Kadın tenisinin yönetiminde yeni bir çağ

Kadın tenisinin yönetici kurumu WTA, 7 Mart’ta yeni bir yatırım haberini duyurdu. CVC Capital ile yapılacak stratejik ortaklığın ticari anlamda WTA turuna katkı sağlaması, kadın tenisinin profilini yükseltmesi ve ticari büyümeyi hızlandırması amaçlanıyor. WTA bugüne kadar farklı markalar ile dönemlik işbirliklerinde bulunmuştu ancak 150 milyon dolarlık bu yeni ortaklık, hedeflendiği şekilde gerçekleşirse, uzun vadede WTA’yı ticari anlamda farklı bir lige taşıyabilir.  

Kadınlarda en çok kazanç getiren spor

inside the games

Her yıl “en çok kazanan” listeleri açıklandığında, kadınlarda ilk 10 ismin ağırlıklı olarak tenis oyuncularından oluştuğunu görüyoruz. Tenisin kadınlarda kazanç anlamında en yüksek sporlardan biri olması yeni bir durum da değil. 1971’de WTA’nın kurulma adımlarından biri olan Virginia Slims Series turnuvalarının düzenlenmesinin ardından, Billie Jean King altı basamaklı kazanç elde eden, 1976’da Chris Evert, toplam kazancı 1 milyon doları aşan ilk kadın sporcu olmuştu. 1982’de ise Martina Navratilova’nın bir sezondaki kazancı 1 milyon doları aştı, 5 yıl içinde toplam kazancı 10 milyon dolara ulaştı. 1984’te Navratilova erkekler 1 numarası John McEnroe’dan, 1991-92’de ise Monica Seles Stefan Edberg’den daha fazla kazanç elde etti. 2003’te Kim Clijsters sezonluk kazancı 4 milyon doları aşan ilk kadın sporcu oldu. 2005’te Sony Ericsson ile imzalanan 6 yıl ve 88 milyon dolarlık anlaşma, o güne kadar kadın sporunda yapılmış en büyük ve kapsamlı anlaşmaydı. 2013’te turdaki toplam para ödülü 118 milyon dolar’a çıkarken, sezon sonunda 25 oyuncu en az 1 milyon para ödülüne ulaşmıştı. 2018’de 6 oyuncu 5 milyon doların üzerinde ödül parası kazandı.

Tablo bu kadar mükemmel mi?

^{Sky Sports}

Yukarıdaki tabloya bakınca her şey oldukça iyi görünüyor, değil mi? Kendi içinde bakınca belki, ancak aynı sporun içindeki erkekleri işin içine katınca işler değişiyor. 4 Grand Slam turnuvasının kadın-erkek oyunculara eşit ödül parası vermesi 2006’da Roland Garros, 2007’de Wimbledon’ın katılımıyla anca gerçekleşebildi. Söz konusu Slam’ler olunca, kadınların 3 set, erkeklerin 5 set üzerinden oynaması “eşitlik” konusunu tartışmaya açabiliyor. Ancak her iki grubun da eşit şartlarda, 3 set üzerinden oynadığı Slam dışı turnuvalara bakıldığında, 2021 verilerine göre %34,32’lik bir gelir eşitsizliği görülüyor. Yıllar süren mücadelenin ardından bu fark diğer sporlarla kıyaslayınca düşük, ancak fark hala oldukça açık.

Denis Shapovalov’un tenis oyuncusu olan kız arkadaşı Mirjam Björklund üzerinden tenisteki gelir eşitsizliğinin farkına vardığı ve sorguladığı yazısını The Player’s Tribune’da okumanızı öneririm, yazının Türkçe çevirisini ise Sadece Tenis’te bulabilirsiniz. Denis’in Mirjam ana tabloya çıktığında 7 bin dolar gibi bir para kazanacağını düşünmesi, erkeklerdeki ödül paralarıyla karşılaştırdığında yaşadığı şaşkınlığı, bu gelir eşitsizliğinin katılımı nasıl düşürdüğünü ve bunun yarattığı negatif domino etkisi anlamındaki farkındalığını onun kendi kelimelerinden okumak -benim için- beklenmedik ve şaşırtıcı.

WTA’nın finansman yönetimi

WTA’nın ekonomik yönetimine geri dönecek olursak, organizasyonun ekonomik anlamda aldığı destek, kadınlara yönelik bir Philipp Morris markası olan Virginia Slims ile başladı. Yıllar içinde Colgate, Avon, Toyota, Kraft, Corel, Sonex gibi markalar turun sponsorları arasında yer aldı. 2001’de Doha, Katar, Dubai gibi turnuvalarla WTA Turu ilk kez Ortadoğu’ya açıldı. 2005’te ise turun en büyük anlaşmalarından Sony Ericson anlaşması geldi. 2008’de WTA Asya-Pasifik ofisini açtı. 2019’da WTA Finalleri’nin 10 yıllığına Çin’e taşınmasıyla, Asya Pazarı WTA için oldukça önemli hale geldi. Japon kozmetik devi Shiseido ile imzalanan sponsorluk rekor ödül paralarını beraberinde getirdi. Covid’in vurduğu 2020 sezonunda WTA yeni bir kurumsal kimlik oluşturma sürecine girdi. Bu yenilenme süreci WTA logosuna ve turnuva klasmanlarına da yansıdı. ATP ile ortak hareket etme yolunda “Tennis United” vizyonu dillendirilmeye başlandı.

