
DuendeHer hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.
Bağımsız Türkiye sineması için 2023 hiç de fena bir yıl sayılmaz. İlkbaharda Nuri Bilge Ceylan’ın Cannes Film Festivali’nde açtığı yeni filmi Kuru Otlar Üstüne’deki performansıyla En İyi Kadın Oyuncu ödülüne uzanan Merve Dizdar yüzümüzü güldürdü. Ardından, Türkiye’de henüz izleme fırsatı bulamadığımız Selman Nacar imzalı Tereddüt Çizgisi ve Nehir Tuna imzalı Yurt’un bol ödüllü festival yolculukları başladı. İstanbul’a ve kadınlara dair güçlü hikayeler izledik–hem kurmaca hem de belgesel. Başarılı ilk filmlere alkış tuttuk, yeni yönetmenlerle tanıştık.
Türkiye sinemasının gişe açısından ise kötü bir yıl geçirdiğini söyleyebiliriz. Geçen yıl salonlara en çok seyirci çeken 10 filmden 3’ü yerli yapımlarken bu yıl bu sayı 4’e yükselmiş aslında. Fakat geçen yıl listenin zirvesindeki Bergen (2022, Caner Alper ve Mehmet Binay) 5 milyonun üzerinde seyirciye ulaşırken bu yılki listenin zirvesindeki animasyon Rafadan Tayfa Galaktik Tayfa’nın (2023, İsmail Fidan) seyirci sayısı 2.85 milyonun biraz üzerinde kalmış. Ona ek olarak, 1 milyon seyirci barajını aşan 7 filmden 2’si daha yerli yapımlar: Atatürk 1881-1919 (1. Film) (2023, Mehmet Ada Öztekin) ile Kutsal Damacana 4 (2023, Kamil Çetin). Yılın sonuna kadar, 1 Aralık’ta gösterime giren Ölümlü Dünya 2’nin (2023, Ali Atay) de onlara ekleneceği öngörülebilir. Yaygın akımın dışında kalan bir film olarak Kuru Otlar Üstüne’nin 330 bini aşkın seyirci tarafından sinema salonlarında izlenmesi ve bugüne kadar en çok seyirci rakamına ulaşan Nuri Bilge Ceylan filmi olması yılın gişeye dair kayda değer notlarından biri. (Bu paragrafta kullanılan veriler 8 Aralık 2023 tarihinde Box Office Türkiye’den alınmıştır.)
Dijital platformlar da 2023’te yerli filmlere imza atmaya devam etti: Prime Video’nun Bihter (2023, Caner Alper ile Mehmet Binay) ve Netflix’in İstanbul İçin Son Çağrı (2023, Gönenç Uyanık) filmleri yılın en çok konuşulan yerli dijital platform filmleri oldu.

Birlikte, Yalnız | Kaynak: MUBI
Yılın öne çıkan kısa filmleri
- Adres (Yön: Aram Dildar)
- Avrupa Fatihi (Yön: Onur Yağız)
- Ben Tek Siz Hepiniz (Yön: Barış Kefeli ve Nükhet Taneri)
- Birlikte, Yalnız (Yön: Kasım Ördek)
- Cehennem Boş, Bütün Şeytanlar Burada (Yön: Özgürcan Uzunyaşa)
- Farklı Bir Yas (Yön: Beril Tan)
- Fırtına (Yön: Esme Madra)
- Herkesin Yapabileceği Bir Şey (Yön: Selen Örcan)
- Koyun (Yön: Benhür Bolhava)
- Suriyeli Kozmonot (Yön: Charles Emir Richards)

Ayna Ayna | Kaynak: İKSV
Yılın öne çıkan yerli filmleri
- Aniden (Yön: Melisa Önel)
- Ayna Ayna (Yön: Belmin Söylemez)
- Boşlukta (Yön: Somnur Vardar)
- Cam Perde (Yön: Fikret Reyhan)
- Düet (Yön: İdil Akkuş ve Ekin İlkbağ)
- Karganın Uykusu (Yön: Tunahan Kurt)
- Kavur (Yön: Fırat Özeler)
- Kör Noktada (Yön: Ayşe Polat)
- Kuru Otlar Üstüne (Yön: Nuri Bilge Ceylan)
- Sanki Her Şey Biraz Felaket (Yön: Umut Subaşı)

