Bitpanda’da takas yarışmalarıyla kazancınızı katlayın
Daha küçük pazarlar, daha ucuz birim fiyatlar, daha az işlem ücretleri, daha az risk gibi faktörler; kripto para dünyasına giriş yapmak isteyenler ya da portföyünü farklı birimlerle genişletmek isteyenler için altcoin'leri değerli kılıyor.…
Daha fazlasını öğren →
QuandoHer salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.
50 yıl önce Çin dünyanın en fakir ülkelerinden biriydi.
Bugün ise Çin, teknolojisi en ileri seviye toplumlardan biri. Blockchain, siber güvenlik, sanal gerçeklik ve yapay zekâ dâhil olmak üzere dünyayı değiştirebilecek teknolojileri geliştirmeye son hız devam ediyor.
Akıllardaki soru ise, yapay zekâ yarışını Çin mi kazanır, ABD mi?
2017'de Pekin, Çin'in 2030'da yapay zekâ alanında lider ülke olacağını hedefledikleri planı duyurdu. Her ne kadar ABD'nin bu alanda dominant güç olduğu düşünülse de, Çin'in durumu değiştirebileceğinin oldukça açık olduğunu düşünüyoruz.
Aşağıdaki grafikte, yapay zekâ üzerine yayımlanan bilimsel makalelerde Çin'in ABD'yi daha 2005 yılında yakaladığını görebiliyoruz. Günümüze gelirken Çin'in yapay zekâ alanında araştırma ve patentte ABD'yi geride bıraktığı aşikâr.
Kaynak: HBR
Yapay zekâyla ilgili belirtmemiz gereken şey şu ki, hakkında en fazla araştırma yapan ülke olmak bu alanda oldukça önemli bir yer edinmek anlamına gelmiyor. Nedeni ise yapay zekâ araştırmalarının ve yazılmış kodların daha çok "açık kaynaklı" oluşu. Yani yapay zekâyla ilgili bilimsel araştırmaların ve algoritmaların hemen hemen hepsi herkes tarafından ulaşılabilir konumda.
Bu alanı domine etmenin yolu ise, herkese açık olan bu verileri analiz etmek için gerekli olan insan kaynağına sahip olabilmek diyebiliriz.
Çin gün geçtikçe akıllanıyor
Aşağıdaki grafikte, bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik alanlarında mezun olan insan sayısının ülkelere göre dağılımını görebilirsiniz:
Kaynak: ForbesÇin'in 4,7 milyon mezunla diğer ülkelerin oldukça önünde olduğunu görebilmek çok kolay ki bu araştırma 2016 yılına ait. Çin gün geçtikçe akıllanıyor ve çok daha yetenekli insanlar yetiştiriyor.
Yapay zekâ çağında iki kritik varlığın önemini biliyoruz: büyük veri ve mühendislik yeteneği.
Çin'de her ikisi oldukça bol. Nüfus fazlalığı, Çin'e büyük veri üretme ve onu kullanma konusunda avantaj sağlıyor. Ve insanlarını teknoloji ve mühendisliğe teşvik etme konusundaki onlarca yıllık çabası, yüksek kaliteli bilgisayar bilimcileri ve mühendislerinden oluşan zengin bir insan kaynağına erişmesini sağlıyor.
Çin pazarı ve yapay zekâ
Bugün geliştirilen henüz dar ve sınırlı sorunları çözebilen yapay zekâ algoritmalarını iyileştirmek için alana özel bilgi ve o alandaki kullanıcılar tarafından oluşturulan fazla veriye ihtiyaç var. Yani yapay zekânın genellikle belirli iş senaryolarına göre özelleştirilmesi gerekir. Önce yapay zekânın desteklediği bir ürün geliştirip ardından birçok kullanıcıyı bu ürüne çekerek onların veri üretmesini sağlamak ise algoritmanın gelişiminde oldukça önemli. Daha sonra yapay zekâyı daha da iyileştirmek için makine öğrenimini kullanabiliriz. Yapay zekâdaki iyileştirmeler bu döngü aracılığıyla gerçekleşir.
Çin pazarı, yapay zekânın benimsenmesi ve iyileştirilmesi için de oldukça elverişli. Yapay zekâda yenilik için büyük veri kümelerinin önemi düşünüldüğünde Çin’in devasa pazar büyüklüğünün duruma katkısı oldukça büyük.
Bu pazarın hacmi Çin merkezli firmalara oldukça büyük veri tabanı oluşturmak için iyi bir fırsat sunuyor. Uber’in muadili ve bugün dünyanın en büyük araç paylaşım şirketi olan Çin merkezli Didi’yi düşünelim. CEO'su Liu Qing'e göre Didi her gün 70 TB'tan fazla veri işliyor, günde 9 milyar rota planlanıyor ve saniyede 1.000 araba talebi işliyor.
Güçlü teşvik politikalarına ve zayıf gizlilik düzenlemelerine sahip olmak
Çin, son yıllarda yapay zekânın gelişimini teşvik etmek için birçok politika geliştirdi. "Çin Malı 2025", "Büyük Verinin Geliştirilmesini Teşvik Etmek İçin Eylem Planı", "Yeni Nesil Yapay Zekâ Geliştirme Planı" bu politikalardan bazıları. Bu yaklaşım girişimciler, yatırımcılar ve hatta araştırmacılar dâhil olmak üzere farklı yapay zekâ paydaşlarına yapay zekânın hükümet tarafından desteklenen ve yatırım yapmaya değer bir alan olduğuna dair net bir sinyal gönderiyor.
