Bütçe açığı %368 arttı


Çok az kaldı: Hello Tomorrow Türkiye Summit 2024 Nedir? Dünyaca ünlü teknoloji öncüleri, gezegenimizin ve insanlığın sağlığını İstanbul’da tartışmak üzere Hello Tomorrow Türkiye Summit 2024 ’te bir araya geliyor. Zirve, bilim ve teknolojiye dayalı girişimciliği hızlandırmayı amaçlayan Paris merkezli küresel ağ Hello Tomorrow ’un gerçekleştirdiği Hello Tomorrow Global Challenge ’a başvuran ve dereceye giren Türkiye’den girişimleri ekosisteme tanıtmak ve desteklemek amacıyla düzenleniyor. Nerede ve ne zaman? 22 Şubat Perşembe günü INOGAR ve IDEMA’nın ev sahipliğinde DasDas ’ta gerçekleşecek. Neden önemli? Geleceğimizi şekillendiren CERN, SOSV, Hyperloop Geliştirme Programı, Oxford ve Cambridge Üniversiteleri gibi öncü kuruluşlardan değerli inovatörler ve konuşmacıların ilk defa buluşacağı zirvede, Türkiye’nin önemli 14 bilim ve teknoloji odaklı girişimi uluslararası alanda tanıtılacak. Deep tech topluluğunun bir araya gelmesi özellikle bilim odaklı girişimcilik dünyası için kritik bir önem taşıyor. Not almalı: Dünyanın önde gelen inovasyon ve yatırım merkezleri, teknoloji geliştirme organizasyonları ve sektörünün öncüsü şirketlerin bir araya geleceği Hello Tomorrow Türkiye Summit 2024 hakkında detaylı bilgi alabilir, bilet için burayı ziyaret edebilirsiniz.
Daha fazlasını öğren →
EXANTEFinans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
Hazine ve Maliye Bakanlığı, 2024 yılının ilk bütçe verilerini açıkladı. Verilere göre, 2024 yılı Ocak ayında 617,2 milyar lira gelir elde eden merkezi yönetim bütçesi 768 milyar lira gider yazdı. Böylece 150,7 milyar lira açık verdi. Bir önceki yılın aynı döneminde bütçe açığı 32,2 milyar lira düzeyinde gerçekleşmişti. Veriler, bütçe Ocak 2024 döneminde bütçe açığının bir önceki yıla artış oranı %368 oranında artış anlamına geliyor.
Bütçede en yüksek gider kalemi cari transferler
Bütçe gider kalemlerine bakıldığında, cari transferler 284,7 milyar lira, personel giderleri 260,3 milyar lira ve faiz giderleri 121,1 milyar lira olarak dikkat çekiyor. Diğer giderler ise şöyle:
- SGK Devlet Primi Giderler: 30,6 milyar lira
- Mal ve Hizmet Alım Giderleri: 27,1 milyar lira
- Borç Verme: 26 milyar lira
- Sermaye giderleri: 18,1 milyar lira
- Sermaye transferleri: 279 milyon lira
- Faiz dışı açık yüzde 172 arttı.
Faiz giderleri %467 büyüdü
Hazine ve Maliye Bakanlığı 2024 Ocak Bütçe Gerçekleşmeleri Raporu'na göre, bütçe giderleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 139 artarken, faiz dışı bütçe giderleri yüzde 115,7 artış kaydetti. Faiz giderlerindeki artış oranı ise yüzde 467 olarak kayıtlara geçti. Bütçede faiz giderleri hariç açık 29,6 milyar lira oldu. 2023 Ocak döneminde faiz dışı açık 10,9 milyar olarak açıklanmıştı. Bu yıl faiz dışı bütçe açığındaki artış oranı yüzde 172,2 olarak gerçekleşti.
En yüksek vergi geliri KDV'den
2024 Ocak ayında, 617,3 milyar lira olarak sağlanan bütçe gelirlerinin 517,2 milyar lirası vergi gelirleri oluşturdu. Vergi dışı gelir kalemi 88,1 milyar lira olarak açıklandı. Toplam bütçe gelirleri geçen yılın aynı ayına göre yüzde 113,5 artarken vergi gelirlerinde artış oranı yüzde 104,6 oldu.
Vergi gelirlerinin, vergi türüne dağılımı ise şöyle oldu:
- Katma Değer Vergisi (KDV): 108,4 milyar lira
- Gelir vergisi: 102,8 milyar lira
- Özel Tüketim Vergisi (ÖTV): 97,7 milyar lira
- İthalde alınan KDV: 91,2 milyar lira
- Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV): 22,9 milyar lira
- Harçlar: 26,1 milyar lira
- Kurumlar Vergisi: 10,1 milyar lira
- Damga Vergisi: 12,6 milyar lira
- Diğer: 45,4 milyar lira
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
EXANTEFinans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
İLGİLİ BAŞLIKLAR
NEREDE YAYIMLANDI?
Merkezî yönetim bütçe dengesi artan cari transferler ve faiz giderlerinin etkisiyle yıla 150 milyar TL'lik dev bir açıkla başladı.
16 Şub 2024

