EURO 2024 başlıyor: Favoriler ve Türkiye

Avrupa’nın kalbinde, turnuva düzenleme becerisiyle meşhur bir ülkede, 31 günde 51 maçta onlarca yıldız, yüz binlerce futbolseverin karşısına çıkmaya hazırlanıyor. Kağıt üzerinde kusursuz bir şölen bizleri bekliyor ama zaten yoğun bir futbol takviminden henüz çıkmışken acaba futbolu, “17. Avrupa Şampiyonası’nın tadını hakkıyla çıkaracak kadar özledik mi” sorusunun yanıtı muallak. Çağımızın, hayatın her anını “içeriklerle” doldurmaya adanmış diğer şov sektörleri gibi futbolda da bu zaman futbolseverlere tanınmıyor. Zaten kimseden de futbolsever olmalarını bekleyen yok, fanatik ya da değil ama mutlaka bağımlı bir “içerik tüketici” olunması yeterli. Hâl böyle olunca başlıyor, yenilikçilerin, “90 dakika çok uzun”, “Gençler bu kadar uzun süren maçları izlemiyor” argümanları ve televizyonun, sosyal medyanın en çok gelir getirecek algoritmalarına uygun yeni fikirler... Bir tek takvimi hafifletmeyi, maç sayısını azaltmayı, insanlara “özleme fırsatı” vermeyi önerenlere yer yok bu “yeni” fikirler arasında. Onlar “eski”, “eskiye ait”, “çağa uygun olmayan” gibi sıfatlarla kodlanıyor. O hâlde hazırsak (soran yok gerçi ama) başlayalım.

• Takvim: 2024 Avrupa Futbol Şampiyonası bu akşam 22.00’de oynanacak Almanya-İskoçya maçıyla başlıyor. 24 takımlı 17. Avrupa Futbol Şampiyonası, 14 Temmuz’a kadar devam edecek. Açılış maçı Münih’te, kapanış maçı ise Berlin’de oynanacak.
• Statü: 24 takımın 4’erli 6 gruba ayrıldığı turnuvada gruplarını ilk 2 sırada bitiren takımlar son 16 turuna kalacak. 6 üçüncüden ise en iyi dördü gruptan çıkacak.

İngiltere: Kaybetmekten sıkılmak

Favorileri değerlendirirken bahis şirketlerinin sıralamasına (İngiltere-Fransa-Almanya) uygun gideceğiz. Tarihindeki tek büyük turnuva zaferini 1966’da evinde düzenlenen Dünya Kupası’nda elde eden İngiltere’nin kadro kalitesi favorilerden biri olmayı hak ediyor elbette. Ama ülke futbolunun “kaybeden” namı da bir o kadar düşündürücü. Elimizde bunun İngiltere millî takımına karşı bir önyargı olmanın ötesinde, alınan sonuçlarda belirleyici bir faktör olduğunu düşünmek için çok sayıda kanıt var. O yüzden İngilizlerin etkileyici hücum gücünden çok o gücün 1 numarası Harry Kane’in Bayern Münih’te dahi kazanamadığı akıllara geliyor. Gareth Southgate’le sağlanan istikrardan çok o istikrardan bir kupa çıkmadığı gerçeği öne çıkıyor. Yarı finaldeki muhtemel Fransa eşleşmesi de kura şansının bir kez daha onların yanında olmadığını hatırlatıyor.

Fransa: Mbappe’nin krallığı

İkinci favori Fransa, 1998’den beri dünya futbolunun en istikrarlı şampiyon adayı. Modern futbolun gerekliliklerini karşılayan atletik güçleri ve buna uygun bir futbolcu yetiştirme fabrikası olmaları bu devamlılığı sağlıyor. Benzer bir kadro yapısına rağmen 2020’de İsviçre’ye 2. turda elendiklerini, 2016’da finalde Portekiz’e kaybettiklerini ve 2000’deki şampiyonluklarından bu yana bu turnuvada beklentiyi karşılayamadıklarını hatırlatalım. Katar 2022 sonrası bayrağı Messi ve Ronaldo’dan devralan çiçeği burnunda Real Madrid’li Kylian Mbappe, sadece turnuvanın değil muhtemelen dünyanın da en iyi oyuncusu. Ve bu özelliğiyle 1984’te Platini’nin, 2000’de Zidane’ın yaptıklarını tekrarlayarak kazananların şehrine kendini bir kez daha kanıtlayarak gitmek isteyecek.

