Formula 1'in patlayan skandalları

Formula 1, motor sporlarının zirvesi olarak anılır. Fakat çok büyük paraların döndüğü bu sporda zaman zaman skandallar da zirve yapmıştır. Gelin, yakın tarihin skandallarına hep birlikte göz atalım.

• Traction Control skandalı: 1990 sezonunda Ferrari, tarihin ilk elektronik çekiş kontrolünü geliştirdikten sonra takımlar arasında bir geliştirme yarışı tetiklendi. Bir süre yaygın olarak kullanılan çekiş kontrolü, pilotların sürüş becerisini gölgelediği için 1993 sezonu sonunda yasaklandı.
   
• Ancak bir takımın bunu kullanmaya devam ettiği iddia edildi. Ünlü takım patronu Flavio Briatore’nin yönetimindeki Benetton, inceleme altına alındı. Bunun sonucunda çekiş kontrolünü kullandıkları anlaşıldı. Ama FIA’nın, “Benetton’da kurallara aykırı yazılım bulduk. Ama Schumacher’in bunu aktive ettiğini tespit edecek ve ispatlayacak cihazlara sahip değiliz.” açıklamasının ardından konu kapatıldı.
   
• 1994 sezonu; Senna’nın ve Ratzenberger’in ölümü, Benetton’un çekiş kontrolü skandalı, yine Benetton’un illegal yakıt pompası nedeniyle Jos Verstappen’ın alevler içinde kalması ve son yarışta Schumacher’in Damon Hill’e çarparak şampiyonluğu kazanmasıyla hafızalara kazındı. Kısacası skandallarla başlayan 1994 sezonu, skandallarla bitti. Yıllar sonra, o dönemde Schumacher’in takım arkadaşı olan Jos Verstappen, “Schumacher, 1994’te çekiş kontrolünü kullanıyordu.” dedi.

• Singapur GP’sinde yaşananlar (Crashgate): 2008 sezonundaki Singapur GP’si, ünlü bir şike skandalına sahne oldu. Başrolde, yine ünlü takım patronu Flavio Briatore var. Fernando Alonso, Lewis Hamilton’la geçirdiği olaylı sezonun ardından Renault’ya dönmüştü. Şampiyonluk adayı değildi ama mümkün olduğunca mücadelenin içinde olmak istiyordu. Geçişin imkânsıza yakın olduğu Singapur’daki sıralamalarda on beşinci olarak hayal kırıklığı yaşamıştı.
   
• Yarışın on ikinci turunda Alonso, undercut yapmak için pite gelen ilk pilot oldu ve yarışa sonuncu olarak döndü. İki tur sonra, Alonso’nun takım arkadaşı Nelson Piquet Junior aracının kontrolünü kaybederek kaza yaptı. Piquet’nin yaptığı kazadan sonra piste çıkan güvenlik aracı sayesinde avantaj sağlayan Alonso, rakiplerinin de hatalarıyla yarışı kazandı.
   
• Renault takımı, 2009 sezonunun ortasında performansını beğenmediği Piquet’yi takımdan gönderince ortalık karıştı. Gönderilmesine sinirlenen Piquet, 2008 Singapur GP’sinde “takım yöneticilerinden, arabasını bilerek duvara çarpması konusunda emir aldığını” açıkladı. Bu sayede Alonso güvenlik aracından faydalanabilecek ve yarış için iddialı konuma gelecekti. Yarıştan önce yapılan yarış toplantısında yer alan ve bu “şike yapmayı kabul etmeyen şahit X”in itirafları sonucu iddialar doğrulandı. Alonso, aleyhinde delil bulunamadığı için ceza almadı. Renault (cezası iki yıl ertelendi), Briatore ve Pat Fry uzun süre F1’den uzak kaldı.
   
• Daha sonradan Alonso’nun da konuya dâhil olduğuna dair açıklamalar oldu. Şahit X, “Yarış öncesi toplantısını yaparken Alonso da oradaydı.” dedi. Yıllar sonra, Massa “Crashgate” vakasının kahramanlarından Pat Symonds ile Williams’da buluştu. Massa, “Crashgate benim şampiyonluğuma mâl oldu. Alonso’nun skandala karışıp karışmadığıyla ilgili Symonds ile konuşacağım.” dedi.

• 2007 McLaren’ın casusluğu: Bu skandal, sadece son dönemin değil, tüm Formula 1 tarihinin en büyük skandallarından biri. McLaren, 1999 yılından beri şampiyonluk hasreti çekiyordu. Takım 600 milyon Dolar’a açtığı teknoloji merkezinin katkısıyla 2007 sezonunu dönüm noktası olarak görüyordu.O nedenle grid’in en alfa pilotunun yanına, tecrübesiz (sadece birkaç saatlik F1 tecrübesi vardı) ama gelecek vadeden pilotunu takıma kattılar. Fakat bu ikilinin birbiriyle mücadelesi sırasında yaktığı ateş, arka planda yaşanan bir skandalı da açığa çıkardı: Spygate.
   
• İlk kıvılcımlar Monaco’daki yarıştan sonra çıktı. Ferrari garajında, arabanın yanında beyaz bir pudra bulundu. Araştırmalar sonucunda pudranın benzeri takımın mekanik şefi Nigel Stepney’nin cebinde de bulundu. Hemen polis geldi, Stepney karakola götürüldü ve arandı. Skandal olayı, kendisine Ferrari tarafından verilen sözler tutulmadığı için kızgın olan Stepney ve arkadaşı McLaren’ın baş tasarımcısı Michael Coughlan planlamıştı. Hemen her iki takım açıklama yayımladı ve her iki mühendisin görevine son verildi.

• Fakat bu daha başlangıçtı. Stepney, Coughlan’a 788 sayfa teknik çizim, veri, takımın yapısı ve maliyet bilgileri vermişti. Coughlan, haziran ayında kendisine ulaştırılan çizimleri eşine ileterek tüm verilerin CD’ye aktarılmasını rica etti. Eşi, McLaren tesislerinin yakınındaki bir fotokopiciye gitti. Ama fotokopici bir Formula 1 tutkunuydu ve teknik resimlerdeki “Ferrari” ibaresini görünce hemen internete girdi. Ferrari’nin teknik patronu Domenicali’nin e-postasını buldu ve elindeki bilgileri ona aktardı. Ferrari, McLaren’ı FIA’ya şikâyet etti. FIA, temmuzda McLaren genel merkezine baskın yaptı ama verilerin şirket içinde kullanılmadığını tespit etti. Ağustos ayı geldi. Hamilton’ın ve Alonso’nun Macaristan GP’sinden önceki kavgasında Alonso kontrolü kaybetti ve Ron Dennis’i, “Neler yaptığınızı biliyorum.” diye tehdit etti. Ron Dennis, soruşturmadan aklandıklarını düşünüyordu. Ama yine de güvenli tarafta kalmak için hemen FIA’yı aradı ve takımının tekrar araştırılmasını istedi. Olayın sonunda bilgilerin ortaya çıkan ek delillerde McLaren kusurlu bulundu. McLaren’a 100 milyon dolar ceza kesilerek tüm şampiyona puanları silindi.