YAZARLAR

Hüseyin Koyuncuoğlu
Ekonomi ve finans editörü

EXANTE
Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
İLGİLİ OKUMALAR
Bu hafta hem yurt içi hem de yurt dışı piyasalarda yoğun bir veri takvimi izlenecek. Yurt içinde Salı günü açıklanacak merkezi yönetim bütçe dengesi ve Çarşamba günü açıklanacak Ağustos ayı Konut Fiyat Endeksi ile Perşembe günü yayımlanacak TCMB Para Politikası Kurulu toplantı özeti ön plana çıkarken, yurt dışında Çarşamba günü açıklanacak Fed faiz kararı ile Perşembe günü İngiltere Merkez Bankası ve Cuma günü Japonya Merkez Bankası tarafından açıklanacak faiz kararları takip edilecek.
14 Eyl 2026

Jeopolitik gelişmeler piyasaların en zor fiyatladığı risklerden biridir. Savaşın ne zaman sona ereceğini, bir zirveden hangi kararın çıkacağını veya seçimlerin siyasi dengeleri ne ölçüde değiştireceğini önceden bilmek mümkün değildir. Buna rağmen jeopolitik haber akışı yatırımcı açısından tamamen öngörülemez bir alan da değil.

Türkiye’de para politikasının yakın vadeli geleceğine dair soru işaretleri, jeopolitik karmaşa ve yansımalar bir yana, makro gündemin ana maddesi olmaya devam ediyor. Dezenflasyon sürecinde izlenen yatay-aşağı görünüm, şirketlerin birikimli finansman ihtiyacı ve enerji fiyatlarındaki oynaklık, Merkez Bankası’nın hareket eğilimine aynı anda ancak farklı yönlerde etkiliyor. 10 Eylül tarihli PPK kararını da bu kapsamda ve daha geniş bir çerçevede okumak gerekiyor.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program'ı açıkladı. Bu programa iki ayrı soruyla yaklaşılabilir. Birincisi iç tutarlılıktır. Büyüme, enflasyon, işsizlik ve bütçe rakamları birbiriyle uyumlu mu? İkincisi dış geçerliliktir. Bu belgelerin geçmişte verdiği rakamlar, kaydedilenle karşılaştırıldığında ortaya nasıl bir sicil çıkıyor?

Ekonomi yönetimi Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi (YTAK) programının limitini Temmuz ayında 750 milyar TL’ye yükseltti. Yakın zamanda açıklanan 2027-2029 Orta Vadeli Programı’nda (OVP) ise katma değeri yüksek, daha küçük ölçekli imalat yatırımları için yeni bir uygulama hazırlanması kararlaştırıldı. Peki finansmanın koşulları neler?




