Kuru otlar, aynalar, perdeler ve felaketler.

2023’te Türkiye sinemasında öne çıkanlar.
Kuru otlar, aynalar, perdeler ve felaketler.

Duende

Duende

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

Bağımsız Türkiye sineması için 2023 hiç de fena bir yıl sayılmaz. İlkbaharda Nuri Bilge Ceylan’ın Cannes Film Festivali’nde açtığı yeni filmi Kuru Otlar Üstüne’deki performansıyla En İyi Kadın Oyuncu ödülüne uzanan Merve Dizdar yüzümüzü güldürdü. Ardından, Türkiye’de henüz izleme fırsatı bulamadığımız Selman Nacar imzalı Tereddüt Çizgisi ve Nehir Tuna imzalı Yurt’un bol ödüllü festival yolculukları başladı. İstanbul’a ve kadınlara dair güçlü hikayeler izledik–hem kurmaca hem de belgesel. Başarılı ilk filmlere alkış tuttuk, yeni yönetmenlerle tanıştık. 

Türkiye sinemasının gişe açısından ise kötü bir yıl geçirdiğini söyleyebiliriz. Geçen yıl salonlara en çok seyirci çeken 10 filmden 3’ü yerli yapımlarken bu yıl bu sayı 4’e yükselmiş aslında. Fakat geçen yıl listenin zirvesindeki Bergen (2022, Caner Alper ve Mehmet Binay) 5 milyonun üzerinde seyirciye ulaşırken bu yılki listenin zirvesindeki animasyon Rafadan Tayfa Galaktik Tayfa’nın (2023, İsmail Fidan) seyirci sayısı 2.85 milyonun biraz üzerinde kalmış. Ona ek olarak, 1 milyon seyirci barajını aşan 7 filmden 2’si daha yerli yapımlar: Atatürk 1881-1919 (1. Film) (2023, Mehmet Ada Öztekin) ile Kutsal Damacana 4 (2023, Kamil Çetin). Yılın sonuna kadar, 1 Aralık’ta gösterime giren Ölümlü Dünya 2’nin (2023, Ali Atay) de onlara ekleneceği öngörülebilir. Yaygın akımın dışında kalan bir film olarak Kuru Otlar Üstüne’nin 330 bini aşkın seyirci tarafından sinema salonlarında izlenmesi ve bugüne kadar en çok seyirci rakamına ulaşan Nuri Bilge Ceylan filmi olması yılın gişeye dair kayda değer notlarından biri.   (Bu paragrafta kullanılan veriler 8 Aralık 2023 tarihinde Box Office Türkiye’den alınmıştır.)

Dijital platformlar da 2023’te yerli filmlere imza atmaya devam etti: Prime Video’nun Bihter (2023, Caner Alper ile Mehmet Binay) ve Netflix’in İstanbul İçin Son Çağrı (2023, Gönenç Uyanık) filmleri yılın en çok konuşulan yerli dijital platform filmleri oldu.

Birlikte, Yalnız | Kaynak: MUBI

Yılın öne çıkan kısa filmleri

  • Adres (Yön: Aram Dildar)
  • Avrupa Fatihi (Yön: Onur Yağız)
  • Ben Tek Siz Hepiniz (Yön: Barış Kefeli ve Nükhet Taneri)
  • Birlikte, Yalnız (Yön: Kasım Ördek)
  • Cehennem Boş, Bütün Şeytanlar Burada (Yön: Özgürcan Uzunyaşa)
  • Farklı Bir Yas (Yön: Beril Tan)
  • Fırtına (Yön: Esme Madra)
  • Herkesin Yapabileceği Bir Şey (Yön: Selen Örcan)
  • Koyun (Yön: Benhür Bolhava)
  • Suriyeli Kozmonot (Yön: Charles Emir Richards)

