Albüm incelemesi: Büyük Ev Ablukada, Defansif Dizayn

Albüm: Büyük Ev Ablukada, Defansif Dizayn 

Süre: 42 dakika

Plak şirketi: Olmadı Kaçarız Plakçılık

Yayın tarihi: 1 Aralık 2023

Büyük Ev Ablukada’yı 2000’lerin sonunda MySpace’in son dönemlerinde keşfetmiştim. Ardından eski Babylon’da, Tophane Rıhtım Stüdyosu’nun hemen altındaki Külah’ta, Krek’in o dönem santralistanbul’da bulunan sahnesinde, yani İstanbul’un mekan hafızasında önemli yeri olan sahnelerde izledim. Şehrin sokaklarının hâlâ müziğe etki ettiği 2000’ler sonu 2010’lar başlarında… Rock’ın düşüşte olduğu, rap’in daha yükselmediği, Türkçe sözlü alternatif müziğin ön planda olduğu bir dönemdi.

Büyük Ev Ablukada, 2012’deki ilk albümleri Full Faça yayınlanmadan önce asla albüm yapmayacağını, röportaj vermeyeceğini dile getirmişti. Fazla havalı, fazla mesafeli gibiydiler. Ama bir yandan da şarkı sözlerinde dinleyicilerine çok yakındılar. Grup, sözlerinin hiçbirini tutmadı. Albümler yayınladı, turnelere çıkıldı, röportajlar verildi...

Ve geçen hafta iki canlı performans albümünü bir kenara koyarsak, üçüncü stüdyo albümü Defansif Dizayn’ı yayınladı. 3 yıllık bir çalışmanın ürünü olan albümün adı, içindeki müzikal ruhu da yansıtıyor. Bartu Küçükçağlayan, kullanıcı dostu olmayan ve size istediğini yaptıran tasarımların albümün adını belirlediğini söyledi. Bant Mag.’e verdiği röportajda ismin hikayesini şöyle anlatıyordu: “Basçımız Mert, mimarlığı bırakmıştı; sadece müzik yapmak için. YouTube’da mimarlıkla ilgili bir şeylere bakarken bana ‘hostile design’ diye bir şeyden bahsetti. Kullanıcıyı iten tasarımlar. Kullanıcı dostu olmayan.”

Albüm, bir nefeste dinlenecek kadar kolay değil. 9 şarkının hepsi kendi içinde çift karakterli bir yapıya sahip; sözler uzun ve çift anlamlı, müzik çok katmanlı, vokaller çok farklı müzik türlerine gönderme yapıyor…

Bir hız trenini andıran şarkılar

^{Büyük Ev Ablukada}

Usta müzisyenlerin enstrümanlarıyla katkıda bulunduğu albüm, Pazartesi ile başlıyor. İmer Demirer, bu şarkıda trompetiyle uzunçaların perdesini aralıyor. Parçada, tam bir akşam üzeri üşengeçliği hissi hâkim… Canavar (Bartu Küçükçağlayan) ve Galvan’ın (Gülinler) vokalleri birbiriyle dans eder gibi ahenkli. Sözlerde “Bir gün iyiyim bir ay kötüyüm, 2020 geçti üstümden” diyorlar. Sonlarında ise şarkı tamamen kişilik değiştiriyor. Bir anda söz ve müzik canlanıyor. Yüksek ritimli bir müzikali andırmaya başlıyor ve Demirer’in trompetiyle bitiyor.

Şiraze’nin sözleri kendi hayatlarından izler taşıyor gibi… Şarkı, kendi içinde bir hız trenini andırıyor; bir yükseliyor, bir düşüyor ve her bölümünde başka bir ruh hâli saklı. Tam orta yerde yaylıların ve gitarın ortama girişi ise oldukça etkileyici. Canavar’ın sözleri hızlı söyleyiş şeklini bir kenara koyarsak eğer, müzikal anlamda kusurlu ama kendi içinde ince bir kusursuzluğa sahip bu parça.

Beklediğim Gibiyim, çok iyi bildiğin bir Büyük Ev Ablukada eseri sanki… Albümün geneline nüfuz eden iki farklı şarkı dinliyormuşum hissi bunda da var. Dinleyicisini hemen yakalayan saykodelik bir ritimle başlıyor ve nakarata doğru aksak gitarlarla hızlanıyor. Albümde tek alışamadığım Canavar’ın hızlı vokalleri... Bu şarkıda da o kısımlar rahatsız edici. Fakat albümde en iyi sözlere sahip şarkılardan... Öyle ki sondaki nakarata koro şeklinde eşlik edip birkaç defa daha duymak isterken bir anda bitiyor.

