Airbnb: Son pandemi bükücü

Bir "pandemi zamanı seyahat" sektöründe halka arz hikayesi...
Airbnb: Son pandemi bükücü

iRobot 17 Aralık
iRobot ile birlikte

Robot süpürgeler uzmanı: iRobot Roomba

Küçük parçaların toplamıyla, daha büyük değerle oluşturmak amacına hizmet eden nesnelerin interneti teknolojisi; fiziksel nesnelerin internet üzerinden birbiriyle iletişim kurmasını mümkün kılıyor. Bu teknoloji, özellikle robotikle…

Daha fazlasını öğren →

Quando

Quando

Her salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.

Airbnb’nin kurucu ortağı ve CEO'su Brian Chesky, hisse başına 68 dolardan yapılan fiyatlandırmayla başlatılan ve 144,71 dolardan kapanan halka arzın sonrasında şu tarihî konuşmayı yaptı:

"Bu sayıyı ilk kez duydum. Um, yani, bu… Ben… bilirsin, biz… Nisan ayında, para topladığımızda, bu bir borç finansmanıydı… uh… bu fiyat bize 30 dolar civarında fiyat verirdi. Yani ben… Başka ne söyleyeceğimi bilmiyorum. Bu… bu bir… bu çok… bu… um… yani… evet… bunun için çok teşekkürler."


Bu yazıda Airbnb'nin,

  • Hikâyesini
  • Ulaştığı marketi
  • Ürünlerini
  • İş modelini
  • Covid-19'un etkilerini
  • Neden bu zamanda halka arz gerçekleştirdiğini ele alacağız.


Bir Airbnb hikâyesi


Airbnb parasız kalmış iki tasarımcının, kiralarını ödeyebilmek için buldukları küçük bir fikirle başladı.

  • Brian Chesky, Joe Gebbia ve Nathan Blecharczyk on üç yıl önce airbedandbreakfast.com'u kurduklarında hiç kimse, hatta kendileri bile halka arz edilecek bir şirket kurduklarının farkında değildi.
     
  • Rhode Island Tasarım Okulu mezunları Brian Chesky ve Joe Gebbia, mütevazı bir amaçla "AirBed & Breakfast" programını başlattı. Amerika Endüstriyel Tasarımcılar Derneği (IDSA) Konferansı, 2007'de San Francisco'ya geliyordu ve şehirdeki otellerde konaklamak için yer kalmamıştı. Joe, Brian'a "birkaç dolar kazanma" fikriyle bir e-posta gönderdi.
     
  • İkili ilk günlerden beri misafirlerin "yerli gibi yaşamalarını" istedi. Plan işe yaradı. Konferans boyunca üç kişi onlarla kaldı, kirayı ödemelerine yardımcı oldular ve gerçek arkadaşlıklar kuruldu. Misafirlerden biri Chesky'yi düğününe bile davet etti.
     
  • Nathan'ın da aralarına katılmasıyla ekip, geleceğini şekillendiren üç ürün kararı aldı:

    • Platform üzerinde ödemeleri kolaylaştırmak: Airbnb, kullanıcıları PayPal veya başka bir websitesine göndermek yerine ödeme adımını kendisi gerçekleştirdi.
       
    • Puanlama sistemi; Airbnb, ev sahiplerinin ve misafirlerin birbirlerini puanladığı bir itibar sistemi getirdi.
       
    • Üç tıkla rezervasyon: Steve Jobs ve iPod'dan ilham alan Airbnb ekibi, ürünü en basit olacak şekilde geliştirdi. Sadece üç tıklamayla herkes rezervasyon yapabilmeliydi.
       

Bu geliştirmelerle özgüven kazanan ekip yatırımcı turuna çıktı. Kullandıkları sunuma şuradan ulaşabilirsiniz. Ancak istediklerini başaramadılar. Chesky durumu şöyle özetliyor:

15 melek yatırımcıyla görüştük. 1.5M dolar değerlemeyle 150.000 dolar yatırım almak istiyorduk. Yedi yatırımcı hiç cevap vermedi, cevap verenlerden dördü portföylerine uymadığını, biri iş modelini beğenmediğini ve üçü de yatırım yapmayacaklarını belirtti.


Airbnb, hayatta kalışını kahvaltılık mısır gevreğine borçlu
 

  • Yatırım alamayan ekip, hayatta kalmanın bir yolunu bulmalıydı. Başkanlık seçimleri kampanyalarında kahvaltılık mısır gevreği satabileceklerini düşündüler. Obama O's ve Cap’n McCain's olarak isimlendirdikleri kahvaltılık mısır gevreklerini hazırlamaya başladılar. Basitçe, ucuz mısır gevreklerini yeniden paketleyerek koleksiyon ürünü şeklinde kutu başına 40 dolara sattılar. Bu fikirle 30.000 dolar kazanarak şirketlerine nakit akışı sağladılar.
     
