Bütçe açığı %368 arttı
Çok az kaldı: Hello Tomorrow Türkiye Summit 2024
Nedir? Dünyaca ünlü teknoloji öncüleri, gezegenimizin ve insanlığın sağlığını İstanbul’da tartışmak üzere Hello Tomorrow Türkiye Summit 2024 ’te bir araya geliyor. Zirve, bilim ve teknolojiye dayalı girişimciliği hızlandırmayı amaçlayan…
Daha fazlasını öğren →
EXANTEFinans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
Hazine ve Maliye Bakanlığı, 2024 yılının ilk bütçe verilerini açıkladı. Verilere göre, 2024 yılı Ocak ayında 617,2 milyar lira gelir elde eden merkezi yönetim bütçesi 768 milyar lira gider yazdı. Böylece 150,7 milyar lira açık verdi. Bir önceki yılın aynı döneminde bütçe açığı 32,2 milyar lira düzeyinde gerçekleşmişti. Veriler, bütçe Ocak 2024 döneminde bütçe açığının bir önceki yıla artış oranı %368 oranında artış anlamına geliyor.
Bütçede en yüksek gider kalemi cari transferler
Bütçe gider kalemlerine bakıldığında, cari transferler 284,7 milyar lira, personel giderleri 260,3 milyar lira ve faiz giderleri 121,1 milyar lira olarak dikkat çekiyor. Diğer giderler ise şöyle:
- SGK Devlet Primi Giderler: 30,6 milyar lira
- Mal ve Hizmet Alım Giderleri: 27,1 milyar lira
- Borç Verme: 26 milyar lira
- Sermaye giderleri: 18,1 milyar lira
- Sermaye transferleri: 279 milyon lira
- Faiz dışı açık yüzde 172 arttı.
Faiz giderleri %467 büyüdü
Hazine ve Maliye Bakanlığı 2024 Ocak Bütçe Gerçekleşmeleri Raporu'na göre, bütçe giderleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 139 artarken, faiz dışı bütçe giderleri yüzde 115,7 artış kaydetti. Faiz giderlerindeki artış oranı ise yüzde 467 olarak kayıtlara geçti. Bütçede faiz giderleri hariç açık 29,6 milyar lira oldu. 2023 Ocak döneminde faiz dışı açık 10,9 milyar olarak açıklanmıştı. Bu yıl faiz dışı bütçe açığındaki artış oranı yüzde 172,2 olarak gerçekleşti.
En yüksek vergi geliri KDV'den
2024 Ocak ayında, 617,3 milyar lira olarak sağlanan bütçe gelirlerinin 517,2 milyar lirası vergi gelirleri oluşturdu. Vergi dışı gelir kalemi 88,1 milyar lira olarak açıklandı. Toplam bütçe gelirleri geçen yılın aynı ayına göre yüzde 113,5 artarken vergi gelirlerinde artış oranı yüzde 104,6 oldu.
Vergi gelirlerinin, vergi türüne dağılımı ise şöyle oldu:
- Katma Değer Vergisi (KDV): 108,4 milyar lira
- Gelir vergisi: 102,8 milyar lira
- Özel Tüketim Vergisi (ÖTV): 97,7 milyar lira
- İthalde alınan KDV: 91,2 milyar lira
- Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV): 22,9 milyar lira
- Harçlar: 26,1 milyar lira
- Kurumlar Vergisi: 10,1 milyar lira
- Damga Vergisi: 12,6 milyar lira
- Diğer: 45,4 milyar lira
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
EXANTEFinans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
İLGİLİ BAŞLIKLAR
NEREDE YAYIMLANDI?
Merkezî yönetim bütçe dengesi artan cari transferler ve faiz giderlerinin etkisiyle yıla 150 milyar TL'lik dev bir açıkla başladı.
16 Şub 2024
YAZARLAR
Hüseyin Koyuncuoğlu
Ekonomi ve finans editörü
EXANTE
Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
İLGİLİ OKUMALAR
ABD ara seçimlerinde Demokratların Kongre'nin iki kanadında da çoğunluğu ele geçirmesi, Trump'ın işini zorlaştıracak yeni bir siyasi denge yarattı. Yeni siyasi denge, gümrük vergilerinden federal harcamalara ve Fed’in bağımsızlığına kadar birçok alanda Amerikan ekonomisi doğrudan etkileyecek.
ABD seçimleri geride kaldı. Tahmin edildiği gibi Demokratlar büyük bir başarı sağladı. Yenilginin büyük oranda İran savaşına bağlanması ve Trump’a yönelik muhalefetin sadece Demokratlardan değil Cumhuriyetçilerden de gelmeye başlamasıyla savaşın bitmesine yönelik iyimserlik arttı. Bu durum elbette dünyamızın geleceği ve istikrarı açısından önemli ve olumlu bir gelişme. Ancak seçim sonrasında Demokratlardan gelen açıklamalar, seçim sonuçlarının özellikle yapay zeka yatırımlarından sipariş alan Asya ülkeleri için soruna dönüşecek gibi görünüyor.
Türkiye'de imalat sanayi üretimi son yıllarda büyümeye devam ederken, tekstil ve hazır giyim gibi emek yoğun sektörlerde üretim ve istihdam kaybı yaşandı. Büyüyen sektörlerdeki istihdam artışı bu kaybı telafi etmeye yetmezken, tekstil fabrikalarının azalan makine yatırımları yerli ekipman üreticilerini de etkilemeye başladı. Sanayide üretim ve istihdam arasındaki ayrışma büyürken, düşen kâr marjları ve artan finansman giderleri mevcut üreticilerin yeni sektörlere yönelik yatırımlarını da zorlaştırıyor.
Bu hafta yurt içinde TCMB'nin yılın son Enflasyon Raporu, Eylül ayı sanayi üretimi, cari işlemler dengesi ve Kasım ayı Piyasa Katılımcıları Anketi öne çıkarken, yurt dışında ABD'de Ekim ayı enflasyonu, İngiltere'de üçüncü çeyrek büyümesi ve Avro Bölgesi büyüme ve istihdam verileri ön planda.
08 Kas 2026
İş Bankası’nın ana destekçiliğinde 2017'den bu yana süren Workup Girişimcilik Programı’nın 14. dönemi, çevrimiçi düzenlenen Demo Day etkinliğiyle tamamlandı. Yapay Zekâ Fabrikası’nın yürüttüğü bu dönemde 10 teknoloji girişimi mezun oldu. Dönemi öne çıkaran iki gelişme var: Mezunların 10'da 8'i işini doğrudan yapay zeka üzerine kuruyor ve seçim süreci bu kez bilinçli olarak İstanbul, Ankara ve İzmir’in dışına açıldı. Yeni mezunlarla birlikte programın toplam mezun sayısı 198'e ulaştı.
05 Kas 2026
