Brexit’in Londra’nın teknoloji girişimi ekosistemine etkileri

Londra Belediye Başkanı Sadiq Khan (Sadık Han) geçtiğimiz hafta “Londra’nın iş fırsatları için hazır olduğunu dünyaya göstermek ve Londra’ya daha fazla yatırım için çanları çalmak” amacıyla ABD’ye gittiğini açıkladı. 

Bu ticari misyon gezisinde Khan’ın yoğun bir gündemi vardı: “Covid-19 sonrası ekonomik iyileşme döneminde Londra’ya turist çekmek için” New York’ta bulunan Times Meydanı’nda “dünyanın en büyük turizm kampanyasının” lansmanını yaptı, Amerikan Beyzbol Ligi’nin 2023’te Londra’ya döneceğine işaret eden bir ortaklık hayata geçirdi, NBCUniversal ve Film London arasında yapılan ortaklık ile Londralıları Hollywood’a bir adım yaklaştıracağının sinyallerini verdi ve Los Angeles Belediye Başkanı ile buluşup şehirlerin hava kalitesini iyileştirme ve iklim kriziyle mücadele konusunda fikir alışverişi yaptı.

Tabii Khan’ın ziyaretleri bunlarla sınırlı kalmadı, ancak bu yazıdaki gündemimiz teknoloji şirketlerinin üst düzey yöneticileri, risk sermayesi (VC) yatırımcıları ve girişimciler ile gerçekleştirdiği buluşmalar. Görünüşe göre Khan, halihazırda iyi ilişkilere sahip olan Silikon Vadisi ile Londra arasındaki işbirliğini daha da artırmak istiyor. Londra Belediye Başkanı, ABD merkezli şirketlerden Londra’daki girişimlere yatırımlarını artırmalarını ve ABD merkezli teknoloji şirketlerinin Londra’da yeni ofisler açmalarını beklediği söyledi.

Bu şirketler ve yatırımcılar arasında kimler mi var: Eski Kaliforniya eyaleti baş denetçisi Steve Westly, Google CFO’su Ruth Porat, PayPal ve Dropbox’ın erken aşama yatırımcılarından Plug and Play ile LinkedIn’den yöneticiler.

“Kaliforniya'nın en heyecan verici şirketleri ve yatırımcılarıyla bir araya gelerek, onları gözlerini Londra'ya çevirmeye davet ettim. Liderlerin şehrimizde nasıl genişlemeyi planladıklarına dair muhteşem hikayeler dinledim. Tüm bunlar, Londralılar için değerli işler yaratacak.” – Khan

Londra’da yatırımlar

Sadiq Khan, geçtiğimiz yıl Londra’daki genel merkezinin açılmasının ardından şehirdeki varlığını genişletmeye devam eden San Francisco merkezli çevrimiçi B2B perakende pazaryeri Faire ile de görüşeceğini açıklamıştı. Faire kasım ayında 400 milyon dolarlık finansman turunun ardından değerlemesini 12,4 milyar dolara çıkarmıştı.

ABD merkezli şirketler, son yıllarda halihazırda Londra’da ofis açma ve Birleşik Krallık merkezli girişimlere yatırım yapma eğilimindeydi. CNBC’nin atıfta bulunduğu araştırmaya göre, “Londra uluslararası ölçekte genişlemek isteyen ABD merkezli teknoloji şirketleri için bir numaralı destinasyon” olma yolunda Paris, Berlin ve Stockholm gibi Avrupa başkentlerinin önüne geçti. London & Partners’ın araştırması da bunu destekliyor: Son beş yılda Londra, ABD'den diğer tüm küresel şehirlerden daha fazla yeni teknoloji yatırımı projesi yatırımı almış bulunmakta. 2017-2021 yılları arasında ABD'den 251 yeni teknoloji yatırımı projesinin Londra’ya kaydığını belgeleyen araştırma aynı zamanda Londra ve Körfez Bölgesi'nin fintech alanında en fazla öne çıkan iki merkez olduğunu ve New York ile Singapur da dahil olmak üzere diğer dünya şehirlerinden daha fazla yatırım aldığını da ortaya koyuyor.

Londra’da varlık gösteren şirketler

Google’ın çatı şirketi Alphabet, Ağustos 2021’de Londra'nın merkezinde yer alan ve kiracısı olarak kullandığı Central St. Giles binasını 1 milyar dolara satın aldığını açıklamıştı. Pandemi kısıtlamaları gevşerken açıklanan bu karar, şirketin ofis yaşamını terk etmeyebileceğini dair işaretler barındırdığı şeklinde de yorumlanmıştı. 

Diğer yandan, ABD'li girişim sermayesi şirketi Sequoia Capital geçtiğimiz yıl Londra'da ofis açarak Avrupa'ya adım atmıştı. Meta, Amazon, Apple, Microsoft ve Twitter gibi ABD merkezli teknoloji girişimleri Londra'da önemli bir istihdam sağlıyor. Öyle ki Meta (eski adıyla Facebook) ABD dışındaki ilk mühendislik ofisini 2012'de Londra'da açmıştı. Şu anda ise şehirde 2 farklı ofise sahip olan şirket, burada genişlemeye devam ediyor gibi görünüyor.

2010'dan beri Birleşik Krallık’taki operasyonlarına 32 milyar sterlinin üzerinde yatırım yapan Amazon da bölgede genişlemeye devam eden şirketlerden. Nitekim bulut platformu Amazon Web Services, Mart ayında “müşterilerin artan ihtiyaçlarını karşılamak ve ülkenin dijital altyapısını güçlendirmeye yardımcı olmak için” Birleşik Krallık'ta veri merkezleri inşa etmek üzere önümüzdeki iki yılda 1,8 milyar sterlinden fazla harcama yapacağını açıkladı.

Brexit sonrası yatırımlar

^{Investment Monitor üzerinden}

Birleşik Krallık’taki yatırım projeleri 2011 ve 2017 arasında artan bir seyirde ilerlemekteydi. Haziran 2016'da gerçekleşen Brexit referandumuysa yatırımların zirve yaptığı bir dönemde gerçekleşti ve etkisi aniden hissedilmedi. Ancak 2017'de Birleşik Krallık'a yapılan yapılan yatırımlar %9,3 düştü, 2019'da ise %16,3 oranında daha düşüş meydana geldi. Ardından toparlanma başladı ve 2019–2020'de yatırımlarda %10,2 oranında artış gerçekleşti. Yakın tarihli veriler de Birleşik Krallık merkezli girişimlere yapılan yatırımlar konusunda iyimser bir tablo çiziyor: Dealroom’un verileri Birleşik Krallık’ın 2021’de Fransa, Almanya ve İsrail'in toplamından daha fazla VC yatırımı aldığını ortaya koyuyor.

Khan’ın ziyaretleri Silikon Vadisi’nden daha kaç VC'nin ve Big Tech firmasının yatırım iştahını kabartacak şimdiden kestirmek mümkün değil elbette ama, Brexit sonrası Londra’ya azalan ilgi tekrar rayına oturacağa benziyor.