  • Ama daha da önemlisi, teknoloji milyarderi ve Silikon Vadisi startup'ları için popüler bir hızlandırıcı/kuluçka merkezi olan Y Combinator kurucusu Paul Graham'ın dikkatini çektiler. Graham, AirBed & Breakfast fikrinden hoşlanmasa da, kahvaltılık mısır gevreği hakkında bir şeyler duyduktan sonra ekibin azmini takdir etti ve onları üç aylık bir mentorluk için YC'ye kabul etti.
     
  • YC'nin desteğiyle Airbnb, ürünlerini ve marketini oldukça geliştirdi.
     

Market:
 

  • S-1 belgesindeki en şok edici rakamlardan biri: 3.4 trilyon dolar. Bu, şirketin toplam adreslenebilir pazarı (TAM) için yaptığı tahmin.
     
  • Airbnb'nin gördüğü fırsatın bu kadar büyük olmasının nedeni pazarda yeni bir kategori oluşturması diyebiliriz. Pazarını basitçe "büyüyen seyahat pazarı ve deneyim ekonomisi" olarak tanımlayan Airbnb, bu sektör üzerindeki etkisini küçümsüyor. Şirket, platforma güven inşa ederek boş oda veya boş evlerin kiralanmasını normalleştirdi. Sonuç ise sermaye gereksinimleri olmaksızın muazzam bir yeni talep akışı oldu.
     

Ürün:
 

  • Airbnb, özünde konaklamalar ve deneyimler olmak üzere seyahatle ilgili iki ürün sunan bir platformdur. Bu platform, ürünlerin alıcıları (konuklar) ve tedarikçilerinin (ev sahipleri) bağlantısını kolaylaştırır.
     
  • Konaklamalar, Airbnb nedir diye sorulduğunda aklınıza gelen ilk üründür. Ev sahipleri tarafından sunulan gece konaklamaları diyebiliriz.
     
  • Deneyimler, konukların rezerve ettiği etkinliklerdir. Rehberli bir yürüyüş turu, geleneksel turistik aktiviteler, fal okumaları, bağ bozumu aktiviteleri ve makarna yapımı dersleri bunlara örnek olabilir.
     

Airbnb'nin ürünleri misafir ve ev sahibi bağlamında tanımlanabilir, çünkü nihai ürün her birinin gözünden oldukça farklıdır.
 

İş modeli:
 

  • Bu kısım oldukça basit. Airbnb'nin para kazandığı model; hizmet ücretleri.
     
  • Bu hizmet ücretleri, "Şirket platformunun kullanımı, müşteri desteği ve ödeme işleme faaliyetleri dahil olmak üzere belirli faaliyetleri" kapsar.
     
  • Modelin tüm basitliğine rağmen Airbnb, hizmet ücretlerini tam olarak nasıl hesapladığını paylaşmıyor. S-1'de, "hizmet ücretlerinin süre, coğrafya ve evin türü gibi rezervasyona özgü faktörlere göre değiştiğini" belirtiyor ancak daha fazla ayrıntıya girmiyor.
     

Covid-19:
 

  • En basit tabirle koronavirüs, seyahat endüstrisini yıktı geçti. Sınırlar kapalıyken, işletmeler kapatılırken ve tüketiciler evlerinden çıkmazken seyahat bu baharda durma noktasına geldi.
     
  • Airbnb de durumdan nasibini aldı. Rezervasyon artışı şubatta yavaşladı, martta negatife döndü ve nisanda yıllık bazda %72'lik düşüşle dip yaptı. Konuklar seyahat edemedikleri veya seyahat etmekten rahatsız oldukları için iptaller hızla arttı. Nitekim mart ve nisan aylarında iptal edilen "gece ve deneyimler" sayısı, rezerve edilen sayıyı aştı.
     
  • Airbnb yönetimi, maliyetleri düşürmek ve bilançosunu sağlamlaştırmak için kararlı bir şekilde hareket etti. Pazarlama, tasarım ve müşteri hizmetleri ekiplerinde küçülmeye gidilirken çalışan ikramiyeleri ve yönetici tazminatları kesildi. İşten çıkarılan çalışanlara en az 14 hafta kıdem, bir yıl sağlık sigortası, hak ve çeşitli iş destek hizmetleri verildi. Kriz zamanında yönetim, paydaş eylemlerinde düşünceli davrandı.
     

Neden şimdi?
 

  • Asıl soru "neden şimdi olmasın?" olmalı. Geçtiğimiz mart ayında dünya çok farklı görünüyordu. İlkbahardan beri süren teknoloji yatırımları ve unicorn'lar göz önüne alındığında Airbnb'nin bu durumdan yararlanmaması akıllıca olmayacaktı.
     
