Elektrikli uçaklarla çevre dostu hava taşımacılığı

Havacılık sektörü, birçok farklı yoldan iklim değişikliğine sebep oluyor. Bu duruma en fazla sebep olan süreç ise karbon emisyonu. 2019'da hava yolculuğu, küresel karbon emisyonunun %2,5'ini oluşturuyordu. 2050 yılına kadar bu sayının üç katına çıkabileceği öngörülüyor. World Economic Forum ve Scientific American dergisinin 2020’nin yükselen teknolojilerini yayımladığı rapora göre elektrikli uçaklarla hava yolculuğunun karbondan arındırılması, beklediğimizden daha çabuk gerçekleşecek. Bazı hava yolları firmaları atmosferik karbona katkılarını dengelemeye başlasa da, hâlâ önemli kesintilere ihtiyaç var. Bu yüzden havacılık şirketleri, daha az karbon emisyonuyla uçuş sağlamak için elektrikli uçak geliştirme konusunda yarış yapıyor.

• Nedir? Elektrikli uçaklar, enerjisini elektrikle şarj edilmiş yerleşik bir pilden alarak çalışıyor. Elektrikli uçaklardaki elektrikli itme motorlarıyla doğrudan karbon emisyonu ortadan kalkıyor. Aynı zamanda yakıt maliyetlerini %90'a, bakım maliyetlerini %50'ye ve gürültüyü yaklaşık %70'e kadar azaltıyor.
   
• Neden önemli? Yüksek karbon emisyonu, iklim değişikliğinde ve sağlığımız üzerinde olumsuz bir etkiye neden oluyor. Havacılık endüstrisi bunu değiştirmek için 2050'ye kadar karbon emisyonlarını yaklaşık %75 oranında azaltma hedefi koydu. Elektrikli uçaklarla havacılıkta sıfır karbon emisyonu hedefleniyor. Bunun yanında, elektrikli uçakların kalkış sırasında itme gücü, gürültü çıkaran jet motorlar tarafından değil az gürültülü elektrik motorları tarafından sağlandığı için çok daha sessiz bir kalkış yapılabiliyor. Elektrikli motorlar yağa, soğutma suyuna, egzoz sistemine veya dişlilere ihtiyaç duymuyor ayrıca daha az bileşenden oluşuyor. Bu yüzden arızaya daha az meyilli ve daha az bakım gerektiriyor. Ayrıca elektrikli tahrik sistemleri her türlü hava yoğunluğu, sıcaklık ve hızda gerekli torku sağlayarak daha güvenli uçuşlar sağlıyor.
   
• Neler oluyor? Airbus, Ampaire, MagniX, Eviation gibi şirketler; özel, kurumsal veya kısa mesafeli yolcu uçakları için elektrikli uçakları test etmeye başladı ve ABD Federal Havacılık İdaresi'nden sertifika almak istiyor. Airbus, bunun ötesine geçebilmek için 100 yolcu kapasitesiyle 2030'da uçmaya hazır olacak modeller hazırlıyor.
  
  
  • Fransa, 2035 yılına kadar karbon nötr bir uçağı piyasaya sürmeyi planladığını açıklarken; Birleşik Krallık, sıfır emisyonlu ve uzun mesafeli yolcu uçağı geliştiren ilk ülke olmak için çalışmalar yapıyor.
     
  • En büyük bölgesel hava yollarından biri olan Cape Air, yolcu taşıyan ilk elektrikli uçak Alice'i Eviation'dan satın almayı planlıyor.
     
  • NASA, geliştirilme aşamasında olan X-57 Maxwell adlı elektrikli uçak için geleneksel kanatları, dağıtılmış elektrikli pervane içeren daha kısa kanatlarla değiştirdi. Elektrikli pervaneler, kalkış sırasında kaldırma kuvvetini artırarak daha küçük kanatlara ve genel olarak daha yüksek verime izin veriyor.
     
• Geniş perspektif: Havacılıktaki kurallar sebebiyle elektrikli uçaklar, maliyet ve yasal engellerle karşı karşıya kalıyor olsa da bu teknolojinin geliştirilmesi için önemli yatırımlar yapılıyor. Elektrikli uçakların ne kadar uzağa gidebileceği de bataryalar yüzünden şimdilik sınırlı ancak dünyadaki tüm uçuşların yaklaşık yarısı 800 kilometreden az olduğu için 2025 yılına kadar pille çalışan elektrikli uçakların menzilinin de bu ortalamayı yakalaması bekleniyor.