Öne çıkanlarıyla: CES 2024

Yıl boyunca pek çok teknoloji etkinliği düzenleniyor, ancak bu etkinliklerden neredeyse hiçbiri Tüketici Elektroniği Fuarı (CES) kadar konuşulmuyor.

İlk olarak 1967 yılında Chicago Music Show'un bir yan ürünü olarak ortaya çıkan ve 1978’den 1994’e kadar biri Las Vegas’ta, biri de Chicago’da olmak üzere yılda iki defa düzenlenen CES, 1998 yılından bu yana Las Vegas merkezli bir etkinlik olarak yılda bir kez düzenleniyor. Yılın ilk günlerinde düzenlenmesi nedeniyle  "teknolojinin başlangıç noktası" olarak kabul edilen etkinlik, hem büyük hem de küçük çaplı şirketlerin geliştirdikleri teknolojileri tüketicilerin beğenisine sunmaları için ortam sunuyor.

Bu yıl resmî olarak 9 Ocak’ta başlayan CES, bugün sona erecek. Biz de LG, Samsung, Nvidia ve Sony gibi devlerin önemli duyurularda bulunduğu; 4 bini aşkın katılımcı ile 1.200’den fazla girişimi ağırlayan bu etkinliğin son gününde, etkinlik süresince yapılan ilgi çekici duyuruları sizlerle paylaşmak istedik.

CES 2024: Neler tanıtıldı, neler konuşuldu?

CES 2024, üç gün (hatta etkinliğin resmî başlangıç tarihinden önce yapılan duyuruları da sayacak olursak 5 gün) boyunca birçok önemli ana şahitlik etti, ancak spot ışıklarını çalan yine, yeniden yapay zeka oldu.

Yapay zeka tam da kendinden beklendiği üzere CES 2024’ün odağında yer aldı. Neredeyse tanıtılan her yeni teknolojide kendisine yer bulan yapay zekaya olan bu ilgi, çoğumuzun yapay zekanın çoktan hayatımızın olmazsa olmazına dönüşüp dönüşmediğini sorgulamasına neden oldu. Bununla birlikte, farklı amaçlara hizmet eden robotlar, akıllı cihazlar, elektrikli araçlar ve günlük hayatta hem evde hem de dışarıda bize eşlik edebilecek çeşitli teknolojiler de CES 2024’te görücüye çıktı.

CES 2024’te o kadar çok şey konuşuldu ki her şeyi tek bir bültene sığdırmak imkansıza yakın. Ancak, sanıyoruz ki öne çıkan birkaç teknolojiyi sizlerle paylaşmak bile, CES’in ne kadar çılgın bir etkinlik olduğunu anlatmaya yetecektir.

Kemerleriniz bağladıysanız başlayalım.

Dünyanın ilk şeffaf MICROLED ekranı

Samsung, CES'te her yıl düzenlediği First Look etkinliğinde bu yıl dünyanın ilk şeffaf MicroLED ekranını tanıttı. Samsung'un şeffaf OLED ve LCD modellerinin yanında sergilenen ve tamamen çerçevesiz tasarımına ek olarak parlaklığıyla da dikkat çeken bu ekran, şeffaflığı ve bir santimetreye yakın kalınlığıyla adeta bir hologramı çağrıştırıyor.

^X

• Bununla birlikte: Ekranın ne zaman piyasaya sürüleceği veya fiyat etiketinde bizi nasıl bir rakamın beklediği henüz bilinmiyor, ancak Samsung'un şeffaf olmayan mevcut 110 inçlik MicroLED TV modelinin 150 bin dolara mal olduğunu düşünecek olursak, bu yeni ekran tipinin pek de uygun fiyatlı olmayacağını şimdiden tahmin edebiliriz.

^ZDNET

Öte yandan, CES'te şeffaf ekran teknolojisini sergileyen tek Güney Kore merkezli şirket Samsung değildi. Samsung'un ezeli rakibi LG de  4K çözünürlüğe sahip ilk kablosuz şeffaf OLED T'yi tanıttı. Ayrıca, OLED T'nin bu yıl satışa sunulacağını da belirtelim.

