Bütçe açığı %368 arttı
Çok az kaldı: Hello Tomorrow Türkiye Summit 2024 Nedir? Dünyaca ünlü teknoloji öncüleri, gezegenimizin ve insanlığın sağlığını İstanbul’da tartışmak üzere Hello Tomorrow Türkiye Summit 2024 ’te bir araya geliyor. Zirve, bilim ve teknolojiye dayalı girişimciliği hızlandırmayı amaçlayan Paris merkezli küresel ağ Hello Tomorrow ’un gerçekleştirdiği Hello Tomorrow Global Challenge ’a başvuran ve dereceye giren Türkiye’den girişimleri ekosisteme tanıtmak ve desteklemek amacıyla düzenleniyor. Nerede ve ne zaman? 22 Şubat Perşembe günü INOGAR ve IDEMA’nın ev sahipliğinde DasDas ’ta gerçekleşecek. Neden önemli? Geleceğimizi şekillendiren CERN, SOSV, Hyperloop Geliştirme Programı, Oxford ve Cambridge Üniversiteleri gibi öncü kuruluşlardan değerli inovatörler ve konuşmacıların ilk defa buluşacağı zirvede, Türkiye’nin önemli 14 bilim ve teknoloji odaklı girişimi uluslararası alanda tanıtılacak. Deep tech topluluğunun bir araya gelmesi özellikle bilim odaklı girişimcilik dünyası için kritik bir önem taşıyor. Not almalı: Dünyanın önde gelen inovasyon ve yatırım merkezleri, teknoloji geliştirme organizasyonları ve sektörünün öncüsü şirketlerin bir araya geleceği Hello Tomorrow Türkiye Summit 2024 hakkında detaylı bilgi alabilir, bilet için burayı ziyaret edebilirsiniz.
Daha fazlasını öğren →
EXANTEFinans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
Hazine ve Maliye Bakanlığı, 2024 yılının ilk bütçe verilerini açıkladı. Verilere göre, 2024 yılı Ocak ayında 617,2 milyar lira gelir elde eden merkezi yönetim bütçesi 768 milyar lira gider yazdı. Böylece 150,7 milyar lira açık verdi. Bir önceki yılın aynı döneminde bütçe açığı 32,2 milyar lira düzeyinde gerçekleşmişti. Veriler, bütçe Ocak 2024 döneminde bütçe açığının bir önceki yıla artış oranı %368 oranında artış anlamına geliyor.
Bütçede en yüksek gider kalemi cari transferler
Bütçe gider kalemlerine bakıldığında, cari transferler 284,7 milyar lira, personel giderleri 260,3 milyar lira ve faiz giderleri 121,1 milyar lira olarak dikkat çekiyor. Diğer giderler ise şöyle:
- SGK Devlet Primi Giderler: 30,6 milyar lira
- Mal ve Hizmet Alım Giderleri: 27,1 milyar lira
- Borç Verme: 26 milyar lira
- Sermaye giderleri: 18,1 milyar lira
- Sermaye transferleri: 279 milyon lira
- Faiz dışı açık yüzde 172 arttı.
Faiz giderleri %467 büyüdü
Hazine ve Maliye Bakanlığı 2024 Ocak Bütçe Gerçekleşmeleri Raporu'na göre, bütçe giderleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 139 artarken, faiz dışı bütçe giderleri yüzde 115,7 artış kaydetti. Faiz giderlerindeki artış oranı ise yüzde 467 olarak kayıtlara geçti. Bütçede faiz giderleri hariç açık 29,6 milyar lira oldu. 2023 Ocak döneminde faiz dışı açık 10,9 milyar olarak açıklanmıştı. Bu yıl faiz dışı bütçe açığındaki artış oranı yüzde 172,2 olarak gerçekleşti.
En yüksek vergi geliri KDV'den
2024 Ocak ayında, 617,3 milyar lira olarak sağlanan bütçe gelirlerinin 517,2 milyar lirası vergi gelirleri oluşturdu. Vergi dışı gelir kalemi 88,1 milyar lira olarak açıklandı. Toplam bütçe gelirleri geçen yılın aynı ayına göre yüzde 113,5 artarken vergi gelirlerinde artış oranı yüzde 104,6 oldu.
