Dall-E, Midjourney ve Yaratıcı Yapay Zekâlar

Yazılı tarifinize göre görseller üreten yapay zekâ teknolojileri geçtiğimiz haftalardan bu yana interneti kontrolü altına aldı. OpenAI ekibinin geliştirdiği Dall-E ve türevleri, Midjourney, Google'ın geliştirdiği —ama test edemediğimiz— Imagen ve Parti en sık konuşulan örnekler.

Bir süredir yapay zekâ konusunda yeni gelişmeler görmemişken bir anda aynı türde sistemlerin ortaya çıkması doğal olarak herkesi heyecanlandırdı. Bu heyecanda haklılık payı da var. Her ne kadar biraz dikkatli bakınca bu teknolojilerin yetenek sınırlarını fark etmek zor olmasa da şu aşamada ortaya koyabildikleri oldukça etkileyici. 

Dall-E gibi teknolojileri etkileyici kılan iki ana özellikleri var. İlki yazılı olarak kendilerine söyleneni algılayıp bunun üzerine bir üretim yapabilmesi. Bunun anlamı mevcut yapay zekâ teknolojilerinde kullanılan makine öğrenmesinin kendisine verilen komut ile öğrenme için kullandığı veriler arasında ilişki kurup yeni şeyler üretebilecek kadar ileri bir seviyeye geldiğini göstermesi. Bu da yeni yapay zekâ araçlarından, dijital tasarım yazılımlarına kadar çeşitli potansiyellerin önünün açılması demek.

İkincisi ise bu komutlar üzerinden, bir anlamda kendi yorumunu yapabilmesi. Kendisinden istenene dair farklı ihtimalleri hesaplayıp görsel olarak üretebilme yeteneği —her ne kadar çoğu zaman bozuk veya eksik sonuçlarla da olsa— etkileyici bir gelişme. Böyle bir araç sanatçılar ve tasarımcılar için üretime başlangıç sürecinde inanılmaz bir asistan olacaktır.

Bu yorum gücüne dair en sevdiğim örneklerden birisi Crungus oldu. Dall-E, yalnızca birkaç yerde geçen ve hakkında hiçbir görsel olmayan bu kelime üzerinden bir canavar üretti ve bununla ilgili kendisine verilen her komutta istikrarlı bir üretime başladı. Dall-E sayesinde bir anda Crungus isimli yeni bir fantastik karaktere sahip olduk.

Ancak bu heyecanın kontrolden çıktığı ve abartılı başlıklar ve iddialara sebep olduğu da bir gerçek. Şimdiden "sanatçılar işsiz kalacak", "artık sanatçılara gerek yok mu" gibi altı boş başlıkları görüyoruz. Her ne kadar böyle başlıklar çok ilgi çekse de, bahsettiğimiz teknolojiler için kilit noktanın bizim hayal edip verdiğimiz komutlar olduğunu unutmamak lazım. Bizim hayal gücümüz ve dili kullanma biçimimiz bu araçların üretebileceği şeylerin sınırı, tıpkı diğer birçok teknolojide olduğu gibi. Ayrıca çıkarttıkları işlerin çoğu zaman o kadar da iyi olmadığını kabul etmek lazım.

Bu teknolojilerin yeni bir imkânlar alanı açtığı kesin. Bu araçların üzerinden farklı görsel üretim yolları kurulacak, yaratıcılık konusunda teşvik edici yeni bir araç olarak değerlendirilecek. Bundan kimsenin şüphesi yok. Aynı zamanda ortaya çıkardığı ürünler ile mevcut yapay zekâ teknolojilerinin nasıl "öğrendiğine" dair yeni detaylar keşfetmemiz de mümkün. Fakat kendimizi teknolojik determinizm trenine kaptırıp kör bir şekilde ilerlememek lazım. Eleştirel bakışımızı kaybetmediğimiz sürece bu araçların herkes için faydalı gelişmelere dönüşmesini sağlamamız ve bu araçlar ile eğlenmemiz mümkün.