Robot yardımcılar

Samsung ve LG’nin şeffaf ekranlardaki rekabeti robotlarla devam etti. Samsung, şeffaf ekranına ek olarak CES 2024'te sergilediği sevimli robotu Ballie ile de ilgiyi üzerine çekmeyi başardı. Ancak Samsung, ilk olarak 2020 yılında gösterdiği robotun gelişmiş versiyonu olarak CES 2024'e getirdiği Ballie için yalnızca senaryolaştırılmış kontrollü bir demo sunumu yaptı. 

^{Laughing Squid}

Yine de, Ballie'nin duvara yansıttığı bir egzersiz videosu ile kullanıcısına yardımcı olduğunu, bir hava temizleyicisinden veri çekerek evin hava kalitesini ölçtüğünü gösteren demo, küçük robotun CES 2024'ün favorileri arasına girmesi için yeterli oldu. 

LG'nin akıllı ev robotu ise Samsung'unkine kıyasla biraz daha becerikli gibi duruyor: LG'nin akıllı ev platformu ThinQ üzerinden çalışan yapay zeka destekli bu sevimli robot, şirketin çamaşır makinesi/kurutma makinesi, fırın ve buzdolabı gibi akıllı cihaz serisine bağlanarak bu cihazlarla entegre bir şekilde çalışabiliyor.

^{The Sun}

Dahası, makine öğrenimine dayanan yüz ve kullanıcı tanıma özelliği sayesinde evin her üyesiyle ayrı ayrı iletişim kurabilen robot, sizinle sohbet etmenin yanı sıra evcil hayvanlarınızla ilgilenebiliyor, kimsenin olmadığı zamanlarda evi kontrol edebiliyor, acil durum aramaları yapabiliyor ve ilacınızı içmenizi size hatırlatabiliyor.

Sevimli asistanlar

Teenage Engineering tarafından tasarlanan ve yeni girişim Rabbit tarafından piyasaya sürülen Rabbit R1, küçük bir kare şeklindeki formuyla yapay zeka asistanlarını telefonlardan çıkarıp telsiz benzeri apayrı bir cihaza taşıyor.

^Designboom

2,88 inçlik dokunmatik ekran, mikrofon, hoparlör ve 360 derece dönebilen bir kamerayla gelen Rabbit R1 ile "Bas-Konuş" düğmesine basılı tutarak iletişime geçilebiliyorsunuz. Asistan, böylece sorularınızı cevaplayıp sorunlarınıza çözüm bulabiliyor.

İletişimde yeni boyut

CES 2024'te öne çıkan bir diğer ürün de Holoconnects'in yapay zeka destekli hologram teknolojisi Holobox idi. Telefon kulübesini andıran bu kutu, konuştuğunuz kişinin tam boyutlu holografik bir görüntüsünü sunuyor. 

^{Holoconnects CEO'su Andre Smith / ZDNET}

Neredeyse hiç gecikme olmadan sizden kilometrelerce uzakta olan biriyle yüz yüze konuşuyormuşsunuz gibi iletişim kurmanızı sağlayan bu teknoloji ayrıca parlama önleyici cam, iki HiFi dahili hoparlör, 86 inç şeffaf LCD ekran ve gelişmiş bir dokunmatik sistem ile geliyor. 

Ayna ayna, söyle bana

Sağlık teknolojisi şirketi Baracoda'nın akıllı aynası "BMind", CES 2024'te sergilenen en havalı teknolojilerden biri olarak karşımıza çıkıyor. Standart bir banyoya sığacak şekilde tasarlanan bu akıllı cihaz, üretken yapay zeka ve doğal dil işleme aracılığıyla ses ve duruş gibi gözlemlenebilir özellikleri analiz ederek kişinin ruh hâline ilişkin çıkarımda bulunabiliyor. Dahası BMind, kişinin ruh hâline göre egzersizler önererek stres yönetimine yardımcı oluyor.

^Baracoda

Tüm bunları yaparken gizliliğinizi de koruyan BMind'ın fuardan 2024 CES İnovasyon Ödülü ile ayrıldığını da ekleyelim.

Blackberry nostaljisi

Clicks Technology'nin 2000'li yılların ikonik telefonu BlackBerry'den ilham alarak iPhone'lara özel tasarladığı klavye de sosyal medyada oldukça konuşuldu. iPhone 14 Pro modelini destekleyen ve ilk etapta yalnızca İngilizce dil seçeneği sunacak klavyeler, 1 Şubat'ta 139 dolara satışa çıkacak. 