Çin’in gizlilik gibi alanlardaki politika ve düzenlemelerinin eksikliği ise belli yapay zekâ uygulama alanlarındaki hızlı gelişimini açıklar niteliğinde. Örneğin Çin'de, güvenlik kameralarının hemen hemen her yerde bulunması yüz tanıma konusunda uzmanlaşmış yapay zekâ firmaları için büyük bir pazar yaratıyor. Bu pazarın gizlilik konusunda daha sıkı düzenlemelerin olduğu diğer birçok ülkede bu kadar hızlı büyüyemeyeceğini öngörmek yanlış olmaz.
Kopyacı kopyalanan oluyor
Kai-Fu Lee, AI Superpowers adlı kitabında Çin'in bu alanda ne kadar hızlı büyüdüğünü anlatıyor. Bu büyümenin ise ABD merkezli teknoloji devlerinin uygulamalarını kopyalayarak başladığına dikkat çekiyor. WhatsApp'tan ilham alan ve onu geride bırakan WeChat örneklerden biri. Ancak günümüzde bu durum tersine dönmeye başladı bile. Bunun en büyük örneği App Store ve Google Store'da 1,5 milyardan fazla indirilen TikTok diyebiliriz. Bu büyük başarıdan sonra birçok ABD merkezli teknoloji devinin TikTok benzeri uygulamalar ürettiğini biliyoruz. Yani ilham alma durumu tersine dönmeye başladı bile.
Her şey bir yana, kazanan kim olacak?
ABD ile Çin arasındaki yapay zekâ ve teknoloji rekabetinin kazananı kim olur bilinmez ancak Çin'in yapay zekâ konusunda ciddi düşündüğünü biliyoruz.
Ancak kazanan günün sonunda insanlık olur demek fazla mı iyimser olur?
Yapay zekâdaki bu güç oyunu, toplamı sıfır olan bir oyun değil bizce. Yani Çin kazanınca ABD kaybedecek ya da tersi gerçekleşecek bir durum olmamalı.
Hükümetlerin ve özel sektörün desteği ve çalışmaları insanlığa fayda sağlar nitelikte olduğu müddetçe kazanan hep insanlık olur demek fazla mı iyimser olur?
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
QuandoHer salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.
NEREDE YAYIMLANDI?
Çin'in 2030 planları ve ABD ile yapay zekâ yarışları
11 Mar 2021
YAZARLAR
Quando
Her salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.
İLGİLİ OKUMALAR
ABD ara seçimleri, Donald Trump yönetiminin teknoloji sektörüne yönelik politikalarının geleceği açısından yeni bir dönüm noktasına işaret etti. Hem Temsilciler Meclisi'nde hem de Senato'da daha fazla sandalye kazanan Demokratların ABD Kongresi’nin her iki yasama kanadında da çoğunluğu elde etmesi, son iki yılda izlenen politikaların yeniden tartışmaya açılabileceğini gösterdi.
Çocukların sosyal medyada korunması üzerine yapılan tartışmalar, kaç yaşında hesap açabilecekleri sorusunun ötesine geçiyor. Türkiye’de 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal medya kısıtlaması getiren yasa, 1 Kasım itibarıyla yürürlüğe girdi; ancak e-Devlet üzerinden henüz somut bir işlem mekanizması başlatılmış değil. Uzmanlara göre teknik altyapıdaki bu belirsizliğin ve salt yaş sınırının ötesine geçilmesi ve çocukları dijital dünyanın içinde güçlendirecek bir eğitim ve platform sorumluluğu modeli benimsenmesi gerekiyor.
Martı ve Tripy Mobility gibi yerli şirketlerin yakın tarihli duyuruları, robotaksilerin beklenenden çok daha önce Türkiye yollarında kullanıma sunulabileceğine işaret ediyor. Bu duyurular oldukça kritik bir soruyu da gündeme taşıyor: Regülasyonlar derhal hazır hâle getirilse dahi bu kadar karmaşık kent koşullarında robotaksileri faaliyete sokmak mümkün mü? Boğaziçi Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ilgın Yaşar ve güncel olarak bir otomobil firmasında görev alan Kontrol ve Otomasyon Mühendisi Berk Üke, bu soruyu Aposto okurları için yanıtladı.
Silikon Vadisi’ni bir dönem sallayan Theranos skandalı, yakın zamanda yeniden teknoloji, medya ve iş dünyasının merkezine yerleşti. Girişimin kurucusu Elizabeth Holmes, 11 yıl hapis cezasına çarptırılmasının ardından bu kez dünyayı sallayan bir belgeselin ana konusu oldu. Üstelik kendi talebiyle…
Bugüne kadar en azından bir kez bir işi ChatGPT ile yapıp bir daha asla yapay zeka olmadan yapamaz hâle geldiyseniz yalnız değilsiniz. “Beceri atrofisi” olarak adlandırılan bu durum, yapay zekanın hayatımızı kolaylaştırırken bizi nasıl ona bağımlı hâle getirdiğini de açıklıyor. Uzmanlara göre asıl risk, yapay zekanın işimizi elimizden alma potansiyelinde değil, kendi becerilerimize ihtiyaç duymayacak kadar yapay zekaya bağımlı hâle gelmemizde yatıyor.