Kuru Otlar Üstüne | Kaynak: Bir Film
Yılın öne çıkan yerli filmi: Kuru Otlar Üstüne
Yönetmen: Nuri Bilge Ceylan
Süre: 197 dakika
Yapım yılı: 2023
Kariyeri boyunca imza attığı filmlerin büyük bir çoğunluğunun dünya prömiyerini Cannes Film Festivali’nde yapma ayrıcalığına nail olmuş, Türkiye sinemasının uluslararası arenada adı en çok bilinen yönetmeni Nuri Bilge Ceylan’ın uzun bir süredir beklediğimiz filmi Kuru Otlar Üstüne nihayet bu seneki festivalin esas yarışma seçkisindeki yerini aldı. Cannes’dan başrol oyuncularından Merve Dizdar’ın kazandığı En İyi Kadın Oyuncu ödülüyle dönen film, Türkiye gişesinde de bağımsız sinema standartlarının üzerinde bir başarı elde etti. Kuru Otlar Üstüne, Anadolu’nun ücra bir köyündeki zorunlu hizmeti sona ermek üzere olan ve İstanbul’a atanacağı günün hayalini kuran genç bir öğretmen olan Samet’in okuldaki ve köydeki son yılına odaklanıyor. Kendisine yöneltilen bir suçlama ve hem ev hem de iş arkadaşı olan bir diğer öğretmenle arasına giren genç bir kadın öğretmen; Samet’i ahlaki, politik ve insani yönlerden tanımamızı sağlıyor.
Kuru Otlar Üstüne hakkındaki “Politik olmak mı? Neden ki?” başlıklı incelemeyi buradan okuyabilirsin.
Nerede izleyebilirsin? Kuru Otlar Üstüne İstanbul, Ankara ve İzmir’deki toplam 9 sinemada halen gösterimde.
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
DuendeHer hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.
NEREDE YAYIMLANDI?
2023’te Türkiye sinemasının öne çıkanları, ulusal ve uluslararası film festivallerinden keşifler, Duende 2023 okur anketine davet.
09 Ara 2023

YAZARLAR

Emre Eminoğlu
Sinema, kültür, sanat yazarı. 2021’den beri sinema editörlüğünü üstlendiği Aposto başta olmak üzere çeşitli dijital ve basılı yayınlarda sinema yazıları yazmaya, röportajlar yapmaya ve podcast'ler üretmeye devam ediyor. SİYAD ve FIPRESCI üyesi, Golden Globes seçmeni.

Duende
Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.
İLGİLİ OKUMALAR
Renata Salecl, birçok kitabında neden sonuç bağlamında gündeminde tuttuğu neoliberalizm değişmezini, yeni kitabı "Kabalık Çağı"nda da pergelin sabit ayağı olarak kullanıyor. Bireyselden toplumsala yeni liberal düzenin yarattığı sosyal erozyonu incelerken deyim yerindeyse çuvaldızı hem dayatılmış neoliberal düzene hem de onun heveslisi, faili, sürdürücüsü ve kurbanı durumundaki günümüzün şaşkın bireyine batırıyor.

Virtüöz davulcu Jojo Mayer, “ME/MACHINE” projesi ile geçen Cuma akşamı Terminal Kadıköy’ün içinde bulunan Komünite’de sahne aldı ve akustik davul ile yapay zekayı aynı sahnede gerçek zamanlı bir diyaloğa soktuğu canlı bir performans sundu. Mayer ile insan-makine etkileşimli benzersiz müzik deneyimi konuştuk. Sanatçı, teknolojiden korkmak yerine onu müziğine nasıl adapte ettiğini anlattı.

Dying for Sex’te (2025) yaralı, öfkeli ve arzularıyla var olabilen bir kadın yaratan Elizabeth Meriwether, Furious’ta da kadın öfkesinin başka bir yüzüne bakıyor. Dizinin üç kadın karakterinin öfkeleri aynı yerden doğmuyor, aynı biçimde dışarı vurulmuyor ve onları aynı yola götürmüyor. Fakat üçü de kendilerinden önce başka kadınların taşıdığı öfkeden bir parça devralıyor. İlk sezon sona erdiğinde geriye tek bir kadının intikamından çok daha fazlası kalıyor: Kuşaktan kuşağa, bedenden bedene dolaşan ve kendisine başka başka yollar arayan bir kadın öfkesi.

Sadakatsizliğe uğramak insanın eğitimiyle, yaşıyla, güzelliğiyle, zekasıyla ya da ne kadar “iyi bir partner” olduğuyla açıklanabilecek bir şey değil. Yine de insan böyle bir şey yaşadığında çoğu zaman suçu kendisinde arıyor. Oysa bu soruların çoğunun sebebi kontrolümüz dışında gelişen bir olayı yeniden kontrol edilebilir hâle getirme çalışmamız. "Sadakatsizlikle nasıl başa çıkarım?" diye düşünenler için üç kitap.

"Anatomy of a Fall"un Oscar ödüllü senaristi Arthur Harari, yeni filmi "The Unknown"da beden değiştirme motifini fotoğraf, kent hafızası ve kimlik üzerine tekinsiz bir bilmeceye dönüştürüyor.




