Sahada ve masa başında: 2022 UEFA Kadınlar Avrupa Şampiyonası

2022 UEFA Kadınlar Avrupa Şampiyonası’nda gruplarda üçüncü maçlar başladı. İngiltere, Avusturya, Almanya ve Fransa çeyrek final bileti alırken B, C ve D grubundaki son maçlar, kalan 4 çeyrek finalisti belirleyecek.

A Grubu'nu rakip fileleri 14 kez sarsıp gol yemeden tamamlayan ev sahibi İngiltere, ilk kez kupayı kaldırabilecek mi? Fransa en nitelikli takım görüntüsü çizerken organizasyon tarihinde 8 şampiyonluğu bulunan Almanya, çıktığı iki maçta da kalesini gole kapadı. TRT Spor’da yayınlanan bol gollü turnuvada maç başına ortalama 3.39 gol atıldı. Gol krallığında ilk sırada yer alan İngiliz forvet Beth Mead (5), birbirinden şık gollere imza attı.

Turnuvaya istim üstünde gelen İngiltere, Sarina Wiegman yönetiminde çıktığı 17 maçta 15 galibiyet alıp 98 gol kaydetti. Arsenal forması giyen Mead ise, Olimpiyat Oyunları kadrosuna alınmadıktan sonra millî formayla 16 maçta 19 gol, 11 asist ile oynadı.

Öte yandan Fransa; stoper Wendie Renard’ın diyagonal pasları ve duran toplardaki etkinliği, sol bek Sakina Karchaoui’nin hücum bindirmeleri, Grace Geyoro’nun merkezden skor katkısı ile komple bir takım profilinde. Corinne Diacre ve öğrencileri için üzücü haber, skorerliğine ilaveten “sahte 9” katkısı sağlayan Marie-Antoinette Katoto’nun, sakatlığı sebebiyle Alexia Putellas'ın ardından turnuvanın ikinci büyük kaybı olması.

Grup aşamasının ardından son 8 takımın kupa mücadelesi, büyük heyecana sahne olacak. 2022 Avrupa Şampiyonası’nın ötesine baktığımızda kadın futbolunda, 2019 Dünya Kupası’ndan beri ABD’ye ilaveten Avrupa’da kayda değer bir gelişim yaşanıyor. Peki millî takımlar ve kulüplerde izleyici sayısı, sponsor desteği ne seviyede?

Büyüyen pasta

Women's Euro 2022

Pazarlama perspektifinden bakıldığında kadın futbolunda sağlıklı bir korelasyon ilişkisi gözüküyor: İzleyici sayısı, yayın anlaşması bedelleri ve sponsor ilgisi paralel şekilde artıyor. Üç somut örnek üzerinden ilerleyelim:

• Old Trafford’da İngiltere-Avusturya arasında oynanan Euro 2022 açılış maçı, 68 bin 871 ile turnuva tarihindeki seyirci rekorunu kırdı. Organizasyonun ikinci yarısına başladığımızda ulaşılan 240 bin 45 taraftar sayısı, bir diğer tarihi rekor anlamına geliyor.
• İngiltere’de Sky Sports ve BBC, Kadınlar Süper Ligi’nin (WSL) 2021-22’den başlayarak üç sezonluk yayın hakları için yıllık 8 milyon pound ödemeyi kabul etti. Tarihe not düşen bu anlaşmanın ardından Women’s Sport Trust’a göre, WSL 2022’nin ilk yarısında, 2021’in aynı dönemine kıyasla %140 oranında daha fazla izlendi.
• Barclays, 2021 sonunda, İngiltere Futbol Federasyonu’yla (The FA) üç yıl için 30 milyon pound değerinde sponsorluk sözleşmesi imzaladı ve kadın futboluna yatırımını genişletti. Bu işbirliği çerçevesinde, Büyük Britanya’daki kız çocuklarının %90’lık bölümüne, 16 yaşına kadar futbolla tanışma imkanı yaratılması hedefleniyor.

Gelişmelerin coğrafi ve kronolojik olarak tutarlı olması açısından örnekleri Birleşik Krallık’tan verdim ancak — en büyük ivme İngiltere’de olmakla beraber —  Avrupa genelinde benzer bir ileriye gidiş söz konusu. 

UEFA Kadınlar Şampiyonlar Ligi, 2021-22 sezonunda yayıncısı DAZN’ın platformu ve YouTube kanalında 64 milyonun üzerinde izlenme aldı. Çeyrek finalde Camp Nou’daki Barcelona - Real Madrid karşılaşmasını tribünlerde 91,553 taraftar seyretti.

Sıradaki adımlar

Women's Euro 2022

Tüm bu veriler 2019’dan bugüne geometrik bir büyümeyi, peş peşe kırılan rekorları ortaya koyuyor.  SportsPro’nun makalesine göre 99 ülkeden futbolsever, Kadınlar Avrupa Şampiyonası’nı izlemek için bilet aldı. Wembley’de oynanacak finali 90 binin üzerinde seyircinin takip etmesi bekleniyor. Markaların gözünden kadın futbolu; çeşitli hedef kitlelere ulaşmak adına henüz köşelerin kapılmadığı, potansiyeli yüksek, evrimini sürdüren bir alan ve bu bağlamda, Euro 2022’nin Visa’dan TikTok'a geniş bir spektrumda 13 resmi sponsoru bulunuyor.

Bu çerçevede şerh düşülecek nokta; refah seviyesi, demokratik değerler ve cinsiyet eşitliğinin yüksek olduğu ülkeler dışında kadın futbolundaki gelişimin sınırlı kalması. Michael Cox’un The Athletic’te yazdığı; Almanya, Fransa, İngiltere, Hollanda ile birlikte İsveç, Norveç gibi Kuzey Avrupa ülkelerine ait verileri bir arada değerlendiren araştırma, güncel durumu ortaya koyuyor. Fakat bugün için her hâlükârda pastanın büyümesi olumlu bir durum.

2022 Kadınlar Avrupa Şampiyonası’nın kadın futbolunun yolculuğunda hatırlanacak duraklardan biri olması oldukça muhtemel. Bu noktada ivmenin korunması ve gelişimin coğrafi olarak daha homojen gerçekleşmesi, aşılması gereken kritik bir eşikler.

Türkiye’de kadın futbolunun fotoğrafı ayrı bir yazının konusu ancak henüz emekleme aşamasında olduğumuz yadsınamaz. Bununla birlikte artan farkındalığı takiben Turkcell’in Kadın Futbol Süper Ligi’nin ilk isim sponsoru olması, Fenerbahçe ve Galatasaray’ın lige katılması geçtiğimiz yıl atılan önemli adımlar oldu. Kadın A Milli Takım Teknik Direktörü Necla Güngör Kıragası, “Türkiye’de Kadın Futbol ve Gelişimi” panelinde “Emeklemelerimiz yürümeye geçti. Kıymetli kulüpler ve sponsorların bir araya gelmesi işi büyütüyor. Biz güçlü kadınları yarına taşımak, aslında geleceği inşa etmek istiyoruz.” sözleriyle hedefi belirledi.