• Ayrıca: Clicks, 159 dolara satılacak iPhone 15 Pro Max klavyesi için ise ön sipariş alıyor.

Ay’da ufak bir gezinti

Shift Robotics'in 2022 yılında tanıtılan ve viral olan ayakkabısı "Moonwalker", bu sefer de güncellenmiş versiyonuyla CES 2024'ün favorileri arasında yer aldı. Moonwalker, Shift Robotics tarafından "dünyanın en hızlı ayakkabısı" olarak nitelendiriliyor ancak bu ürüne bir ayakkabı demek tam olarak doğru değil, çünkü altında altışar tekerlek bulunan bu ürün, aslında bağlandığı ayakkabıyı daha hızlı bir hâle getiriyor.

^Kickstarter

Seleflerinin aksine dar ve kalabalık alanlarda daha iyi manevra yapabilen ve daha iyi bir kontrol sistemine sahip olan Moonwalker, tek bir şarjla bir saate kadar çalışabiliyor ve hızınıza bağlı olarak sizi 9-15 kilometre kadar taşıyabiliyor.

Gözü yükseklerde olanlara

Marc Newson tarafından tasarlanan Swarovski Optic AX Visio dürbünler vahşi yaşam ile yakından ilgilenenleri, özellikle de kuş gözlemcilerini ilgilendiriyor. 

^{Swarovski Optic}

Yapay zeka destekli bu dürbünler, 9 binden fazla kuş türünü saniyeler içinde tespit edebiliyor. 13MP ve 1080p video kamera ile fotoğraf ve video kaydedebilen dürbünler, 4 bin 799 dolarlık fiyat etiketi ile geliyor.

'Bulaşık makinesi kadar sessiz'

CES'te yapay zeka kadar elektrikli araçlar da ilgi çekti. Bu araçların başında ise Hyundai bünyesindeki Supernal tarafından geliştirilen eVTOL konsepti geliyor. Saatte 190 kilometre hıza çıkabildiği aktarılan S-A2 isimli konseptin 457 metre yüksekliğe ulaşılabileceği belirtiliyor.

^{Hyundai Motor Europe}

Dahası Supernal, 2028 yılına kadar kullanıma sunulacağını iddia ettiği S-A2'nin "bulaşık makinesi kadar sessiz çalışacağını", dikey kalkış ve iniş aşamalarında 65 desibel; yatay seyir hâlindeyken ise 45 dB ses çıkaracağını söylüyor. Buna karşılık, ortalama bir helikopter ise 96-107 db arasında ses çıkarıyor.  

Uzaktan kumandalı (?) araba

CES 2024'ün en etkileyici şovlarından biri Sony'den geldi. Sony Honda Mobility Başkanı ve COO'su Izumi Kawanishi, şirketin elektrikli arabası Afeela'yı sürücüsüz bir şekilde, bir PlayStation 5 DualSense kumandasını kullanarak sahneye çıkardı. Ancak, arabalarını oyun kumandası aracılığıyla kontrol edebileceğini düşünenler için üzücü bir haberimiz var: Görünen o ki sadece CES'te "şov" amaçlı kullanıldığı belirtilen bu özellik, gerçekte kullanıma sunulmayacak.

^Mashable

Geçen yılki etkinlikte de buna benzer bir Afeela prototipi sergileyen Sony, aracı 2026 yılında ABD pazarında piyasaya sürmeyi planlıyor.

Türkiye’den kimler Las Vegas’taydı? 

CES 2024’e katılanlar arasında Togg da vardı. Togg, etkinlikte fastback tipi yeni modeli “T10F”yi tanıttı. CEO Gürcan Karakaş’ın açıklamalarına göre, “akıllı cihaz” olarak tanımlanan T10F, 2025 yılında Türkiye’de satışa sunulacak.

