Fenerbahçe'nin EuroLeague Kadınlar şampiyonluk süreci

— Çekya'nın başkenti Prag'da oynanan EuroLeague Kadınlar Finali'nde ÇBK Mersin Yenişehir Belediyesi'ni 99-60 mağlup ederek şampiyon olan Fenerbahçe Kadın Basketbol Takımı, tarihinde ilk kez bu kupayı kazandı. Böylece kadınlarda Avrupa basketbolunun en önemli kupası 9 yıl aranın ardından tekrar Türkiye'ye geldi. 9 yıl bir spor başarısı için uzun bir süre. Sadece takım bazında değil de basketbol adına düşünelim, Avrupa şampiyonluğunun 9 yıl sonra gelmesi istikrarlı bir çalışmanın olmadığını düşündürüyor. Fenerbahçe kulüp olarak bu istikrarı sürdürebilen kulüplerden. Kaybeden bir takımdan istikrarla başarılar elde eden bir takıma nasıl dönüştüğünü konuşuyoruz ilk soruda.

^{Fatih Dilber}

Fenerbahçe bu kupada son dönemde kaybeden takımdı. Yani beklentilere rağmen başarı gelmiyordu. Kadro kalitesindeki değişimlerle beraber sizce bunun diğer temel sebepleri neler? 

Fatih Dilber: Fenerbahçe aslında Kadınlar EuroLeague tarihinde bu sezon da hariç dört kez finale kalma başarısı yakalamıştı. Bu finallerin ikisine favori olarak çıkmıştı. İlkinde Galatasaray’a, ikincisinde ise geçen sezon Sopron’a karşı kaybetmişti. Final oynamak sadece saha içinde güçlü olmak anlamına gelmiyor. Çok fazla takım saha içinde güçlü olsa da finalde veya yarı finalde kaybedebiliyor. Burada mental kısmın da önemi fazla. Fenerbahçe'nin kaybedilen finallerde fazla özgüven, rahatlık ve maçta geriye düştükten sonra kırılganlıkları artıyordu. 

Bu sezon Fenerbahçe, özellikle 3 süper star eklemesiyle bu kısma fazlasıyla hazırdı. Emma Meesseman normal sezonun MVP’si olurken Breanna Stewart Final-Four MVP’si oldu. Courtney Vandersloot ise çok fazla iş düşmemiş görünse de, iş düşmüş olsa fark yaratan isim olarak ön plana çıkmayı bekliyordu.

• Buradaki şampiyonlukla ilgili not da düşmemiz gerekiyor. UMMC Ekaterinburg kadın basketbolun son 10-15 yılına damga vurmuş takımlardan biri. Rus takımlarının uluslararası organizasyonlardan men edilmesi de bir avantaj olarak Fenerbahçe’nin önüne çıktı. Emma Meesseman, Breanna Stewart ve Courtney Vandersloot geçtiğimiz sezon Ekaterinburg forması giyiyordu.

^{Breanna Stewart 17’si ilk çeyrekte olmak üzere kaydettiği 35 sayıyla EuroLague finallerinin en skorer ismi oldu ve tarihe geçti. Stewart aynı zamanda finallerin MVP'si seçildi./FB}

Kadroda WNBA ağırlıklı çok fazla yıldız isim var. Başarıyı getiren sebeplerden biri bu muydu?

FD: Evet sebeplerden belki de en önemlilerinden birinin bu olduğunu söyleyebiliriz. Fenerbahçe’nin bu sezonki kadrosunda aktif olarak 5 WNBA forması giyen oyuncu var. EuroLeague’deki takımlarda dönem dönem, WNBA’de fazla süre alamayan, geçmişte WNBA’de forma giymiş veya rol oyuncusu da getirebilirsiniz 5 tane. Fakat WNBA’in en değerli oyuncularından beşi Fenerbahçe’nin kadrosundaydı. Bu ciddi bir fark yaratıyor. Breanna Stewart 2 WNBA şampiyonluğu var. İkisinde de MVP. Emma Meesseman 1 WNBA Şampiyonluğu 1 MVP’si var. Liste o kadar kalabalık ki. Ama yıllarca bazı Rus takımları bu tarz yıldızları kadrolarında barındırmış olsa da şampiyonluğa ulaşamadığı zamanlar olmuştu. Önemli olan bu oyuncuları doğru kimyada harmanlayabilmekti. Fenerbahçe bu sezon bunu yapabildi.

