Bir devir kapandı: Abramovich 🤝 Todd Boehly

Todd Boehly önderliğindeki, en büyük pay sahibinin California merkezli yatırım şirketi Clearlake Capital olduğu konsorsiyum, planlanan yatırım bütçesiyle birlikte toplam 4.3 milyar pound karşılığında Chelsea’yi satın aldı. Yatırım şirketi Eldridge Industries’in kurucusu Todd Boehly, MLB Los Angeles Dodgers’ın sahiplerinden biri ve WNBA takımı Los Angeles Sparks ile LA Lakers’ta hissesi bulunuyor.

Chelsea’nin yeni yönetiminde Boehly’yle birlikte Dodgers’taki ortağı Mark Walter, İsviçreli milyarder Hansjörg Wyss ve Britanyalı girişimci Jonathan Goldstein da yer alıyor. Wall Street Journal’a göre toplamda 5.2 milyar doları bulan yatırım, bir profesyonel spor kulübüne ödenecek en yüksek bedel konumunda. Devredilmenin resmileşmesi için İngiliz hükümeti ve İngiltere Premier League’in onayı gerekiyor.

Roman Abramovich’in mirası

The Times

Bu devrin gerçekleşmesiyle birlikte Chelsea’de 19 yıllık Roman Abramovich dönemi sona erdi. Abramovich’in mirasında öne çıkan iki başlık; başarı ve sonunu getiren politik bağlantı. Futbolun hem saha içi hem endüstriyel tarihine bakıldığında dönüm noktalarından biri olarak anılacak 2003 yılından bu güne Londra ekibi, ikisi UEFA Şampiyonlar Ligi, beşi Premier Lig olmak üzere toplam 21 kupa kazandı.

Abramovich Chelsea’yi 130 milyon pound karşılığında satın aldığında, 1992’de kurulan Premier League ve Chelsea bugünkü konumundan oldukça farklıydı. Endüstriyel futbolun ve Premier Lig’deki “Amerikan sporları” mantalitesinin gelişimi sürecinde önde gelen aktörlerden biri Rus oligark oldu.

Statista’ya göre marka değeri 7 milyar avronun üzerinde olan, futbolun zirvesi Premier League’de takım sahibi olmak, ekonomik olarak devasa bir potansiyele yatırım yapmanın yanı sıra politik bir güç. Sheik Mansour ve Abu Dhabi United Group’un Manchester City, Mohammed bin Salman ve Suudi Arabistan Kamu Yatırım Fonu’nun (PIF) Newcastle United’ı satın alması, “sportswashing” tartışmalarının konu başlıklarından ikisi. Kendi yolculuğunun sonunu getirdiğini de göz önünde bulundurunca, Vladimir Putin’le ilişkisi bilinen Roman Abramovich’i bu sürecin başlangıç noktalarından biri olarak görmek yanlış olmaz.

Oliver Holt, 5 Mart tarihinde Daily Mail’e yazdığı makalede durumu şu sözlerle anlatıyor: “Takımınızı Putin’le bağlantılı (Chelsea), gazeteci öldüren (Newcastle) veya Rusya’nın Ukrayna’yı işgaline tepki göstermeyen birileri (Man City) yönetiyorsa, önünde sonunda sorun çıkacaktır.”

Premier Lig’e ABD’li yatırımı

The Athletic

Peki bu devretme Premier Lig’in geleceği için ne ifade ediyor? Todd Boehly önderliğindeki konsorsiyumla birlikte, 20 takımlı Premier Lig’deki küçük veya büyük ölçekte ABD’li yatırımcı sayısı dokuza yükseldi. Liverpool’un sahibi Fenway Sports Group, aynı zamanda Boston Red Sox’ın (MLB), Arsenal’in sahibi Stan Kroenke ise Los Angeles Rams’in (NFL) başında bulunuyor. Manchester United’ın sahibi Glazer ailesi ile birlikte 49ers Enterprises (Leeds United), Wesley Edens (Aston Villa), ALK Capital (Burnley), John Textor ile Palace Holdco LP şirketi (Crystal Palace) ve Albert Smith (West Ham United) diğer yatırımcılar.

Premier Lig’e artan ABD ilgisi, bir çelişki doğuruyor: bir yandan romantik futbol taraftarları için kültür bozulurken bir yandan pazarlama ve sosyal medya iletişimindeki gelişim, artan gelirlerle en iyi futbolcuları, en iyi teknik direktörlerin elinde izlemek dünya genelinde ilgiyi artırıyor.

Bu bağlamda 2021’de NBC, Premier Lig’in ABD’deki yayın hakları için olan sözleşmesini altı yıl için 2.7 milyar dolara yeniledi. Premier Lig Britanya’nın ötesinde, Türkiye dahil tüm dünyada ya birinci ya yerel ligden sonra ikinci tercih konumunda. Dolayısıyla ABD tarzı iş modellerinin Premier Lig’e, özellikle global anlamda katkı sağladığı yadsınamaz bir gerçek.

Öte yandan dünya futbolundaki gelir dağılımını daha da konsolide etme amacıyla ortaya çıkan ve 2021’de çok kısa sürede askıya alınan Avrupa Süper Ligi projesine taraftarlardan gelen tepkiler, futbolun özünü seven taraftarların söyleyecek sözlerinin bitmediğini, belki de hiç bitmeyeceğini ortaya koydu. 

Konunun dönüp dolaşıp geldiği nokta; 2022’de Manchester United’ın hem Çin’de taraftar yaratmaya çalışmamasını hem de hafta sonu Old Trafford’ta maksimum kaliteyi beklemek mümkün mü?