Üst üste darbeler

^CNBC

2019’da Çin ve Asya pazarı için yapılan anlaşmalar ve projeksiyonlar, 2020’de önce Covid ile sekteye uğradı. 2021’de ise, Çinli eski çiftler 1 numarası Peng Shuai’nin sosyal medya üzerinden önce yayınladığı, sonra sildiği, tacize uğradığını anlattığı mesaj ve sonrasında yaşanan belirsizlik, WTA’yı politik bir duruş sergilemeye itti. Peng Shuai’nin sağlığı ve güvenliğinden duydukları endişeyi tekrar tekrar belirten ve bu konuda şeffaf bir süreç bekleyen WTA Başkanı Steve Simon, sonunda Çin ve Hong Kong’daki turnuvaları askıya aldıklarını açıkladı. WTA Finalleri yalnızca 1 kere Shenzen’de düzenlenmesinin ardından, 2021’de Guadalajara’ya alındı. Bu durum WTA’nın finansmanına darbe vurdu.

Yeni yatırım ile beklentiler büyük

^{Madrid Open}

50. yılını kutlayan WTA, CVC Capital ile yaptığı stratejik ortaklık ile kadın tenisinin profilini yükseltmeyi, taraftarların, oyuncuların, turnuvaların ve oyundaki diğer paydaşların yararına ticari büyümeyi hızlandırmayı ve yayın anlaşmalarının boyutunu artırmayı hedefliyor. WTA CEO’su Steve Simon, anlaşmayı “bu ortaklık, sporumuzu bir sonraki seviyeye taşımak için deneyim, ağ ve sermaye getiriyor, kurucu üyelerimizin hırslarını benimsiyor, kadın tenisini engellerinin ötesine taşıyor ve daha adil ve değerli bir spor için yeni standartlara öncülük ediyor" sözleriyle anlatıyor.

Simon’ın bahsettiği “deneyim ve ağ” kelimelerinin derinine indiğimizde, CVC Capital ismini Formula 1 başta olmak üzere Moto GP, Premier Rugby, Ligue 1, La Liga ve Hindistan Premier Lig (Kriket) şampiyonları Gujarat Titans gibi sportif oluşumlarla yan yana görüyoruz. Tüm bu isimler son yıllarda pazarlarını geliştiren, global yayılımını artıran organizasyonlar. WTA ile yapılacak ortaklık çerçevesinde de CVC Capital WTA’ya 150 milyon dolarlık bir yatırım yaparken, WTA Ventures ismiyle kurulan yeni şirketin %20 hissesine de sahip olacak. CVC, WTA'nın ticari ortağı olacak ve yönetilen fonları aracılığıyla dolaylı olarak sermaye yatırarak, sporun büyümesini hızlandırmak için bir katalizör görevi görecek.

CVC ile yapılan stratejik ortaklığın temel odak alanları, taraftarların spora erişimini artırmak, oyuncu ve turnuva profilleri oluşturmak ve dijital platformlara ve ticari olanaklara yatırım yapmak olarak açıklandı. WTA, ortaklıktaki çoğunluk hissesine sahip olmaya ve kadın tenisinin tüm sportif sorumluluğunu ve yönetimini elinde bulundurmaya devam edecek. Bu ortaklık, WTA’nın son yıllarda gündemine aldığı ve bebek adımlarıyla ilerlense de devam eden ATP ile ortak hareket etme vizyonunu da etkilemeyecek.

^{Iga Swiatek/WTA}

WTA tarafından basın açıklamasıyla birlikte yayınlanan video’da Alicia Keys’in “This Girl Is On Fire” şarkısı eşliğinde ortaklığın sağlayacağı faydalardan bahsediliyor: "İlerlemeyi hızlandırmak, inovasyon ve yatırım, daha fazla dijital erişim, daha fazla hayran katılımı, turnuvalar ve oyuncular anlamında markalar inşa etmek."

Bu anlaşma WTA’nın oldukça ihtiyaç duyduğu bir dönemde gerçekleşti, buna şüphe yok. Finansal anlamda Covid ve Çin’den çekilmeyle üst üste darbeler alan WTA, tüm bunlar yaşanmasa da sahip olduğu ürünü pazarlama konusunda iyi bir noktada sayılmazdı. Bu anlaşma hem finansal anlamda, hem de sporun içinden gelen ve başarılı olan deneyimlerin aktarımı anlamında WTA’ya katkı sağlayacak. Şu ana kadar oyunculardan gelen tepkiler de oldukça olumlu. Dünya 1 numarası Iga Swiatek, "sporu yenilemeye, oyunculara yatırım yapmaya ve bizi tüm dünyada tanıtmaya kararlı oldukları için WTA'nın bir parçası olmaktan gurur duyuyorum. Kadın tenisinin evriminin bir parçası olmak ve WTA'nın gelecek 50 yılını inşa etmek için heyecanlıyım" derken, spor yönetiminde söz sahibi bir aileden gelen ve oyuncu konseyinde yer alan Jessica Pegula da düşüncelerini “Bu tam olarak kadın tenisinin ihtiyacı olan şey ve ileride olacaklar için heyecanlıyım. Oyunculara ve WTA ürününe inanmaları ve yatırım yapmaları harika" sözleriyle açıklıyor.