Facebook'a karşı iki antitröst davası reddedildi

Kimseler hatırlamazken doğum gününüzü hatırlayan, yıl dönümünüzü kutlayan, ya da bir yakınınızın özel bir gününü unutmayın da olay çıkmasın diye size hatırlatan Facebook'u biz de takdir ediyoruz. Ama piyasada rakip bırakmayacak, insanlığı yönlendirecek belli paylaşımları sansürleme ya da sansürlememe gibi kararları tek başına alabilecek seviyede güç sahibi olması hepimizin sorunu, bunda hemfikiriz sanıyoruz?

Geçtiğimiz pazartesi günü federal bölge yargıcı; Federal Ticaret Komisyonu'nun ve ayrıca 40 eyaletin Facebook'un rekabete aykırı uygulamalarda bulunduğunu iddia eden antitröst şikayetlerini reddetti.

Yargıç, Ticaret Komisyonu'nun temel argümanlarından biri olan Facebook'un sosyal ağlar üzerinde tekel olduğu iddiasını, savcıların bu iddiayı destekleyecek yeterli veri sağlamadığını belirterek reddetti.

Eyaletlerin ise Facebook'un 2012'de 1 milyar dolara satın aldığı Instagram, ve 2014'te 19 milyar dolar ödeyerek sahibi olduğu WhatsApp anlaşmalarına odaklanan davalarını getirmek için çok beklediklerini söyledi ve geç kaldıkları gerekçesiyle bunu da reddetti.

Son olarak yargıç, Federal Ticaret Komisyonu'nun 30 gün içinde davasını daha ayrıntılı olarak tekrar getirebileceğini belirtti.

Facebook'a hiçbir şey olmadı, şimdilik?

Avukat ordusuyla kendisini savunan Facebook'un elindeki güçlü koz ise, 2012 ve 2014'te Instagram ve WhatsApp'ı satın almasına bizzat hükümetin izin vermiş olması. Facebook'un argümanı, hükümet yetkililerinin şimdi bir şeyleri değiştirmeye çalışmasının adil olmadığı yönünde. Ayrıca Facebook'un, Instagram ve WhatsApp'ı satın alarak bugün onları çok daha iyi ürünler hâline getirmiş olması da şirket için ayrı bir gurur kaynağı.

Mart ayındaki büyük komisyonda davaların reddini istediğini açıklayan Zuckerberg, TikTok gibi yeni rakipler de dâhil olmak üzere Twitter, LinkedIn, YouTube gibi güçlü rakiplerle sürekli olarak rekabetle karşı karşıya olduğunu savunmuştu. Ayrıca, ücretsiz olan hizmetlerinin tüketicilere nasıl zarar verdiğini tam olarak anlayamadığını eklemişti.

Yargıcın her iki davayı da sürecin çok başında reddetmesi avukatları ve Facebook yöneticilerini şaşırttı demek yanlış olmayacak. Zuckerberg'e bu erken sevinç yetmemişse bile, haberle birlikte %4,2 artan Facebook hisseleriyle, şirketin ilk kez piyasa değerinde 1 trilyon doları geçmesi oldukça mutlu etmiştir diye tahmin ediyoruz kendisini. Böyle bir değerlemeye ulaşan sadece altı şirketten biri olduğunu da ekleyelim.

Ne olur?

Federal Ticaret Komisyonu'nun davasını güçlendirmek ve yeniden sunmak için 30 günü olduğunu belirttik az önce. Yani Instagram ve WhatsApp Facebook'un elinden hâlâ alınabilir.

Wired'a göre Federal Ticaret Komisyonu'nun yapması gereken şey, Facebook'un pazar gücüne sahip olduğunu kanıtlayabilmek.

Tekel gücü olarak da adlandırılan antitröst hukukunda pazar gücüne sahip olmak bir şirketin gerçekten büyük veya etkili olduğu anlamına gelmez. Pazar gücünün belirli, teknik bir anlamı vardır: Müşterilerini rekabette kaybetmeden uzun süre boyunca fiyatları yükseltme (veya kaliteyi düşürme) yeteneğine, pazar gücünü elinde bulundurmak denir.

Pazar gücünün varlığını açıklamanın bilinen bir yolu, bir şirketin pazarın büyük bir bölümünü kontrol ettiğini gösterebilmek. Dolaylı kanıt olarak bilinen bu yaklaşımı kullanan Federal Ticaret Komisyonu'nun aralık ayındaki başvurusunda kullandığı iddiaya göre "Facebook'un, ABD kişisel sosyal ağ pazarında %60'ın üzerinde baskın bir paya sahip olduğu" savunuluyor. Dava yargıcının görüşü ise bu iddianın temelinin ne olduğu yönünde. Yani %60 nereden geliyor? Tam olarak neyin %60'ı bu? Kullanıcıların mı? Gelirin mi? Platformda geçirilen sürenin mi? Ya da bahsedildiği gibi Facebook tekelse ve başka büyük rakipleri yoksa kalan %30 ila 40'ı kim oluşturuyor?

Federal Ticaret Komisyonu, market gücü iddiasını sağlam temellere oturtabilirse Facebook'un başı ağrıyabilir gibi duruyor.

Dava henüz bitmedi.