39 mahalle 106 mahalleli

2022'de 39 mahalleyi ziyaret ettik. Kimi zaman karavanda kaldık, oradaki yaşama eşlik ettik kimi zaman pazarda elimizde poşetler tezgâh tezgâh gezdik. Londra, Barcelona, Berlin, New York ve Madrid. Lokal yerleri keşfettik, yürük, durmadık, yürdük. Bu sayıda anılarımızın bir kısmını paylaşıyoruz. Mahalleleri mahallelilerinden dinlemeye devam ediyoruz, takıl peşimize.

İSTANBUL

Mahalle: Pera

Mahalleli: Anlam Arslanoğlu

Pera'da mahalleliler

“Peralı olmak geçmişe nostalji, saygı ve hüzün barındırdığı kadar, bugüne ait müthiş bir yaşama sevinci ve geleceğe dair iflah olmaz bir iyimserliği de kapsıyor.”

Pera’nın kokusu: Hayalimdeki koku 19. yüzyıl sonlarında Ahmet Farukî parfümlerini sıkıp balolara giden şık insanların kokusu; hafızamdaki koku kiliselerdeki tütsü; şu an duyduğum, taklit parfümler ve elektronik sigaraların dumanı.

Mahalle: Kadıköy

Mahalleli: Zeynep Erekli

Mahalleli: Zeynep

“Sokak sevgisi, sinema ve edebiyat merakı, kaldırımda bira içme keyfi, gün batımı saatlerinde dışarıda olma mutluluğu, melankolisi, sahaf kokularına ve alternatif müziklere bağlılığıyla tamamen bir Kadıköy kızı olarak büyüdüm. Aslında 'büyüdüm' ifadesi biraz yanlış oldu; Kadıköylülüğün özünde bir parça da olsa büyümeye direnmek yatar.”

Kadıköy’ün pazarı: Haftaiçi sabah saatlerinde Kadıköy Çarşı bir şiir. Esnaf, dükkânı yeni açmış çaylar içiliyor, manavlar sebze meyvenin üzerine maşrapayla su atıyor. Günlerden salıysa Çarşı’nın en civcivli noktasındaki Altınoluk’a, Edremit dolaylarından taze yeşillik ve sebze gelmiş olmalı; uğrayıp mutlaka alıyorum. Bir de Hasırcıbaşı üzerindeki Kadıköy Kooperatifi ’nden alışveriş yapıyorum. Hızlı adımlarla eve dönerken ya Kinoko ’dan ya da Fasit Daire’den karakılçık ekmeği alıyorum, yolumun üzerinde hangisi varsa…

Mahalle: Bomonti

Mahalleli: Emre Erbirer

Mahalleli: Emre

"Soylulaştırma dediğimiz kavram sosyolojik, ekonomik, çevresel, psikolojik ve kültürel faktörlerin hepsi birlikte ele alındığında en doğru şekilde incelenebiliyor. Kişisel olarak hepsini aynı kefeye koyarak bir yorum yapamam. Ancak son 6 yıldaki Bomonti deneyimime — ve 34 yıllık İstanbul deneyimime — dayanarak Bomonti’nin yine Türkiye’de es geçilen önemli bir konu olan kentsel plânlama(sızlık) nedeniyle yanlış dönüştüğünü düşünüyorum."

Mahallenin merkez üssü: Tek başınaysan arkadaş edindiğin, arkadaşlarınla gidersen mutluluk veren Blok’un — cuma günleri genellikle dans pistinde, öğlenleri falafel kase yemeye, pazarları da brunch saatinde buluşuyoruz.

Mahalle: Yeniköy

Mahalleli: Rana Mengü

Yeniköy'de mahalleliler

"Yeniköy’le ilk karşılaşma: kuş sesleri arasında, kollar açık yokuş aşağı koşarken hissedilen o coşku, deniz kokusu eşliğinde seyredilen gün doğumları ve gün batımları, kendi sesini duyabildiğin yerde içilen bir kadeh şarap ve cazın getirdiği şükür. Ağaçtan düşen yaprak gibi Yeniköy’ün ritmi. Dışarıdan durgun ama yaşayanına rüzgârını hissettiren bir akış."

