûn bir düşüşe sürükledi.
14 Şub 2024
YAZARLAR
Hüseyin Koyuncuoğlu
Ekonomi ve finans editörü
EXANTE
Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
İLGİLİ OKUMALAR
Bu hafta veri akışının yanı sıra merkez bankalarının toplantı tutanakları da yakından izlenecek. Yurt içinde Eylül ayı enflasyonu, Hazine nakit dengesi ve sanayi üretimi öne çıkarken, yurt dışında ABD ISM hizmet PMI, Fed ve ECB toplantı tutanakları, Almanya sanayi üretimi ve Michigan tüketici güven endeksi ön planda.
05 Eki 2026
İçeride sermaye piyasalarında yaşanan kayıpların servet etkisi ve iç talep üzerindeki olası sonuçları tartışılırken, dışarıda tahvil faizlerindeki yükseliş finansal sistem açısından daha geniş bir risk alanı yaratıyor. Altın, konut ve faiz getirileriyle son yıllarda büyüyen hanehalkı serveti, fon kaynaklı kayıpların makroekonomik etkisini kısmen sınırlayabilir. Küresel tarafta ise yüksek kamu borcu, güçlü talep ve uzun vadeli faizler yılın son çeyreğinde piyasaların yönünü belirleyecek temel başlıklar olmaya devam edecek.
Fon piyasasında yaşanan son gelişmeler, finansal denetimin yanında kurumların niteliği ve karar alma süreçleri üzerine de yeniden düşünmeyi gerektiriyor. Liyakat, şeffaflık ve kurumsal kapasite zayıfladığında sorunlar zaman içinde birikiyor ve sistemin hata üretme ihtimali artıyor. Son yaşananlar da örgütlü vasatlık kavramının ekonomi ve kurumlar açısından ne ifade ettiğini tartışmak için önemli bir örnek sunuyor.
Çok boyutlu bir sarsıntıya borsa manipülasyonu sermaye piyasası araçları, TEFAS fonları ve manipülatif hisse hareketleriyle yapıldı. Skandalın merkezindeki portföy yönetim şirketleri halka açıklık oranı ve işlem hacmi sığ hisselerde karşılıklı işlemlerle yapay fiyat oluşturdu. SPK’nın 28 Ağustos kararları sonrası likidite sıkışıklığı yaşandı, yatırımcılar parasını çekmek isteyince fonlar temerrüde düştü. Krizin borsa boyutunu uzmanlara sorduk.
Cumhurbaşkanı Erdoğan başkanlığında fonların tasfiyesine ilişkin yapılan toplantıda, tasfiyesine karar verilen yatırım fonları için bir Fon Koordinasyon Kurulu oluşturulması kararı alındı. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) da fonların malvarlığı ve likidite durumuna göre hak sahipliği mutabakatı tamamlanan yatırımcılara ödeme yapılmasına ilişkin yol haritasını sundu. Peki bu tasfiye süreci için ne tür senaryolar ön plana çıkıyor?