Vergi gelirlerinin, vergi türüne dağılımı ise şöyle oldu:
- Katma Değer Vergisi (KDV): 108,4 milyar lira
- Gelir vergisi: 102,8 milyar lira
- Özel Tüketim Vergisi (ÖTV): 97,7 milyar lira
- İthalde alınan KDV: 91,2 milyar lira
- Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV): 22,9 milyar lira
- Harçlar: 26,1 milyar lira
- Kurumlar Vergisi: 10,1 milyar lira
- Damga Vergisi: 12,6 milyar lira
- Diğer: 45,4 milyar lira
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
EXANTEFinans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
İLGİLİ BAŞLIKLAR
NEREDE YAYIMLANDI?
Merkezî yönetim bütçe dengesi artan cari transferler ve faiz giderlerinin etkisiyle yıla 150 milyar TL'lik dev bir açıkla başladı.
16 Şub 2024
YAZARLAR
Hüseyin Koyuncuoğlu
Ekonomi ve finans editörü
EXANTE
Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
İLGİLİ OKUMALAR
Bu hafta veri akışının yanı sıra merkez bankalarının toplantı tutanakları da yakından izlenecek. Yurt içinde Eylül ayı enflasyonu, Hazine nakit dengesi ve sanayi üretimi öne çıkarken, yurt dışında ABD ISM hizmet PMI, Fed ve ECB toplantı tutanakları, Almanya sanayi üretimi ve Michigan tüketici güven endeksi ön planda.
05 Eki 2026
İçeride sermaye piyasalarında yaşanan kayıpların servet etkisi ve iç talep üzerindeki olası sonuçları tartışılırken, dışarıda tahvil faizlerindeki yükseliş finansal sistem açısından daha geniş bir risk alanı yaratıyor. Altın, konut ve faiz getirileriyle son yıllarda büyüyen hanehalkı serveti, fon kaynaklı kayıpların makroekonomik etkisini kısmen sınırlayabilir. Küresel tarafta ise yüksek kamu borcu, güçlü talep ve uzun vadeli faizler yılın son çeyreğinde piyasaların yönünü belirleyecek temel başlıklar olmaya devam edecek.
Fon piyasasında yaşanan son gelişmeler, finansal denetimin yanında kurumların niteliği ve karar alma süreçleri üzerine de yeniden düşünmeyi gerektiriyor. Liyakat, şeffaflık ve kurumsal kapasite zayıfladığında sorunlar zaman içinde birikiyor ve sistemin hata üretme ihtimali artıyor. Son yaşananlar da örgütlü vasatlık kavramının ekonomi ve kurumlar açısından ne ifade ettiğini tartışmak için önemli bir örnek sunuyor.
Çok boyutlu bir sarsıntıya borsa manipülasyonu sermaye piyasası araçları, TEFAS fonları ve manipülatif hisse hareketleriyle yapıldı. Skandalın merkezindeki portföy yönetim şirketleri halka açıklık oranı ve işlem hacmi sığ hisselerde karşılıklı işlemlerle yapay fiyat oluşturdu. SPK’nın 28 Ağustos kararları sonrası likidite sıkışıklığı yaşandı, yatırımcılar parasını çekmek isteyince fonlar temerrüde düştü. Krizin borsa boyutunu uzmanlara sorduk.
Cumhurbaşkanı Erdoğan başkanlığında fonların tasfiyesine ilişkin yapılan toplantıda, tasfiyesine karar verilen yatırım fonları için bir Fon Koordinasyon Kurulu oluşturulması kararı alındı. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) da fonların malvarlığı ve likidite durumuna göre hak sahipliği mutabakatı tamamlanan yatırımcılara ödeme yapılmasına ilişkin yol haritasını sundu. Peki bu tasfiye süreci için ne tür senaryolar ön plana çıkıyor?
