Dünyanın lider çip üreticisine ‘şafak baskını’

Yapay zeka, hiç şüphesiz ki son zamanların en popüler teknolojisi ve bu durum, öngörülebilir zamanda böyle kalmaya devam edecek gibi görünüyor. Öte yandan, yapay zeka çerçevesinde oluşan yüksek ilgi ve talep, bu sistemlerin çalışması için gerekli olan yapay zeka çiplerinin de yükselişe geçmesine neden oluyor. Konu yapay zeka çipleri olduğunda ise son zamanlarda herkesin aklına tek bir isim geliyor: ABD merkezli çip devi Nvidia.

Yapay zeka sohbet robotu ChatGPT'nin üreticisi OpenAI ve OpenAI'a yaptığı multi-milyarlık yatırım kapsamında bu teknolojiyi kendi ürünlerine entegre eden Microsoft tarafından domine edilen yapay zeka sektörünün yükselişini takiben Nvidia'nın hisseleri, şirketin çeyrek sonuçlarına ilişkin beklentilerin yükselmesiyle Ağustos ayında tüm zamanların en yüksek seviyesini görmüştü. 

• Şirket, Mayıs ayında beklentilerin %50'den fazla üzerinde ikinci çeyrek geliri tahmininde bulunmuş; bu tahminle piyasa değerini 1 trilyonun üzerine çıkaran Nvidia, S&P 500 endeksinde en iyi performans gösteren şirket olmuştu.

Gelgelelim, iddialı yükselişini sürdürerek yapay zeka çipi sektöründe bir lider konumuna gelen Nvidia, bazı düzenleyici kurumların da dikkatini çekmiş gibi duruyor.

Fransa'nın rekabet otoritesi (FCA), birkaç gün önce Nvidia'nın ülkedeki ofislerine, şirketin rekabete aykırı uygulamalarda bulunduğu şüphesiyle "baskın" düzenledi. FCA'dan gelen ilk açıklamada, "grafik kartları sektöründen" bir şirkete şafak baskını düzenlediği ifade edildi; ancak kurum, açıklamasında baskının hangi şirkete düzenlendiğine ilişkin bir bilgi vermedi. Söz konusu şirketin dünyanın en büyük çip üreticisi Nvidia olduğunu ise Fransız gazetesi Challenges ve Wall Street Journal açıkladı.

• Fransız makamları, operasyonun bulut bilişim sektörüne yönelik daha geniş çaplı bir soruşturmanın ardından geldiğini ve bu soruşturmada bulut bilişim şirketlerinin bilişim gücüne erişimlerini daha küçük rakiplerini dışlamak için kullanabileceklerine dair endişelerin dile getirildiğini belirtti.

Söz konusu baskın, çip devinin yapay zeka çiplerinin en önemli tedarikçisi konumuna gelmesinden bu yana karşılaştığı ilk önemli yasal inceleme oldu. Öte yandan, Nvidia ofislerine gerçekleştirilen bu baskın, düzenleyici kurumların pazardaki hâkim konumlarını rekabeti engellemek amacıyla kullanan teknoloji devlerini kontrol etme çabalarının bir kez daha altını çizdi.

Baskın neden?

FCA bu yılın başlarında bulut bilişim sektörünün rekabetçi işleyişine ilişkin bir rapor yayımlamış; raporda Amazon, Google ve Microsoft gibi bulut sektöründe lider şirketlerin pazar hâkimiyetleri ve bu hâkimiyetin rekabet üzerindeki etkileri incelenmişti. Söz konusu rapor, büyük dil modelleri (LLM) ve bulut oyunları gibi bazı gelişmelerin sektörün rekabetçi işleyişi üzerinde potansiyel bir etkiye sahip olabileceğine dikkat çekmişti.

Nvidia, her iki sektörün de kesişim kümesinde yer alıyor. 

Nvidia, bilgisayarın görevini daha küçük parçalara ayıran ve bunları birlikte işleyerek geleneksel yöntemlerden daha hızlı hâle getiren çipler olarak tanımlayabileceğimiz grafik işleme birimleri (GPU) geliştiriyor. Bu GPU'lar; veri merkezleri, video oyun konsolları ve bitcoin madenciliği gibi çok çeşitli alanlarda kullanılıyor. 

GPU pazarında %84'lük pazar payıyla en büyük rakipleri Intel ve AMD'nin çok önünde lider olarak yer alan Nvidia, yazının başında da belirttiğimiz üzere yapay zeka sektörü için de oldukça önemli bir konumda bulunuyor. Hızla gelişen yapay zeka sektörü için giderek daha vazgeçilmez bir hâle gelen Nvidia'nın GPU'ları, ChatGPT gibi hizmetlere güç sağlamak için kullanılan hemen hemen tüm bilgi işlem sistemleri tarafından kullanılıyor.

• GPU fiyatları 1.000 dolardan başlarken yapay zeka şirketleri tarafından kullanılan çiplerin fiyatı 10 bin doların üzerinde seyrediyor. Nvidia'nın DGX A100 gibi özel yapay zeka sistemleri ise 199 bin dolar fiyata sahip ki bu meblağın dört Tesla Model 3 fiyatına eşit olduğunu belirtelim.

Bundan yola çıkacak olursak, bu keskin yükseliş nedeniyle Nvidia'nın, hâlihazırda şirketlerin davranışlarını mercek altına alan FCA'nin ağına takıldığını söylemek çok da yerinden uzak olmayacaktır. Nvidia'nın gerçekten rekabete aykırı uygulamalarda bulunup bulunmadığı ise ancak esasa ilişkin bir soruşturma ile tespit edilebilecek.

• Hukuk firması Linklaters'ıtan Charlotte Colin-Dubuisson, konuya ilişkin açıklamasında "İlk baskından sonraki adımlar açısından, büyük olasılıkla baskının kendisine ve baskına izin veren hakimin kararına karşı mahkeme işlemleri olacaktır" ifadelerini kullandı. Colin-Dubuisson, Fransa'da bunun mahkemede ayrı bir dava olduğunu ve baskının ve/veya kararın geçersiz kılınması halinde FCA'nın davasını etkileyebileceğini de sözlerine ekledi.