ABD Anayasa Mahkemesi, TikTok yasağını onayladı: Şimdi ne olacak?

ABD Anayasa Mahkemesi, sosyal medya platformu Tiktok'un ABD'deki operasyonunun Çin merkezli ana şirketi ByteDance tarafından Pazar gününe kadar satılmaması hâlinde ülkede yasaklanmasını öngören yasayı onayladı. Karar metninde şu ifadelere yer verildi:

“Hiç şüphe yok ki, 170 milyondan fazla Amerikalı için TikTok, ifade ve etkileşim aracı olarak farklı ve geniş bir çıkış noktası sunuyor. Ancak Kongre, TikTok'un veri toplama uygulamaları ve yabancı bir hasımla olan bağına ilişkin sağlam temelli ulusal güvenlik endişelerini gidermek için elden çıkarmanın gerekli olduğuna karar verdi.”

ABD, TikTok'u neden yasaklamak istiyor? 

ABD Başkanı olarak son günlerini geçiren Joe Biden, geçen yılın Nisan ayında ulusal güvenlik endişeleri nedeniyle platformu ülke genelinde yasaklayacak bir yasa tasarısını onayladı. Zira Adalet Bakanlığı, TikTok’un Çin hükümetinin ABD aleyhine kullanabileceği hassas kullanıcı verilerini topladığını ileri sürüyordu. 

• Kurum ayrıca, Pekin'in TikTok'un güçlü tavsiye algoritmasını kullanarak ABD'deki kamusal söylemi Çin lehine şekillendirebileceği konusunda da uyarıda bulunmuştu.

Öte yandan: TikTok ise ABD’li kullanıcıların verilerini hiçbir zaman Çin hükümetiyle paylaşmadığını, ABD hükümetinin kanıt sunamadığı bu endişelerinin yersiz olduğunu savunuyordu.

İtiraz süreci: Onaylanmasının ardından ABD’lilerin neredeyse yarısının kullandığı TikTok'un çatı şirketi ByteDance ve TikTok, bazı kullanıcılarıyla birlikte Anayasa'ya uygun olmadığı gerekçesiyle yasaya itirazda bulundu. Şirket, 6 Aralık'ta Washington'daki ABD Temyiz Mahkemesi'nde davayı kaybettikten sonra itirazını Anayasa Mahkemesi'ne taşıdı. İtiraz dilekçesinde yasanın ABD Anayasası'nın Birinci Ek Maddesi’nde güvence altına alınan ifade özgürlüğüne aykırı olduğunu savunuluyordu. 

Fakat bugün Anayasa Mahkemesi, “İtiraz edilen hükümlerin dilekçe sahiplerinin Anayasa’nın Birinci Ek Maddesi’nde yer alan haklarını ihlal etmediği sonucuna varıyoruz” sözleriyle yasanın ifade özgürlüğünü ihlal etmediğine oybirliğiyle karar verdi.

Şimdi ne olacak?

Karar, TikTok'un ABD'de onaylı bir alıcı bulamadığı takdirde uygulama mağazalarından ve internet servis sağlayıcılarından kaldırılması anlamına geliyor. Bu durumda mevcut üyeler için güvenlik güncellemeleri yapılmayacak ve bu da en nihayetinde uygulamayı kullanılamaz hâle getirecek.

ByteDance, daha önce Tiktok'u satmayacağını söylemişti. ABD, uygulamanın nötr bir tarafa satılmasını sağlarsa o zaman da Çinli yetkililerin anlaşmayı onaylaması gerekecek. Pekin daha önce buna karşı çıkacağını söyledi.

Ancak Çarşamba günü Çinli yetkililerin TikTok'u Elon Musk'a satmayı değerlendirdiğine dair iddialar çıktı. ABD'li müteahhit Frank McCourt da oluşturduğu bir yatırımcılar konsorsiyumunun TikTok'u satın almak için resmî bir teklifte bulunduğunu açıkladı.

• Uzmanlar sürecin her halükarda en az iki yıl alabileceğini söylüyor.

Öte yandan: Yasanın uygulanması, Pazartesi günü göreve başlayacak yeni ABD Başkanı Donald Trump'ın dönemine denk gelecek. Trump her ne kadar ilk başkanlık döneminde ulusal güvenliğe ilişkin endişeler nedeniyle TikTok’un ABD genelinde yasaklanmasını önermiş olsa da yeni dönemde farklı bir tutum benimseyebilir.

Yeni başkan, Aralık ayında yaptığı açıklamada bunun işaretlerini vermiş ve Anayasa Mahkemesi'nden yeni yönetime “davaya konu olan sorunlara siyasi bir çözüm bulma fırsatı” vermek için yasayı askıya almasını istemişti. Bu tutum değişikliğinin, Mart ayında ByteDance yatırımcısı bağışçısı Jeff Yass ile yaptığı toplantıdan kaynaklandığı iddialarını ise reddetmişti.

• Lobicilik raporları, Trump'ın eski yardımcısı Kellyanne Conway'e Jeff Yass tarafından finanse edilen muhafazakar grup Club for Growth aracılığıyla Kongre'de TikTok'u savunması için ödeme yapıldığını gösteriyor.

Trump, geçen ay Florida'da düzenlediği bir basın toplantısında, “TikTok için kalbimde sıcak bir nokta var” sözleriyle mesajını genç Amerikalı seçmenlere ulaştırmasına yardımcı olan platforma karşı duyduğu sıcak hisleri paylaşmıştı. 

Ancak: Bunun hukuki bir dayanağı olup olmadığı tartışılıyor. Trump'ın Cumhuriyetçi müttefiklerinin çoğu da yasağı destekliyor gibi görünüyor.