'Late Shift': Emek sömürüsü ve kazanç hırsının kıskacındaki sağlık sektöründen manzaralar

Leonie Benesch’in Floria karakterine hayat verdiği Late Shift, İsviçre’de özel bir hastanenin gece vardiyasında çalışan Floria’nin bir gecelik vardiyasını merkeze alıyor. İlk andan itibaren bizi morg soğukluğunda bir atmosferle karşılayan film, ilerleyen dakikalarda türlü aksilikler olacağının sinyallerini daha başından veriyor. Bu da karşımızda alıştığımız türden bir medikal drama olmadığını hissettiriyor.

Medikal drama, çok uzun yıllardır kendi meraklılarını yaratmış, kendi kalıplarını oluşturmuş bir tür. Ancak şimdiye dek aynı tür altında izlediğimiz yapımlardan hiçbiri böylesi soğuk ve seyircisine bu denli mesafeli bir anlatımı benimsememişti. Son olarak aynı türün beğenilen bir örneği olan The Pitt dizisi de yapı olarak kendinden önceki yapımları tekrar ederken Late Shift, bunların hepsinden kendisini ayırıyor. 

• Film, odağına kâr hırsı ve yetersiz personel yüzünden bir gece boyunca oradan oraya koşmak zorunda kalan bir hastane emekçisinin hikayesini koyuyor. Bunu da oldukça filtresiz ve dişlerimizi sıkmamıza neden olacak bir hissiyatla deneyimliyoruz bir buçuk saat boyunca.

Pandemi sonrası her şeyin ters yüz olduğu günümüzde, bu süreçten en çok etkilenen sağlık çalışanları olmuş olabilir. Yetersiz personel sayısı, çalışma şartlarının zorluğu, özlük haklarının yetersizliği ve hastaların her geçen gün daha da hoyratlaşması, başta hemşireler olmak üzere küresel bir sağlık çalışanı krizine sebebiyet verdi. 

Bu anlamda Late Shift bizi, küresel sağlık çalışanı krizinin sebepleri ve sonuçlarıyla yüz yüze bırakıyor. Floria, her hastaya aynı özen ve titizlikle yaklaşmak için canını dişine taksa da hastanenin yetersiz personel çalıştırması yüzünden gece boyu kan ter içinde kalıyor. Bir yerden sonra biz de onunla bütünleşerek nefes nefese kalıyor; kalp çarpıntılarında ona ortak oluyoruz.

Filmin belki de en şoke edici tarafı, Floria’nın gelişmiş bir ülkedeki özel bir hastanede çalışmasına rağmen karşılaştığı hasta profilinin refah içindeki bir ülkede beklenmeyecek sorunlarla Floria’yı “uğraştırması”. Ancak burada temel sorun hastaların tavırları değil çünkü onlar en nihayetinde hasta ve oraya tedavi olmak için geliyorlar. 

• Esas konuşulması gereken, sistemin ölümle yüz yüze kanser hastalarını dahi umursayacak alan bırakmaması ve bunun bir "üçüncü dünya ülkesi"nde değil, İsviçre gibi dünyanın sayılı zengin ülkelerinden birinde yaşanması.

Yaşamın parayla güvence altına alınması kapitalist ülkeler/toplumlar için standart ve olağan bir durum. Bu sistemde, 0 ile 1’den sizi ayıran paranızın olup olmaması. Paranız varsa varsınız, yoksa yoksunuz. Dolayısıyla Late Shift, sağlık çalışanlarının sorunlarını, onların neden iş bıraktığını merkezine alan bir yapım gibi dursa da aslında sektörleşen ve kâr hırsıyla insan yaşamını takas eden kapitalist sistemin eleştirisi. 

Hastanede yeterli personel bulunmamasının da, doktorların yemek yemeye dahi zaman bulamaması da aynı sistemin sorunlarının sonucu. Bireyler ise bitmek bilmez bir tempoyla çalışsalar dahi bu sistemin açıklarını kapatmak için yeterli olamıyor ve sonunda da ister istemez yaptıkları bir "hata"yla suçlu ilan ediliyorlar.

• Nihayetinde Late Shift, maddiyatın mutluluk getireceği vaadiyle karşımıza çıkan kapitalizmin aksine günün sonunda mutluluğun omzuna yaslanabileceğimiz biri olmadan mümkün olamayacağını da gösteriyor alttan alta.

Birleşmiş Milletler’in 2030 yılına kadar küresel sağlık krizinin daha da derinleşeceği ve on binlerce kişilik bir hemşire açığı oluşacağına dair raporu ise filmin mesajının bir kehanetin ötesine geçtiğini gösteriyor.