Festival önerileri: Keşfetmek ya da yeniden keşfetmek

Bu benim 19. Festival’im. Tabii ki on yılı aşkın süredir sinema yazarlığı yapan biri olarak sadece 19 film festivaline katıldığımı söylemeye çalışmıyorum. Türkiye ya da İstanbul’daki festivaller bir yana, sadece İstanbul’da bile bir yıl içinde iki elin parmaklarından fazla sayıda film festivali düzenleniyor. Festival; büyük harfle... Tüm sinema tutkunu İstanbullular gibi Festival dediğimde tek bir film festivalinden söz ediyorum: İstanbul Film Festivali.

Festival birçokları gibi benim için de bir buçuk hafta boyunca zamanın durması demek. Ardarda dört film izlediğim günlerin sonunda uykuya dalmaya çalışırken zihnimde oynayan sahnenin hangi filme ait olduğunu karıştırmak...

Festival daima keşif demek bir de: Yeni filmler, yeni yönetmenler, yeni oyuncular, yeni anlatım biçimleri, yeni fikirler... Bazen de eskiyi, geçmişte kalıp hâlâ tanışma, izleme fırsatı bulmadıklarımızı keşfetmek. 

43. İstanbul Film Festivali seçkisinde hepsi var. Bazıları da şunlar:

5 keşif

Animal

Yönetmen: Sofia Exarchou
Ne oluyor? Bir Yunan adasındaki lüks otelde animatörlük yapan Kalia, turistleri eğlendirmek için spot ışıkları altında tüm gün çalışırken içindeki karanlıkla yüzleşiyor.
Bölüm: Çiçek İstemez
Bir adım geriden: Filmin dünya prömiyeri Locarno Film Festivali'nde yapılmış; başrol oyuncusu Dimitra Vlagopoulou En İyi Performans ödülüne layık görülmüştü. Filmin Saraybosna Film Festivali’ndeki gösterimi sonrasında yönetmen Sofia Exarchou ile yaptığımız söyleşiyi buradan okuyabilirsin.

^{Animal | Kaynak: İKSV}

Crossing

Yönetmen: Levan Akin
Ne oluyor? Uzun süredir kayıp olan yeğenini bulmak için kendine bir söz veren emekli öğretmen ve güçlerini birleştirdiği genç komşusu, kendilerini İstanbul’un kuir topluluğu arasında buluyorlar.
Bölüm: Galalar
Bir adım geriden: And Then We Danced... ile tanınan Levan Akin’in Berlin Film Festivali’nden iki ödülle dönen bu yeni filminin çekimlerinin büyük kısmı İstanbul’da yapılmıştı.

^{Kalak | Kaynak: İKSV}

Kalak

Yönetmen: Isabelle Eklöf
Ne oluyor? Babası tarafından taciz edilen ve ömrünce hep kendinden ve geçmişinden kaçmış bir hemşire, tek arzusu kolektif yerli kültürüne dahil gerçek bir Gröndlandlı olmak olsa da, kabul görmüyor.
Bölüm: Mayınlı Bölge
Bir adım geriden: Grönland’da hemşirelik yapan Kim Leine’nin otobiyografik romanından beyazperdeye uyarlanan Kalak’ın müziklerini Trent Reznor ile Atticus Ross besteledi.

^{My Favourite Cake | Kaynak: İKSV}

My Favourite Cake

Yönetmenler: Maryam Moghaddam ve Behtash Sanaeeha
Ne oluyor? Eşini kaybettiği, kızı ise Avrupa’da yaşadığı için Tahran’da tek başına kalan 70 yaşındaki kadın, bir öğleden sonra çay içmeye çıktığında ikinci baharını yaşamaya başlıyor.
Bölüm: Dünya Festivallerinden
Bir adım geriden: My Favourite Cake, dünya prömiyerinin yapıldığı Berlin Film Festivali’nde hem Ekümenik Jüri’nin hem de FIPRESCI jürisinin ödülünü kazandı.