Yeniköy’ün kitapçısı: 'Aradığım kitap hiçbir yerde yok' diyenlerdensen, istikametin belli: Yeniköy Kitapçısı. Çünkü müdavimlerinin, yani dostlarının isteklerine göre şekilleniyor burada satılanlar. Kışın üşümesinler diye Ahmet Abi'nin gece boyu dükkânda birlikte kaldığı dostları; Zilli, Paşa ve daha nicesi de gün boyu sana eşlik ediyor üstelik.

İZMİR

Trail of Us ile karavan hayatı

Mahalle: Urla

Mahalleli: Burçin ve Erdi AKA Trail of Us

"Urla, Yağcılar Köyü bizim köyümüz. Köyde toplaşmalar aniden gelişir, kimse kimseye pek randevu vermez buralarda. Üzüm bağları toplanırken herkes bir elden yardıma gider, sonra aynı üzümler akşam üzeri keyifle beraber yenir. O toplaşmalarda anlatılan hikâyeleri çok seviyoruz."

Mahallenin esnafı: Binbir çeşit zeytinyağlı ve Urla lezzetiyle ağızları sulandıran bir mesken olan ve bir şekilde Urla merkeze gidince ayaklarının seni dönüp dolaşıp buraya götüreceği ve geçerken vitrinine bakmadan duramayacağın Beğendik Abi.

MUĞLA

Gümüşlük'te mahalleliler

Mahalle: Gümüşlük

Mahalleli: Aslı Seven

"Bugün farkettiğim Gümüşlük sahil şeridinden beride, köy içindeki boş alanların, küçük tarım alanlarının, mandalina bahçelerinin iyice azalmış olduğu; yerlerine birbiriyle iç içe, kutu kutu evlerden oluşan siteler, araba garajları ve her boş alanın hurdalığa dönüştüğü bir ‘atıklaşma’ nın kondurulduğu. Sanırım değerini en az bildiğimiz şey alan. Bir de doğa körlüğü var. 'Boş' arazi diyoruz ama aslında boş değil, orada toprak altında bitki ve hayvanların birbirini beslediği, çoğaldığı, birlikte hareket ettiği, bizi de besleyen bir organizma hareket halinde, devinimde. Bir doğa körlüğünden muzdaripiz."

Mahallenin lokantası: Gümüşlük sahilinde yürüyoruz, elimizde terlikler; denizi, kumu, çakılları hissediyoruz çıplak ayaklarımızda. Yolun solunda, sağ tarafta kocaman ahşap masa ve sandalyeleriyle bize göz kırpıyor Tuz Duman Kumda. Solda Gümüşlük Müzik Festivali’nin üssü, yeşillikler içinde minik bir çalışma alanı, az ilerisinde barı ve lokantası. Self servis burası. Bir masa seçip ayağımızı kuma sokuyor, denizin kokusunu içimize çekerek soluklanıyoruz.

LONDRA

Mahalleliler: Tristan & Faye

Mahalle: Bermondsey

Mahalleli: Tristan & Faye

"Her gün 6 metreye kadar yükselen nehrin gel-giti üzerinde evimiz. Teknede yetişen ağaçlar, sebzeler ve yeşillikler sebebiyle mevsim geçişlerini seziyoruz içgüdüsel olarak. Göçmen yaban kazı ve Kanada kazı her yıl hemen hemen aynı günlerde tersine göç eder, buraya döner, onları izleriz. Yaban ördekleri, leylekler ve çeşit çeşit martı etrafta yaşar. Sıklıkla Thames ortasında yüzen bir foka denk gelebilirsin sabah kahveni içerken."

Mahallenin pub’ı: Pub deyince Bermondsey lokallerinin en sevdiği, Thames’in temiz ama balçık yüzünden kahverengi göründüğüne sonunda ikna olduğumuz çehresine bakan bir diğer tesisinden de bahsetmeden geçmek olmaz: The Mayflower’la tanışın. Tekneler, hızlı veya rüzgârlı havalarda geçerken dikkatli olmalı. Arka iskelede otururken ıslanma olası.

