Bütçe açığı %368 arttı
Çok az kaldı: Hello Tomorrow Türkiye Summit 2024
Nedir? Dünyaca ünlü teknoloji öncüleri, gezegenimizin ve insanlığın sağlığını İstanbul’da tartışmak üzere Hello Tomorrow Türkiye Summit 2024 ’te bir araya geliyor. Zirve, bilim ve teknolojiye dayalı girişimciliği hızlandırmayı amaçlayan…
Daha fazlasını öğren →
EXANTEFinans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
Hazine ve Maliye Bakanlığı, 2024 yılının ilk bütçe verilerini açıkladı. Verilere göre, 2024 yılı Ocak ayında 617,2 milyar lira gelir elde eden merkezi yönetim bütçesi 768 milyar lira gider yazdı. Böylece 150,7 milyar lira açık verdi. Bir önceki yılın aynı döneminde bütçe açığı 32,2 milyar lira düzeyinde gerçekleşmişti. Veriler, bütçe Ocak 2024 döneminde bütçe açığının bir önceki yıla artış oranı %368 oranında artış anlamına geliyor.
Bütçede en yüksek gider kalemi cari transferler
Bütçe gider kalemlerine bakıldığında, cari transferler 284,7 milyar lira, personel giderleri 260,3 milyar lira ve faiz giderleri 121,1 milyar lira olarak dikkat çekiyor. Diğer giderler ise şöyle:
- SGK Devlet Primi Giderler: 30,6 milyar lira
- Mal ve Hizmet Alım Giderleri: 27,1 milyar lira
- Borç Verme: 26 milyar lira
- Sermaye giderleri: 18,1 milyar lira
- Sermaye transferleri: 279 milyon lira
- Faiz dışı açık yüzde 172 arttı.
Faiz giderleri %467 büyüdü
Hazine ve Maliye Bakanlığı 2024 Ocak Bütçe Gerçekleşmeleri Raporu'na göre, bütçe giderleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 139 artarken, faiz dışı bütçe giderleri yüzde 115,7 artış kaydetti. Faiz giderlerindeki artış oranı ise yüzde 467 olarak kayıtlara geçti. Bütçede faiz giderleri hariç açık 29,6 milyar lira oldu. 2023 Ocak döneminde faiz dışı açık 10,9 milyar olarak açıklanmıştı. Bu yıl faiz dışı bütçe açığındaki artış oranı yüzde 172,2 olarak gerçekleşti.
En yüksek vergi geliri KDV'den
2024 Ocak ayında, 617,3 milyar lira olarak sağlanan bütçe gelirlerinin 517,2 milyar lirası vergi gelirleri oluşturdu. Vergi dışı gelir kalemi 88,1 milyar lira olarak açıklandı. Toplam bütçe gelirleri geçen yılın aynı ayına göre yüzde 113,5 artarken vergi gelirlerinde artış oranı yüzde 104,6 oldu.
Vergi gelirlerinin, vergi türüne dağılımı ise şöyle oldu:
- Katma Değer Vergisi (KDV): 108,4 milyar lira
- Gelir vergisi: 102,8 milyar lira
- Özel Tüketim Vergisi (ÖTV): 97,7 milyar lira
- İthalde alınan KDV: 91,2 milyar lira
- Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV): 22,9 milyar lira
- Harçlar: 26,1 milyar lira
- Kurumlar Vergisi: 10,1 milyar lira
- Damga Vergisi: 12,6 milyar lira
- Diğer: 45,4 milyar lira
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
EXANTEFinans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
İLGİLİ BAŞLIKLAR
NEREDE YAYIMLANDI?
Merkezî yönetim bütçe dengesi artan cari transferler ve faiz giderlerinin etkisiyle yıla 150 milyar TL'lik dev bir açıkla başladı.
16 Şub 2024
YAZARLAR
Hüseyin Koyuncuoğlu
Ekonomi ve finans editörü
EXANTE
Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
İLGİLİ OKUMALAR
Küresel endeks sağlayıcılarının Türkiye'ye bakışı sertleşmeye devam ediyor. Haziran ayında MSCI'ın uyarısıyla başlayan süreç, temmuzda S&P DJI'ın Türkiye'yi izleme listesine almasıyla devam etti. Ağustosta FTSE Russell Türk hisselerine yönelik endeks güncellemelerini erteledi. Üç kurumun da aksiyonu fiili dolaşım oranlarının güvenilirliği, hissedar şeffaflığı ve bazı küçük ölçekli şirketlerle ilişkili fonlar üzerinden yapıldığı düşünülen koordineli işlemlere dayanıyor.
Küresel piyasalarda enflasyon dinamikleri, tahvil getirileri ve hisse senedi performansı arasındaki ilişki son dönemde dikkat çekici bir ayrışma sergiliyor. ABD'de enflasyonun beklentilerin üzerinde gelmesine ve Hazine tahvili getirilerinin yüksek seviyelerde seyretmesine rağmen, hisse senedi piyasalarının hala dirençli kalması öne çıkıyor.
AB’nin yeni “Made in Europe” kuralları, AB’den ayrılan İngiltere’yi içeride tutarken otuz yıllık Gümrük Birliği ortağı Türkiye’yi dışarıda bırakıyor. Bu tercihin ardında bir aidiyet ve rekabet kaygısı var. Türkiye’nin yanıtı rica değil, mütekabiliyet olmalı.
Türkiye ile Suriye arasında, savaş yıllarında büyük ölçüde atıl kalan sanayi tesislerinin yeniden faaliyete geçirilmesi ve yeni sanayi bölgelerinin kurulması için uzun zamandır geniş kapsamlı bir hazırlık yürütülüyor. Son dönemde açıklanan projeleri birlikte değerlendirdiğimizde, Türkiye’nin Suriye’de üç ayaklı büyük bir yatırım planı uygulamaya hazırlandığı görülebiliyor
Bu hafta yurt içinde TCMB'nin faiz kararı ve tüketici güven endeksleri öne çıkarken, yurt dışında Çin'in üçüncü çeyrek büyümesi, İngiltere ve Japonya enflasyonu ile ABD, Almanya ve Avro Bölgesi öncü PMI verileri ön planda.
19 Eki 2026