^{Anadolu Ajansı}

Togg haricinde Türkiye’den 50 yerli girişim CES için Las Vegas’taydı. Görme engelli çocuklar için akıllı baston, kahve atıklarından dönüştürülmüş biyo-ham madde, elektrikli araç performans yönetimi platformu ve giyilebilir teknolojiler gibi pek çok inovatif ürünü CES 2024’te sergileyen girişimler şunlar oldu:

• Adsbot
• Archi’s Academy
• Arkerobox
• Artlabs
• Arya-AI
• Boatmate
• Co-one
• Cormind
• Efilli
• e-Taşın
• FanSupport
• From Your Eyes
• Genoride
• Gokido
• Homster
• Integva
• Kidu
• Kodgem
• KuartisMED
• Link Robotics
• LOOP 3D
• MediTechLabs
• MIOTE
• Mimiq
• Miselium.io
• Mocky AI 
• Mostas Tecnology
• myBudizzz
• Navlungo
• NuManufacturing IoT & AI Technologies
• PackUpp Technology & Delivery
• PeerBie
• PicoBricks 
• Proda Industrial Design
• Rimoi
• Robolaunch
• SADELABS
• Smellive 
• StartupCentrum
• Surge Teknoloji
• Uptecra Tech
• Upu.io 
• Vivalanch Electronic & Automation
• VRLab Academy
• Wastespresso
• WeAcces.ai 
• WearTechClub
• Wiser Media
• XENAVISION
• Yuppy Games

Olay yerinden

CES 2024’e katılarak sergilenen ürünleri yakından inceleme fırsatı yakalayan medya sanatçısı Süleyman Yılmaz, etkinlikte öne çıkan temaları ve CES 2024’e dair yorumlarını şu şekilde aktarıyor:

• Otonom ve akıllı teknolojiler: CES 2024, otonom ve akıllı teknolojilerin altında yatan tüm ürün ve servislerde, makine öğrenimi ve yapay zeka uygulamalarının öne çıktığını gösteriyor. Bu, özellikle self-parking gibi alanlarda önemli, çünkü bu teknolojilerin çoğu elektrikli araçlarda kullanılıyor ve bu da sürdürülebilirlikle doğrudan bağlantılı. BMW'nin CES'te otomatik vale park hizmetini sergilediğini, Kodiak Robotics'in ise sürücüsüz otonom kamyonu Kodiak Driver'ı tanıttığını göz önünde bulundurursak bu yorum daha da anlam kazanıyor.
• Sağlık ve acil servislerde otonomi: Otonom ambulanslar ve itfaiye araçları, sağlık ve acil servislerde dikkat çekiyor.
• Kızılötesi ve 3D kamera teknolojileri: Gelişmiş kızılötesi ve üç boyutlu kamera teknolojileri, özellikle otonom araçlar ve endüstriyel robotlar için önemli bir rol oynuyor. Bu teknolojiler, araçların ve robotların çevrelerini daha iyi algılamalarını sağlıyor.
• Sürdürülebilirlik: CES 2024, teknolojinin varlık sebebi olarak sürdürülebilirliği ön plana çıkarıyor. Bu, hem tüketici teknolojilerinde hem de endüstriyel uygulamalarda gözlemleniyor.
• Tarım makineleri ve yapay zeka: Tarım sektöründe, yapay zeka ile donatılmış biçerdöverler gibi makinelerin kullanımı artıyor. Bu, tarımsal verimliliği ve sürdürülebilirliği artırmada önemli bir adım.
• Endüstriyel robotlar ve görüntü işleme: Endüstriyel robotlarda görüntü işleme teknolojilerinin daha da geliştirildiği görülüyor. Bu, üretim süreçlerinde verimliliği ve hassasiyeti artırıyor.
• Tüketici teknolojilerinden otomotive LG ve Sony: Geleneksel olarak tüketici elektroniği üreten LG ve Sony'nin de artık otomotiv sektöründe de yer aldıkları gözlemleniyor. 
• Araç içi deneyimlerin önemi: Araç içi eğlence, sanat ve medya tüketimi, otomobil üreticileri için farklılaşma noktası oluyor.
• Gelişmiş mobilite: Kargo taşıyan otonom araçlar, tırlar ve taksiler gibi gelişmiş mobilite çözümleri sergileniyor.
• Savunma sanayi: Fuarın daha karanlık tarafı olarak nitelendirilebilecek, savunma sanayiine yönelik ileri teknolojiler de sergileniyor. Çok büyük ve ürkütücü cihazlar var.