^{Pepe  | Kaynak: İKSV}

Pepe

Yönetmen: Nelson Carlos De Los Santos Arias
Ne oluyor? Türünün son örneği olan ve Kolombiya cangılında öldürülen genç su aygırının hayaleti bu toprakların halklarının sözlü geleneğine uygun bir şekilde hem gerçek hem de uydurma, bazen ciddi bazen de oyuncaklı hikâyesini sesler ve böğürtüler eşliğinde anlatıyor.
Bölüm: Heyula
Bir adım geriden: Pepe’nin yönetmeni Nelson Carlos De Los Santos Arias, filmin dünya prömiyerinin yapıldığı Berlin Film Festivali’nde En İyi Yönetmen seçildi.

5 yeniden keşif

^{After Hours | Kaynak: İKSV}

After Hours, 1985

Yönetmen: Martin Scorsese
Ne oluyor? New Yorklu sıradan bir ofis çalışanının eve dönüş yolunda saptığı her yol felaketlere, keşmekeşlere, curcunalara, tehditkar karşılaşmalara, absürt olaylara ya da komikliklere çıkıyor.
Bölüm: Cinemania
Neden önemli? Scorsese’nin kara mizah ile psikolojik gerilimi ustaca harmanladığı, kent paranoyasının ve kaderin cilvelerinin sürükleyici bir tasvirini sunduğu filmi, yönetmenin şahsen sakladığı 35 mm’lik baskıdan restore edilen dijital kopyadan gösteriliyor.

^{Alice in the Cities | Kaynak: İKSV}

Alice in the Cities, 1974

Yönetmen: Wim Wenders
Ne oluyor? Yazar tıkanıklığı yaşayan bir gazeteci ile tesadüfen karşılaştığı annesi tarafından ona emanet edilen küçük kız, anne ortadan kaybolunca ülkeleraşırı bir arayışa giriyor ve birbirleriyle beklenmedik bir bağ kuruyor.
Bölüm: Cinemania
Neden önemli? Wenders’in Yol Filmleri Üçlemesi’nin ilk filmi, Avrupa ile ABD üzerinde duruşu, insancıl bağları inceleyişi ve sinema tarihinde yol filmleri alt türüne etkisiyle 50. yıldönümünü kutladığı bu yılda halen önemini koruyor.

^{The Fifth Seal | Kaynak: İKSV}

The Fifth Seal, 1976

Yönetmen: Zoltán Fábri
Ne oluyor? 2. Dünya Savaşı’nın en karanlık günlerinde bir saatçi, bir kitapçı, bir marangoz ve bir meyhaneci, öldükten sonra yeniden dirilme şansları olsaydı kimin kaderini seçeceklerini tartışıyor, ertesi gün kendilerini teorik olarak tartıştıkları meseleyle yüzleşirken buluyorlar.
Bölüm: Macar Rapsodileri
Neden önemli? Onat Kutlar’ın “Macar sinemasının kurucularından Zoltan Fabri ustanın Beşinci Mühür adlı olağanüstü güzel filmini izledik” diyerek övdüğü bu film, Macar sinemasının tek mekanda geçen en iyi filmlerinden. 

^{Hayallerim, Aşkım ve Sen | Kaynak: İKSV}

Hayallerim, Aşkım ve Sen, 1987

Yönetmen: Atıf Yılmaz
Ne oluyor? Yetimhanede büyüyen bir genç adam, hayranı olduğu ünlü oyuncu yetimhanelerini ziyarete gelip hayranlığı aşka dönüşünce, onun için bir senaryo yazmayı hayatının tek amacı hâline getiriyor.
Bölüm: Dünden Bugüne Türk Klasikleri
Neden önemli? Türkiye sinemasının Atıf Yılmaz, Ümit Ünal, Türkan Şoray ve Oğuz Tunç gibi kamera önü ve arkası efsanelerini bir araya getiren film, fantastik bir Beyoğlu düşüne dönüşüyor.

^{Shall We Dance | Kaynak: İKSV}

Shall We Dance, 1996

Yönetmen: Masayuki Suô
Ne oluyor? Tipik bir beyaz yakalı olan, evli, orta yaşlı, işkolik bir muhasebeci, pencereden gördüğü genç ve güzel kadına âşık olunca, onunla tanışmak için salon dansı derslerine kaydoluyor.
Bölüm: Dört Filmde Kōji Yakusho
Neden önemli? Japonya’nın en büyük gişe başarısı kazanan filmlerinden olan Shall We Dance, başrollerini Richard Gere ve Jennifer Lopez’in paylaştığı aynı adlı Hollywood filminin yeniden çevrimine de ilham olan uluslararası fenomen.