^{Emma Meesseman (33) ve Breanna Stewart (30)}

Koç değişikliğinin ardından gelen bu başarıyı Fenerbahçe'nin sürdürebilir kılması mümkün mü?

FD: Fenerbahçe’nin sürdürülebilir kılması mümkün görünüyor. Fakat uzun vadede farklı parametreleri de düşünmemiz gerekir. Rus takımları bir noktadan sonra tekrar Avrupa Kupalarına dahil olacaklardır. Bunun yanında son dönemde, Asvel, Valencia gibi erkek basketbolunda daha fazla ismini duyduğumuz takımlar kadın basketboluna yatırım yapmaktalar. Bir de ülkemizin ekonomik koşulları var. Harcadığınız ciddi bir para var. Yatırım istikrarı sağlamak, bunun yanında takımla birlikte yürüyecek sponsorlar dahil etmek çok önemli.

Bir de başarı beğenisi olarak çok zor bir ülkede yaşıyoruz. Ne yazık ki, her gün bir sürü kupaların kazanılmadığı coğrafyamızda, kaybedilen finaller çok fazla konuşuluyor. Belki de başarının istikrarını kaybetmeye, bu istikrarı sağlayacak yöneticilerin motivasyonunu azaltmaya başlıyoruz. Burada istikrarlı başarı, altyapıdan oyuncu taşıyabilmenin sorgulanması spor adına en doğru aksiyon gibi.

Kadınlar EuroLeague Finali oynandı. Kupayı ellerinde kaldıran Olcay Çakır Turgut’tu. Kendi altyapısından yetiştiği kulüple EuroLeague kupası kazandı. Onun adına, sporu takip eden bizler adına tam bir peri masalı.  

^{"Kupayı almak için çok çalıştık ve o kadar mutluyum ki. Geçmiş sezonlarda ve özellikle geçen sezon yaşananlardan çok şey öğrendik, bence bu finalde bunu gösterdik." Fenerbahçe Alagöz Holding Kaptanı Olay Çakır Turgut}

Koç Marina Maljković, hem GS hem de FB ile Avrupa’nın en büyük kupasını kazandı. Hanesinde pek çok başarı var. Koç özelinde nasıl bir sezon geçti? Gelecekte neler beklenebilir?

FD: Bu sezon özelinde inişli çıkışlı bir sezon geçirdi diyebiliriz. Sezona eksik kadro ile başladı Fenerbahçe. Sezonun yarısını Breanna Stewart-Courtney Vandersloot oynamadan ilerletti. Ama sezonun bir noktasından sonra saha içinde büyük fark yaratan bir takım gördük. Yarı final serisi performans anlamında büyük bir soru işareti bıraksa da müthiş bir final oynadı Fenerbahçe.

Fenerbahçe hikayesinde birçok genç oyuncuya forma verdi. Genç oyunculardan Elif İstanbulluoğlu ve Selin Rachel Gül Slovenya ve İsrail’in ev sahipliğinde düzenlenecek 2023 Avrupa Şampiyonası’nda A Millî Takım aday kadrosuna dahil edildiler. Bu da Türk Kadın Basketbolu adına çok değerli.  

Ayrıca son bir parantez daha açacak olursak; Koç, tam bir kupa canavarı. Galatasaray ile EuroCup Şampiyonluğu, Fenerbahçe ile EuroLeague şampiyonluğu gelmiş olsa da Sırbistan basketbolundaki etkisi müthiş. 23 yaşında başladığı koçluk kariyerinde, 30 yaşında Sırbistan Millî Takımı'nın başına geçti. Sırbistan Millî Takımı ile 2 Avrupa Şampiyonluğu, 1 Olimpiyat bronz madalyası, 1 Avrupa Şampiyonası bronz madalyası var. Kesinlikle kadın basketbolunun en büyük figürlerinden biri.

