Kısa süreli heyecan

Sporu en güzel kılan durum verilen emekler sonrası kazanılan başarılardır. Özellikle takım sporlarında elde edilen başarıların, kupaların veya aklınıza ne geliyorsa, günün sonunda armağan edilecek bir taraftar kitlesi olmadığı sürece çok bir anlam ifade etmez. Yöneticilerin verdiği kararlar sonrası taraftarlar memnuniyetsizlik bildiriyorsa bu durumu gerçekleştirmek pek sağlıklı değildir. Geçtiğimiz pazar gecesi dünya gündemini sarsan Avrupa Süper Ligi girişimi belki de en çok bu sebepten ötürü şimdilik girişim olarak kaldı. 

Nasıl başladı? 1998-99 sezonuna kadar indiğimizde, The Guardian gazetesindeki bir haberde Süper Lig isimli bir projeden bahsedilmişti. Sonrasında bu proje düşüncesi yıllar boyunca farklı isimler tarafından öne çıkarıldı fakat hiçbir zaman somut bir adım atılmadı. Şampiyonlar Ligi’nin küresel bir markaya dönüştüğü süreçte kulüpler, UEFA’nın yönetim yapısından memnun olmamanın yanında mali olarak UEFA’dan beklentilerinin karşılığını da alamadılar. Kulüplerin daha fazla gelir elde etme isteğine rağmen pandeminin yaşanmasıyla gelir kaybı artmaya başlayınca kulüpler çareyi yeni bir seçenekte aradı. Real Madrid başkanı Florentino Pérez önderliğindeki takımlar, Şampiyonlar Ligi’nin 2024-25 sezonunda yürürlüğe gireceği daha çok takımlı yeni düzeni açıklanmadan önceki gece Avrupa Süper Ligi’ni duyurdu.

Neden? Peki 12 Avrupa takımını bu ligin kurulmasına iten neydi? Son yıllarda gelirlerdeki azalmayla birlikte takımların sürdürülebilir bir gelir modeline sahip olma isteği daha da arttı. Projede bazı takımlar var olan gelirlerini daha fazla artırmaya çalışırken diğer bir grup ise sportif başarıyla elde edemediği maddi gelire daha kolay bir yoldan ulaşmayı amaçladı. Lige katılım gösterecek her bir takıma giriş ücreti olarak 400 milyon avro gibi bir ücretin verilecek olması da bunun en büyük kanıtlarından biriydi. Özellikle Avrupa Süper Ligi kurucu başkanı Pérez yaptığı açıklamalarda UEFA’da şeffaf bir sistemin olmadığını söylerken bu projeyi hem takımlar hem de taraftarlar için gerçekleştirmek istediklerini dile getirdi. Ayrıca başta Pérez olmak üzere kurucu kulüpler, Şampiyonlar Ligi gibi büyük bir organizasyonun maçlarında küçük takımların var olmasının seyir zevkini düşürdüğünü ileri sürdü. Bu durum organizasyona olan ilginin her geçen gün daha da azalmasına sebep oldu. Manchester United, Arsenal ve Milan gibi kulüplerin sürekli olarak Şampiyonlar Ligi’ne katılım gösterememesi de bu projenin oluşmasında ayrı bir etken oldu.

Geri adım: Bir gecede dünya spor gündeminin böylesine ayağa kalkmasının sebebi Avrupa Süper Ligi projesinin var olan düzene karşı yeni bir sistem getirecek olmasıydı. Yeni projeyle UEFA ve paydaşlarının güç kaybına uğrayacak olması bu girişime karşı durmalarına sebep oldu. UEFA başkanı Aleksander Čeferin, yaptığı açıklamalarda organizasyona katılacak oyuncuların uluslararası turnuvalara katılamayacağını söyledi. Ayrıca oyuncular, taraftarlar, ülke liderleri gibi birçok paydaşın da konuya yaklaşımı bir gecede yaşanan geri çekilmelerin ana sebepleri arasındaydı. Şimdiye kadar bu kulüpleri besleyen organların bir anda Avrupa Süper Ligi girişimine karşı safhada yer almaları Real Madrid, Barcelona ve Juventus hariç diğer kulüplerin geri adım atmasına sebep oldu. 

Ne olacak? Her ne kadar bu üç kulüp şu an yalnız kalmış olsa da var olan planlarından kolay kolay vazgeçemeyecek. Projenin şimdilik askıya alınmasına rağmen, değişimin kaçınılmaz olduğunu öne süren Pérez’in yanında hâlâ JPMorgan gibi güçlü isimler var. Öte yandan UEFA ve FIFA, Avrupa Süper Ligi projesine kalkışan kulüplerin kendi bağımsızlığıyla bir organizasyon kurabileceğini fark etmiş oldu. Bunun sonucunda onlara karşı daha ılımlı ve faydalarına yarayacak adımlar atacağı aşikar. Ayrıca taraftarların gücünün bir kez daha anlaşılmış olması bundan sonra atılacak adımlarda onları daha çok hesaba katmak gerektiğini yöneticilere hatırlatmış oldu. Futbolu futbol yapan taraftarlar var olduğu sürece, futbolun 15-20 kulüp arasında devam etmesini kolay kolay kimse istemez gibi duruyor.