  • Stratejik olarak halka açık bir pozisyon, Airbnb'ye ihtiyaç duyabileceği bir anda sermayeye erişim de sağlayacaktır. Bu, şirketin tökezleyen rakiplerine yetişmesine veya onları zorlamasına olanak sağlayabilir. Kurumsal bulut şirketi Box'ın CEO'su Aaron Levie'nin ifade ettiği gibi çekici bir yatırım:
     

Airbnb'nin halka arzı, doğru bir piyasa hareketidir. Aşının hızla geldiğine inanıyorsanız, insanlar tekrar seyahat etmek ister. Yok buna inanmıyorsanız, insanlar farklı şehirlerde daha uzun süre uzaktan çalışmak ister.


Yatırımcıların Airbnb'yi kaçırılmayacak bir fırsat olarak gördüğü tescillendi sanıyoruz. Darısı diğer unicorn'ların başına!

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Quando

Quando

Her salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.

NEREDE YAYIMLANDI?

QuandoQuando
∙

BÜLTEN SAYISI

💸 Son pandemi bükücü

Unicorn olma tanımının 1 milyar değerleme ve üzeri yerine 100 milyar değerleme ve üzeri olarak değiştirilmesi gerektiğine inandığımız bir halka arz dönemini geride bıraktık.

17 Ara 2020

iRobot ile birlikte
New York Times

YAZARLAR

Quando

Quando

Her salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.

İLGİLİ OKUMALAR

QuandoQuando
∙

HİKAYE

Teknoloji ekosisteminden iklim krizine karşı en sıra dışı 10 çözüm

Türkiye'nin başkanlığını ve ev sahipliğini üstlendiği iklim konferansı COP31, 9 Kasım Pazartesi günü Antalya'da başladı. Zirve, teknoloji ve girişim ekosisteminde iklim krizi için geliştirilen çözümleri de yeniden gündeme taşıdı.

Doğa Yurduneri

·

15 Kas 2026

Teknoloji ekosisteminden iklim krizine karşı en sıra dışı 10 çözüm
QuandoQuando
∙

HİKAYE

ABD ara seçim sonuçları teknoloji sektörü için ne ifade ediyor?

ABD ara seçimleri, Donald Trump yönetiminin teknoloji sektörüne yönelik politikalarının geleceği açısından yeni bir dönüm noktasına işaret etti. Hem Temsilciler Meclisi'nde hem de Senato'da daha fazla sandalye kazanan Demokratların ABD Kongresi’nin her iki yasama kanadında da çoğunluğu elde etmesi, son iki yılda izlenen politikaların yeniden tartışmaya açılabileceğini gösterdi.

Doğa Yurduneri

·

10 Kas 2026

ABD ara seçim sonuçları teknoloji sektörü için ne ifade ediyor?
QuandoQuando
∙

HİKAYE

Çocuklar için sosyal medya yasağı: 15 yaş sihirli bir eşik mi?

Çocukların sosyal medyada korunması üzerine yapılan tartışmalar, kaç yaşında hesap açabilecekleri sorusunun ötesine geçiyor. Türkiye’de 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal medya kısıtlaması getiren yasa, 1 Kasım itibarıyla yürürlüğe girdi; ancak e-Devlet üzerinden henüz somut bir işlem mekanizması başlatılmış değil. Uzmanlara göre teknik altyapıdaki bu belirsizliğin ve salt yaş sınırının ötesine geçilmesi ve çocukları dijital dünyanın içinde güçlendirecek bir eğitim ve platform sorumluluğu modeli benimsenmesi gerekiyor.

Nihan Bora

·

10 Kas 2026

Çocuklar için sosyal medya yasağı: 15 yaş sihirli bir eşik mi?
QuandoQuando
∙

HİKAYE

Robotaksiye giden yol: Türkiye’de sürücüsüz taksi gerçekten mümkün mü?

Martı ve Tripy Mobility gibi yerli şirketlerin yakın tarihli duyuruları, robotaksilerin beklenenden çok daha önce Türkiye yollarında kullanıma sunulabileceğine işaret ediyor. Bu duyurular oldukça kritik bir soruyu da gündeme taşıyor: Regülasyonlar derhal hazır hâle getirilse dahi bu kadar karmaşık kent koşullarında robotaksileri faaliyete sokmak mümkün mü? Boğaziçi Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ilgın Yaşar ve güncel olarak bir otomobil firmasında görev alan Kontrol ve Otomasyon Mühendisi Berk Üke, bu soruyu Aposto okurları için yanıtladı.

Doğa Yurduneri

·

08 Kas 2026

Robotaksiye giden yol: Türkiye’de sürücüsüz taksi gerçekten mümkün mü?
QuandoQuando
∙

HİKAYE

Her Şey Ortada: Doğruluk mu, cesaret mi?

Silikon Vadisi’ni bir dönem sallayan Theranos skandalı, yakın zamanda yeniden teknoloji, medya ve iş dünyasının merkezine yerleşti. Girişimin kurucusu Elizabeth Holmes, 11 yıl hapis cezasına çarptırılmasının ardından bu kez dünyayı sallayan bir belgeselin ana konusu oldu. Üstelik kendi talebiyle…

Çiğdem Öztabak

·

03 Kas 2026

Her Şey Ortada: Doğruluk mu, cesaret mi?