— Koç Marina Maljkovic maçtan sonra "Türkiye'nin voleybolda da harika başarıları var. Türkiye'nin zeki insanlarını bütün kadın sporlarına yatırım yapmaya davet ediyorum. Kadın sporlarında harika sonuçlar alıyorlar." açıklamasında bulundu. Bir nevi çağrı yaptı hatta. Önemli şampiyonluklara imzasını atmış bir ismin bu çağrısı tam da bu devamlılığın sağlanabileceği sonuçlar elde ederken çok değerli.

Ekonomik gerçekler ve toplumsal ya da sosyolojik algı da pazartesiden salıya değişmeyeceği için insanların bilinçlenmesi anlamında adımlar atılması, spor iletişimi anlamında daha aktif olarak çalışılması gerekiyor. Kadın sporlarının, oyuncularının elde ettikleri şampiyonlukların hem iletişimi daha iyi kurulmalı hem de pazarlamasının yapılması lazım. Burada taraftarın spor izleyicisinin de önemi büyük elbette. Uzun vaadeli bir yatırım ile bu ilgi artırılabilir. 

Sosyal eşitlik davasını kafaya takmak gerekiyor. Doğası gereği bu kadar izlenebilir bir şeyde erkek ve kadın kategorisinde fark olması ilginç. İçiçe geçen organizasyonlar düşünülebilir. Bu keskin çizgiyi biraz flulaştımak lazım. Önemli figürlerin bir araya gelmesi. Kadın erkek sporu ve aralarındaki farkı düşünmek yerine organizasyona bir bütün olarak bakmak lazım. Burada popüler kültürden de faydalanabilir diye konuyu açarak EuroLeague Kadın organizasyonuna değiniyoruz.

^{Marina Maljkovic}

EuroLeague kadın organizasyonuna dair çok eleştiri var. Sizin kupa organizasyonu hakkında düşünceleriniz neler? Kurumsallaşma ve daha çok ilgi görmesi aşısından hangi adımlar atılmalı?

FD: Bu konu benim yıllardır eleştirdiğim bir konu. Ben buradaki yaklaşımın hep "Kadın basketbolu için de bir Avrupa Kupası yapalım" olduğunu hissediyorum. Bir ülkeye art arda Final-Four verilmesi, Final-Four’un küçük bir salonda düzenlenmesi, sezon içerisinde oyuncuların yüksek tempolu çok fazla maç oynamaları, WNBA takviminden dolayı sezon başının ve sezon sonunun sıkışması vs. vs. Burası için çok fazla madde ekleyebiliriz.

Öncelikle, bu lige iyi bir sponsor veya sponsorlar, takımların motivasyonun artması ekonomik katkının artması gerekir. Bunların yanı sıra özellikle oyuncuların daha fazla sosyal sorumluluk süreçlerine dahil edilmeleri gerekiyor. Takvim düzenlemesi, yaz organizasyonu olan WNBA ile dirsek teması çalışma. İlginin arttırılması için yerel ve uluslararası medya kuruluşları ile temasta kalma. Kadınlar EuroLeague’in birçok ülkede yayınlanabilmesi için proje üretme.

Bu maddeler üzerine kısa vadede çalışmak gerek. Bunların sonuçlarına bağlı farklı aksiyon noktaları olacaktır.

— Takımla gelen başarıların kulüplere yansıması da ilgiyi beraberinde getiriyor. Türkiye'de belki en aşina olduğumuz örnek voleybol. Ben buna cimnastiği de ekleyebilirim. Hatta voleybolda millî takım ve kulüplerin ötesinde sporcuların da artık birer figür olması szö konusu. Voleybolcuların rol model olduğu, bir neslin onları örnek alarak yetiştiğini söylemek mümkün. Sporculardan rol model yaratmak önemli burada. Basketbolda daha görünür bir alan varken rol model çıkarma konusunda biraz arka planda kaldı. Halbuki röportajda bahsettiğimiz isimler Breanne Stewart-Emma Meesseman gibi isimler dünya çapında sporcular. Öte yandan, Avrupa Şampiyonu olmuş bir takım var ama haber olmaktan öteye gidemedi. Federasyon ve medyanın etkisiyle beraber neler anlatılabilir, iletişim nasıl kurulur cevabını bulmaya çalışıyoruz.