Almanya: Nerede o eski Die Mannschaft!

Ev sahibi Almanya, 2014 Dünya Kupası şampiyonluğundan beri serbest düşüşte. Ülke futbolu çok sayıda yenilikçi teknik direktör çıkarıyor, Bundesliga bu sayede çok eğlenceli ve hücumcu bir lig, millî takım ülkenin kozmopolit gerçeğini en iyi yansıtan yer ama yine de "Die Mannschaft", Brezilya’da gördüğü zirvenin ardından alışılmadık seviyelere geriledi. Bir zamanların çok iyi oynamadığı, çok güçlü olmadığı dönemlerde dahi kazanmayı bilen makinesi, artık kazanma iradesini, sertliğini, azmini ortaya koyamayacak kadar yumuşak bir toplama takım hüviyetinden kurtulamıyor. Hazırlık aşaması ve yeni teknik direktör Julian Nagelsmann, bu tabloyu değiştirebileceğine dair pek de ışık vermedi. Normalde Almanya’yı hafifsemek ölümcül bir hatadır ama son yıllarda Almanya bu "küstahlığa" dahi cezayı kesemez hâlde.

Portekiz: Derinlik ve kalite

2016 finalinde Fransa’yı mağlup ederek Cristiano Ronaldo’yu “büyük turnuva kazanmış büyük futbolcu” sınıfına dahil eden Portekiz, Türkiye’nin grubundan finale kadar ilerlemeye aday. Fernando Santos sonrası göreve gelen Roberto Martinez, turnuvanın en geniş ve kaliteli kadrolarından birine sahip. Yedek 11’iyle dahi şampiyonluğa oynayabilecek bir derinlikten bahsediyoruz ama yine de 2022 Dünya Kupası’ndakine benzer bir hayal kırıklığının önüne geçmede hücum hattının istikrarı belirleyici olacak.

İspanya: Aranan çeşitlilik kadroda mevcut

İspanya, kıta futbolunun en belirgin tarzına sahip takımı. 2008, 2010 ve 2012’deki Avrupa ve Dünya şampiyonluklarıyla taçlanan bu tiki-taka oyununa karşı geliştirilen anti-tezler, millî takım tarafından çürütülebilmiş değil. 2012 sonrasında “topa en fazla sahip olan takım” olmayı hep sürdürdüler ama 2020’de yarı finale çıkarken dahi futbolseverleri etkilemeyi başaramadılar. Herkes İspanya’nın biraz daha pragmatik bir turnuva oyununa adapte olması gerektiğini söylüyor. Bu konuda adımlar atan, hücum varyasyonlarını atletik kanat oyuncularıyla çeşitlendiren Luis de la Fuente yönetiminde o turnuvanın bu turnuva olması ümit ediliyor.

Peki ya Türkiye?

EURO 2016 ve EURO 2020’yi ülke futbolunun unutmak isteyeceği anılarla sonuçlandıran Türkiye için Almanya macerası da pek umutlu başlamıyor. Gerçek bir santrforun yokluğu, kalecilerin formsuzluğu ve savunmadaki kritik parçaların sakatlığı Vincenzo Montella’nın zaten belirsiz olan 11’ini daha da zayıflattı. Türkiye her şeye rağmen Portekiz, Çekya ve Gürcistan’ın da bulunduğu gruptan en azından 3. olarak çıkabilecek güçte. Eğer bu gerçekleşecekse Barış Alper Yılmaz, Arda Güler, Semih Kılıçsoy gibi sükse yapması beklenen yıldız adayı hücumculara iş düşecek.