Vazgeçmedim
Kabuslar görmekten
Yerle birim, yerle bir
Beklediğim gibiyim
Madem sahile vuracaktım
Oltalardan niye kaçtım

Albümdeki konuk müzisyenlerin etkisi

^{Galvan | Fotoğraf: İKSV}

Oh Be!, Galvan’ın ana vokal olduğu bol ışıklı ve umut dolu şarkılarından. Dinleyiciye bir nefes molası da veriyorlarmış gibi… Albümün sözleri en çabuk akılda kalan şarkısı bu! Hatta canlı çaldıklarında dinleyicinin tüm nefesiyle de eşlik edeceği bir hisse sahip.

Canavar; Kopuk Uçurtma ve Karargâh sırayla dinlendiğinde birbirlerini tamamladığını dile getiriyor. Bu iki şarkıda Can Güngör’ün prodüktörlüğünün etkisi çok net bir şekilde hissediliyor. Kopuk Uçurtma’nın ilk yarısında vokaller, sözler soul ve R&B formunu andıran bir akışkanlığa sahip. 2.20’den sonra müzikal anlamında başka bir forma geçip hemen ardından gelen şarkıya bağlanıyor.

Karargâh, albümün en karanlık şarkısı. Söz ve müziği tamamen Galvan’a ait. Hatta vokalleri ara ara blues söylüyormuş gibi… Şarkıda geçen “jamais vu” kelimesi dejavu’nün tam zıttı; yaşanan bir durumun, hiç yaşanmamış gibi hissedildiği bir bellek yanılması anlamına geliyor. Bu bir önceki şarkıyı kelimelerle tamamlıyor da… Derin anlamlara sahip sözlerin arkasında gruba Tophane Noise Band eşlik ediyor. Bu da arada atmosferik sesler işitmenizi sağlıyor. Parça dördüncü dakikadan sonraysa saksafonlar, davullarla büyük bir ses patlamasına dönüşüyor.

@defne.kalbim96, söz ve vokal olarak bir punk şarkısını andırıyor. Müziği ise durmadan değişiyor. Bu şarkıyı konserler için yazmışlar gibi… Sahnede en çok dans edip ettirecekleri parça da bu olacak. Büyük Ev Ablukada’nın her albümünde yer alan o yüksek enerjili eser bu ve @defne.kalbim96’ya ait.

Albümü Yangın Akvaryum ile duyurmuşlardı ve bu şarkıyla da kapatıyorlar. Uzunçaların en iyisi ve 8 dakikayla en uzunu; 9 şarkının en farklısı, en derini… Bu parçada Korhan Futacı’nın muhteşem soprano saksafonunu işitiyoruz. Şarkının sözlerinde keder, kabulleniş, kapanma hâli, ama her şeye rağmen düşmemeye çalışmak var. Hatta Canavar’ın vokal anlamında en iyi olduğu parça da bu. 8 dakikalık bir hikaye anlatıyorlar gibi… Bu şarkının bir müzikali olsa izleriz ya da sahnede çok özel bir koreografisi. Albüme de böylelikle görkemli bir kapanış yapıyorlar.

Kolumdan saatimi çıkardım daha demin
İstemsiz matemi ölçmek istemiyorum ki
Bilinmesin istiyorum, doğduğum yere pisliyorum
Sular bulanırken, aklıma ben saklanırım
Dışar’dan bakınca içine atılca’m gibi geliyo’
Öyle bi’ dibi var
Düşemem, düşemem

Kaçıp giden eski dinleyiciyi geri getirecek

^{Fotoğraf: Cem Gültepe}

Albümün prodüktörlüğünü Can Güngör ve Afordisman Salihins (Cem Yılmazer) üstlendi. Özellikle Güngör’ün bakış açısıyla albümdeki bazı şarkıların iki kere kaydedildiğini dile getirdiler. Küçükçağlayan, Bant Mag.’e verdiği röportajda şarkıların hepsinin eski olduğundan da bahsetti: “Mesela bir şarkıda 30’larımdan bahsediyorum ve artık 40 yaşındayım. Bir şarkıda ‘2020 geçti üstümden’ diyorum, 2024’e geliyoruz artık. Bu şarkılar neredeyse dört sene öncesinin şarkıları. Galvan’la beraber yaptıklarımız, daha yeni olanlar da var. Ama en yeni şarkı herhalde iki sene öncenin şarkısı.”

Full Faça, çok karanlık ve depresif; Fırtınayt, elektrikli, eğlenceli ve pop; Defansif Dizayn ise tam da bu ikisinin ortasında bir yerde. Grup, sözlerin tamamında büyürken arkada kalan manzarayı anlatırken adeta yaşadıklarıyla da yüzleşiyor ve risk alarak kariyerlerinin en sanatsal albümüne imza atıyorlar. Şu an endüstrinin dayattığı, daha önce müziklerinde denedikleri ve tutan tüm formlardan uzak bambaşka bir dil ortaya koyuyorlar. Bu albümün dinlenme oranının Fırtınayt’ı geçeceğini sanmıyorum. Ama ilk albümden sonra gruptan uzaklaşan dinleyici kitlesini yeniden kendilerine döndüreceklerine eminim.