Ayna Ayna | Kaynak: İKSV

Yılın öne çıkan yerli filmleri

  • Aniden (Yön: Melisa Önel)
  • Ayna Ayna (Yön: Belmin Söylemez)
  • Boşlukta (Yön: Somnur Vardar)
  • Cam Perde (Yön: Fikret Reyhan)
  • Düet (Yön: İdil Akkuş ve Ekin İlkbağ)
  • Karganın Uykusu (Yön: Tunahan Kurt)
  • Kavur (Yön: Fırat Özeler)
  • Kör Noktada (Yön: Ayşe Polat)
  • Kuru Otlar Üstüne (Yön: Nuri Bilge Ceylan)
  • Sanki Her Şey Biraz Felaket (Yön: Umut Subaşı)

Kuru Otlar Üstüne | Kaynak: Bir Film

Yılın öne çıkan yerli filmi: Kuru Otlar Üstüne

Yönetmen: Nuri Bilge Ceylan

Süre: 197 dakika

Yapım yılı: 2023

Kariyeri boyunca imza attığı filmlerin büyük bir çoğunluğunun dünya prömiyerini Cannes Film Festivali’nde yapma ayrıcalığına nail olmuş, Türkiye sinemasının uluslararası arenada adı en çok bilinen yönetmeni Nuri Bilge Ceylan’ın uzun bir süredir beklediğimiz filmi Kuru Otlar Üstüne nihayet bu seneki festivalin esas yarışma seçkisindeki yerini aldı. Cannes’dan başrol oyuncularından Merve Dizdar’ın kazandığı En İyi Kadın Oyuncu ödülüyle dönen film, Türkiye gişesinde de bağımsız sinema standartlarının üzerinde bir başarı elde etti. Kuru Otlar Üstüne, Anadolu’nun ücra bir köyündeki zorunlu hizmeti sona ermek üzere olan ve İstanbul’a atanacağı günün hayalini kuran genç bir öğretmen olan Samet’in okuldaki ve köydeki son yılına odaklanıyor. Kendisine yöneltilen bir suçlama ve hem ev hem de iş arkadaşı olan bir diğer öğretmenle arasına giren genç bir kadın öğretmen; Samet’i ahlaki, politik ve insani yönlerden tanımamızı sağlıyor.

Kuru Otlar Üstüne hakkındaki “Politik olmak mı? Neden ki?” başlıklı incelemeyi buradan okuyabilirsin.

Nerede izleyebilirsin? Kuru Otlar Üstüne İstanbul, Ankara ve İzmir’deki toplam 9 sinemada halen gösterimde.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Duende

Duende

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

NEREDE YAYIMLANDI?

DuendeDuende
∙

BÜLTEN SAYISI

🍿 2023’ün öne çıkanları: Türkiye sineması, kuru otlar, festival keşifleri

2023’te Türkiye sinemasının öne çıkanları, ulusal ve uluslararası film festivallerinden keşifler, Duende 2023 okur anketine davet.

09 Ara 2023

Kuru Otlar Üstüne | Kaynak: Bir Film

YAZARLAR

Emre Eminoğlu

Sinema, kültür, sanat yazarı. 2021’den beri sinema editörlüğünü üstlendiği Aposto başta olmak üzere çeşitli dijital ve basılı yayınlarda sinema yazıları yazmaya, röportajlar yapmaya ve podcast'ler üretmeye devam ediyor. SİYAD ve FIPRESCI üyesi, Golden Globes seçmeni.

Duende

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

İLGİLİ OKUMALAR

DuendeDuende
∙

HİKAYE

Sinema yazarlarına sorduk: Hangi filmi hafızanızdan silip yeniden ilk kez izlemek isterdiniz?

Hollanda merkezli sinema zinciri Pathé ve Amsterdam merkezli kreatif ajans ACE, "Pathé REWIND" adlı bir deneye imza attı. Amaç, insanların sevdikleri bir filmi hipnozun etkisiyle ilk kez izliyormuş gibi hissedip hissedemeyeceğini görmekti. Biz de bu deneyden yola çıkarak Sinema Yazarları Derneği (SİYAD) üyelerine hangi filmi hafızalarından silip yeniden ilk kez izlemek isteyeceklerini sorduk.

