Apple Mercek Altında: App Store ve Antitröst

Geçtiğimiz haftalarda Basecamp’in yeni e-posta hizmeti Hey.com yayına girmesiyle heyecan yaratırken daha büyük bir meseleyi kamuoyu ile paylaştı. Apple’ın şirkete App Store üzerinden üyelik sunmamaları hâlinde Hey.com uygulamasını kaldıracağını iletmesi ve aynı gün Avrupa Komisyonu’nun Apple’a yönelik başlattığı incelemeler, Apple’a karşı antitröst konularını tekrar manşetlere ve Twitter'a taşıdı. 

• Anlaşmazlık nerede? App Store’a yüklenen uygulamalar uzun süren, sıkı denetimlerinden geçerek yayına alınabiliyor. Bu şartlardan bazıları, uygulamaların Apple’ın ödeme kanalları üzerinden hizmetler sunmasını zorunlu kılıyor ve satın almalardan %30’a kadar kesinti alabiliyor. Belirli uygulamalar için istisnalar mevcut. App Store dışından da ödeme kanalları sunulabilse de App Store kanalı mevcut olmak zorunda. Örneğin Spotify, App Store pratiklerinden şikayet ettiği süreçte “Apple vergisi” sebebiyle App Store üzerinden üyelikleri daha pahalı sunmak durumunda kaldığı belirtmişti. Hey.com örneğinde de sorun mevcut uygulamanın yalnızca kendi ödeme sistemini kullanması.
   
• AB kapıda: Geçtiğimiz yıl Spotify’ın Avrupa Komisyonu’na çağrısı ve yürüttüğü “Time to Play Fair” kampanyası tam da bu günlerde karşılık buluyor gibi görünüyor. Komisyon, yaptığı açıklamada Apple’a yönelik 2 farklı antitröst soruşturmasına başladığını duyurdu. İlk soruşturmaya tabi olan pratikler arasında ödeme kanalı zorunlulukları ve komisyon ücretleri var. Diğer soruşturmanın ise Apple’ın “temassız” ödeme işlemlerini yalnızca Apple Pay’a açması konusunda olduğu duyuruldu. Şirket ise yaptığı açıklamada kullanıcılarının güvenliğine ve pratiklerin herkes için geçerli olduğuna vurgu yapıyor.
   
• Diğer mağdurlar: The New York Times'ın haberine göre nisan ayında Android versiyonu yayına giren Facebook Gaming, Apple tarafından, farklı sebeplerle, en az 5 defa ret yemiş durumda. Habere göre şirket, son olarak uygulamanın oyun içermeyen bir sürümünü düşünüyor. E-kitap mağazası Kobo komisyonlar sebebiyle Apple Books ile rekabet edemediğini ifade ederken Tinder, Epic Games ve 1998’de antitröst ile tanışmış olan Microsoft da sürece olan desteklerini ifade edenler arasında.
   
• 519 milyar dolar: Miktar, tam da anlaşmazlık haberlerinden bir gün önce, Apple’ın açıkladığı üzere, 2019 yılında App Store üzerinden gerçekleşen bütün satışları ifade ediyor. Yayımlanan rapora göre bu miktarın %85’inden fazlası geliştiricilerin cebine giriyor.

Apple’ın başarısının ardında yalnızca dokunmatik arayüz ve kullanıcı deneyimine getirdiği yenilikler değil, App Store ile getirdiği uygulama deneyimi de önemli pay sahibi. iOS ve App Store ile beraber tek tık ile; kullanıma hazır, cihazınızı bozmayacak, güvenli uygulamalar anında kullanıcıların erişimine sunulmaya başlandı. Ancak 2020'li yıllara gelinmesiyle Apple, sunduğu bu hizmete karşılık daha önce aldığı komisyonları alamama durumunda kalabilir.