BERLİN

Mahalleli: Yağmur

Mahalle: Charlottenburg

Mahalleli: Yağmur Rüzgar

"Soylu itibarına zıt olarak, hip Berlin mahalleleriyle kıyasla kiraları uygun sayılan Charlottenburg, belki de akışın bir sonraki durağı olacak. Asyalı, Fransız ve Rus aileler sebebiyle bünyesinde bu yerlerin mutfaklarına ait harika restoranlar barındırıyor. Ama bu komüniteler yerleşmiş durumda, ziyaretçi değiller ve gelişleri yeni değil. Bu sebeple gözle görülür bir değişim yaratmıyorlar. Bunun olabilmesi için nispeten genç, aktif ve kreatif bir komünitenin buraya taşınması lazım. Sanatçılar, azınlık gruplar veya göçmenler burada yaşamıyor. Kamusal alanda bunun yansımaları hemen fark ediliyor."

Charlottenburg’un kahvecileri: Aera, Arket, Outgrow, Superconcious, Barn teras mahallenin adreslerinden.

NEW YORK

Chintown'da mahalleliler

Mahalle: Chinatown

Mahalleli: Yasmin Güleç

"Şehirde kimi zaman küçük ve biraz kaybolmuş hisseder ya insan, mahallesinde kendini büyük hissedebilmeli. Mahalle güven uyandırmalı, tanıdık hissettirmeli. Günün getirdiği zorluklar ve değişikliklerin tam tersine 'Ohhh, döndüm!' diyebileceğin yer olmalı. Benim mahallem akşamın karanlığında da sabahın köründe de tek başıma güvende hissettiğim; her yere yürüyebileceğim; canlı, renkli, gürültülü, birazcık tuhaf, kendi hikâyelerini barındıran bir yer."

China Town’ın diner’ı: Mahalleden ilhamla New York diner yemekleri hazırlayan Golden Diner, tüm gün kahvaltı servisi yapıyor. Hem de en sevdiğim barlardan biri Mr. Fongs’un tam yanında — belki akşam yemeğinden sonra oraya geçer, Lower Manhattan’ın havalı insanlarıyla bir içki paylaşırız.

MADRİD

Lavapiés'te mahalleliler

Mahalle: Lavapiés

Mahalleli: Elif Bayram

"Lavapiés’te bir meydandayız şimdi. Kral ve kraliçelerden kalan ihtişam yok burada. Kültürlerin bir arada yaşamasının getirdiği zenginlik, çeşitlilik ve miras var. Kurmaca ve gerçeğin iç içe geçtiği sahneler var her köşede. Bir pazar günü, elimden tutup bana göstermek istediği sahne bu. Ya da benim okumak istediğim sayfa bu."

Lavapiés’in kafesi: Travesia de la Primavera’nın köşesinde şehir için vintage sayılmayacak ama gözlere farklı bir zamandan kaldığını romantik hatlarıyla anlatacak illüstrasyonları göreceksin. İşte orası. Barbieri, bir Lavapiés klasiği. Ahşap bar sandalyeleri, ağır ve heybetli masalar, gümüş objeler 1902’den beri taşıdıklarının temsili. Renkleri bugüne ait. Barda oturup kokteyl ya da espresso söyleyip kalkmak gerek. Buralı, oralı gibi.

BARSELONA

Mahalleli: Mimoza

Mahalle: El Born

Mahalleli: Mimoza Cendey

"Kalabalığından ve pahalığından ötürü eski lokallerini kaybetmiş de olsa, güneş alan bankların bulunduğu, ağaçlı, yeşil ve tatlı meydancıkların sık sık karşına çıkacağı El Born’da ara ara geziyor, Türk sahibesi olan Funky Bakers’a uğruyorum, Cafes Magnifico’dan kahve, Hoffman’dan mascarponeli kruvasan alıp bir köşede oturmaya, gelen geçeni izlemeye bayılıyorum."

El Born’un kapı önleri: Oturduğun yerden akıp giden hayata bakmanın. El Xampanyet’in taburelerinde cava veya Farola’nın dışarıdaki masalarında oturup kokteyl içerek gelen geçeni izleyebilir, Orvay’da aynı aksiyonu tapas eşliğinde yapabilirsin.