Deniz Aytekin

·

13 Kas 2026

Sinema yazarlarına sorduk: Hangi filmi hafızanızdan silip yeniden ilk kez izlemek isterdiniz?
DuendeDuende
∙

HİKAYE

Burcu Fikretoğlu ile Orpheus’un izinde, varlıkla yokluk arasında: 'Taşların uykusunu taklit etmek'

Atina’da yer alan National Archaeological Museum, kalıcı koleksiyonunun içinde ilk kez çağdaş bir sanatçının solo sergisine ev sahipliği yapıyor. William Kentridge’in “Imitate the Sleep of Stones” adlı sergisi, Burcu Fikretoğlu küratörlüğünde izleyiciyle buluşuyor. Sergi, sevdiği Eurydice’yi yeniden hayata döndürmek amacıyla yeraltı dünyasına inen müzisyen Orpheus’un antik Yunan mitinden yola çıkıyor. Sergiyi küratörü Burcu Fikretoğlu’ndan dinledik.

Burcu Dimili

·

13 Kas 2026

Burcu Fikretoğlu ile Orpheus’un izinde, varlıkla yokluk arasında: 'Taşların uykusunu taklit etmek'
DuendeDuende
∙

HİKAYE

Lee Chang-dong'dan 'Possible Love': Direnişe bakmak

Lee Chang-dong’un "Possible Love"ı, 2009’daki Ssangyong Motor grevinden yola çıkarak sınıf çatışmasını, emeği ve başkalarının acılarına bakmanın etik sınırlarını sorguluyor. İşini kaybeden Choi Ho-seok ve eşi Ahn Mi-ok'a odaklanan film, kendi bakışını bu çifti filme çekmek isteyen Lee Ye-ji'nin gözüyle harmanlıyor. Bazı şeyler kamera orada olduğu için gizleniyor, bazıları ise kamera sayesinde ortaya çıkıyor.

Aslı Ildır

·

12 Kas 2026

Lee Chang-dong'dan 'Possible Love': Direnişe bakmak
DuendeDuende
∙

HİKAYE

Radu Jude: 'Benim sorumluluğum seyirciye değil, sinemaya karşı'

19. yüzyılda yaşamış Fransız bir hizmetçiyi, Rumen göçmen işçileri ve Roberto Rossellini'yi birbirine bağlayan ne olabilir? Radu Jude'ye sorarsanız, pek çok nokta... Yönetmen son filminde, birbirinden uzak görünen bu dünyaları biraraya getirerek ekonomik göçün görünmeyen insani bedellerine odaklanıyor. Viyana Film Festivali’ndeki sohbetimiz sinemadan siyasete, sömürüden iyi niyete, karamsarlıktan gerçekleri olduğu gibi görebilmeye uzandı.

Müge Turan

·

12 Kas 2026

Radu Jude: 'Benim sorumluluğum seyirciye değil, sinemaya karşı'
DuendeDuende
∙

HİKAYE

Dizi endüstrisinde kriz: Muhteşem yılların sonu mu geldi?

Yerli diziler dünya çapında milyarlarca izleyiciye ulaşırken bu başarıyı mümkün kılan set emekçileri ağır çalışma koşulları, güvencesiz sözleşmeler ve iş kazalarıyla karşı karşıya. Üstelik artan maliyetler nedeniyle birçok dizi yayından kalkıyor, en popüler diziler bile yeni bölüm yayımlayamıyor. Uzun zamandır derinden ve sessizce süren kriz, Türkiye’nin mevcut ekonomik düzenindeki sorunlar nedeniyle çok daha görünür hâle geldi. 

Ergin Bulut

·

11 Kas 2026

Dizi endüstrisinde kriz: Muhteşem yılların sonu mu geldi?