Voleybolda millî takımlar düzeyinde gelen başarı kulüp seviyesinde de ilgiyi arttırdı diye düşünüyorum. Takım düzeyindeki bu başarıların millî takıma etkisi ne olur?

FD: Aslında Kadın Basketbol Millî Takımımız 2011-2016 yılları arasında bir Avrupa ikinciliği, bir Avrupa üçüncülüğü, iki kez Olimpiyat çeyrek finali, bir Dünya Kupası dördüncülüğü elde etti. Olimpiyat yarı finalleri son toplarda ellerimizden kayıp gitti. Bu dönemde Galatasaray bir EuroLeague şampiyonluğu kazandı, Fenerbahçe iki kez EuroLeague finali oynadı, Kayseri Kaski iki kez Kadınlar Eurocup finali oynadı.

Ama bizim bu başarıları ülke geneline anlatamadığımızı düşünüyorum. Burada bence iş biraz daha Türkiye Basketbol Federasyonu’na düşüyor. Buradaki başarıların anlatılması, yereldeki halkın bu başarıları takip edebilmesi için maksimum çaba sarfedilmesi gerekiyor. Mersin’de yerel halkın kurulan dev ekranlarda Fenerbahçe – Çukurova Basketbol maçının izlenmesi, belki birçok belediye ile iletişime geçerek tüm Türkiye’ye yayılması sağlanabilirdi.

Bundan sonraki süreçte, bunların daha fazla takip edilmesi gerektiğini düşünüyorum. TBF’nin kadın basketbolunun daha duyulması daha fazla kız çocuğunun basketbola dahil edilmesi konusunda, ciddi bir planlamaya ihtiyacı var.

^{fenerbahçe.org}

Fenerbahçe’nin hem kadınlarda hem de erkeklerde EuroLeague kazanan tek takım olmasını nasıl değerlendirirsiniz? Şubelere eşit yatırımlar yapılıyor mu? Benzer vizyonla ilerleniyor mu?

FD: Fenerbahçe’nin özellikle Aziz Yıldırım döneminde zirve yapan Amatör Şube yatırımı olarak görülebilir. Bunların yanında Olimpiyatlara giden sporcularda Fenerbahçeli sporcu adının geçmesi çok büyük bir başarı.

Diğer tarafta sadece basketbol özelinde yaklaşırsak, aslında Fenerbahçe burada biraz da yalnız. Diğer EuroLeague takımları biraz daha kadın basketbolunu uzaktan izliyorlar. Şu an Erkekler EuroLeague’de yer alan takımların bazılarında kadın basketbol şubesi olsa da, yatırımlar sınırlı durumda. Erkekler EuroLeague’de yer alan on sekiz takımdan sadece dördü Kadınlar EuroLeague’de mücadele ediyor. Kadınlar EuroLeague’de yer alan on altı takımdan ise sadece Fenerbahçe ve Olympiakos’un Erkekler EuroLeague şampiyonluğu var. Yani buralarda EuroLeague takımları kadın basketbola olan yatırımları da arttırırsa daha farklı bir hikâyenin, rekabetin içinde kendimizi bulabiliriz.

Şubelere eşit yatırımlar yapılıyor mu sorusu biraz zor bir soru. Ama vizyonun benzer olduğunu söyleyebiliriz. Kadın basketbolunda, erkek basketboluna nazaran daha düşük bütçelerle başarılar elde edebiliyorsunuz. Kat kat daha yüksek bütçelerle erkek basketbolunda başarılı olamayabiliyorsunuz. Burada aslında yaklaşım daha önemli konu. Başarının işlenmesi, sana seyirci, sponsor ve gelir olarak yansıması önemli. Ben Fenerbahçe’nin burada çok fazla ayrım yaptığını düşünmüyorum. Bu nedenle hem Fenerbahçe’nin Aziz Yıldırım başkanlığındaki eski yönetimi hem de bu yatırımları devam ettiren Ali Koç başkanlığındaki yeni yönetimi takdir etmemiz gerekiyor.