İstihdam piyasası stabil

TÜİK, mart ayına ilişkin işgücü istatistiklerini yayımladı. Veri setine göre, mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı %10,0’da sabit kaldı.

💾 Cep bilgisi: Mart ayı çalışması esnasında, deprem felaketinden etkilenen dört ilden veri toplanmadığı, bu illerin toplam hacim içinden aldığı patın %4,4 olduğu ve söz konusu eksik verinin istatistiki yöntemlerle tahminlendiği açıklandı.

Verinin detayları

Mart 2023 itibarıyla 15 yaş ve üzerindeki toplam nüfus 65,3 milyon oldu. Bu dönemde toplam işgücü ise 35,0 milyon kişi sınırına ulaştı. Bu hacim içinde istihdam edilen grup 31,5 milyon kişi olurken işsiz sayısı ise 3,5 milyon kişi oldu.  Bu veriyle birlikte işsizlik oranı aylık bazda değişim göstermedi ve %10,0’da sabit kaldı.  

Mart ayı itibarıyla işgücüne dahil olmayan kişi sayısı 30,3 milyon kişi olurken, işgücüne katılma oranı %53,6 oldu. Bu veri de geçtiğimiz ayla denk seviyede. Kasım ve ocak aylarında %54,0 ile tarihi zirvelerini gören işgücüne katılma oranı verisinde tarihi ortalamanın (%48,7) üzerindeki seyir korunuyor.

%48 eşiğini tarihte ilk kez Ağustos 2022’de aşan ve takip eden sekiz ayın altısında bu değerin üzerinde tutunan istihdam oranı %48,2 seviyesinde bulunuyor. İstihdam oranı verisi de tarihi ortalamaların üzerindeki seyrini sürdürüyor.

💾 Cep bilgisi: İstihdam oranı, bir popülasyon içinde çalışmaya uygun kesimin ne kadarlık kesiminin istihdam edildiğini gösterir. Oran, çalışan işgücünün çalışma yaşındaki nüfusa oranlanması ile bulunur. İşgücüne katılım oranı ise, toplam işgücünün  çalışma yaşındaki nüfusa oranıdır.  Bu veriler, toplumum üretkenliği ve refah seviyesini göstermesi açısından önemlidir.

Veri setine yıllık bazda bakıldığında, 15 yaş ve üzerindeki nüfusun 852 bin kişi arttığı görülüyor. Bu periyotta, toplam işgücündeki artış ise 1,1 milyon kişi seviyesinde. Salgın sonrası dönemde görülen nüfustan fazla artan işgücü, diğer bir ifadeyle işgücüne dahil olmaya geri dönüş trendi devam ediyor diyebiliriz.

Söz konusu zaman aralığında yaratılan toplam istihdam ise 1,4 milyon kişi seviyesinde bulunuyor. Böylelikle hem toplam işsiz sayısında hem de işgücüne dahil olmayan nüfusta yıllık bazda yaklaşık 300’er bin kişilik azalış yaşanmış durumda.

Veri setine aylık bazda bakıldığında ise 41 bin kişilik işgücü artışına karşın 37 bin kişilik yeni istihdam yaratıldığı görülüyor. Negatif makas büyük olmamakla birlikte, son dönemde birkaç kez izlenen bu trend, işgücü piyasasında dengele noktasına yakın olduğumuzun işareti olabilir.

Veri setinin tamamlayıcı unsurlarında ise önemli sayılabilecek değişimler söz konusu. Genç nüfusta işsizlik oranı aylık bazda 0,7 puan artarak yeniden %20’nin üzerine çıktı ve %20,1 oldu. Veri setinde yayımlanan üç tamamlayıcı gösterge içinde en çok önem atfedileni olan geniş tanımlı işsizlik oranı (Mevsim etkisinden arındırılmış atıl işgücü oranı) %23,4’ten %21,8’e gerilemiş durumda.

💾 Cep bilgisi: İşsiz tanımı “referans dönemi içinde istihdam halinde olmayan kişilerden iş aramak için son dört hafta içinde aktif iş arama kanallarından en az birini kullanmış ve 2 hafta içinde işbaşı yapabilecek durumda olan kurumsal olmayan çalışma çağındaki tüm kişiler işsiz nüfusa dahildir” şeklinde yapılıyor.  Bunun yanında, üç ay içinde başlayabileceği bir iş bulanlar ya da iş kurup faaliyete geçmeyi bekleyenler de işsiz olarak sınıflandırılıyor. Geniş tanımlı işsizlik oranı ise işsizlik kavramının tanımı gereği kapsam dışında kalan grubu da bünyesine alıyor. Diğer bir ifadeyle, iş arama umudunu kaybeden kişi sayısındaki değişim, bu veriyi doğrudan etkiliyor.

Ayrışma

Veri setinde cinsiyet bazlı tarihi ayrışmanın devam ettiği görülüyor. Mart ayı itibarıyla 15 yaş üzerindeki nüfusun yarısından fazlası kadın. Buna karşın toplam işgücünün yalnızca %33,6’sı kadınlardan oluşuyor. Diğer bir ifadeyle, 15 yaş ve üzerindeki kadın nüfusunun üçte ikisi işgücü havuzunda yer almıyor. Bu oran erkeklerde %28,1 seviyesinde bulunuyor.

Bu ayrışma yalnızca havuz verisinde görülmüyor. Kadınlarda işgücüne katılma oranının düşüklüğünün yanında işsizlik oranı da %13,8 seviyesinde bulunuyor. Erkeklerde ise işsizlik oranı %8,1 olarak ölçülmüş durumda.

Benzer manzara genç nüfusta işsizlik ölçümünde de göze çarpıyor. 15-24 yaş arası işsizlik oranı ülke genelinde %20,1 ve erkek nüfusta %15,2 seviyesindeyken kadın nüfusta %28,9 olarak ölçülmüş durumda.

Yapısal olarak addedilen bu sorunun kısa vadede bir çözümü ise maalesef bulunmuyor. Uzun vadeli ve kararlı programlarla desteklenen politikaların sonuçları en erken birkaç yıl içinde görülebilecektir.

Sonuç olarak

İstihdam piyasasının canlılığını koruduğu görülüyor. Aylık bazda zaman zaman aksi yönde gelişmeler yaşansa da ülkemiz ekonomisinde yıllık bazda işgücü artışından daha fazla istihdam yaratılması eğilimi sürüyor. Öncü veriler de istihdam piyasasındaki dengeli seyrin süreceğine işaret ediyor. Öte yandan, kamuoyunda emeklilikte yaşa takılanlar olarak bilinen yasanın veri seti üzerindeki etkilerini de ilerleyen aylarda görmeye başlayacağız.