Merkez Bankası durmadı ancak yavaşladı

Bir süredir “acaba nasıl bir karar alacak?” diye merak edilen Merkez Bankamız, dünkü toplantıyla bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını %40,5’ten %39,5’e indirerek 100 baz puanlık bir faiz indirimi yaptı. TCMB, gecelik vadede borç verme faiz oranını %43,5’ten %42,5’e; gecelik borçlanma faiz oranını ise %39’dan %38’e düşürerek asimetrik faiz koridorunu sürdürmeye devam etti. Gecelik borç verme faiz oranının haftalık repo faiz oranına göre görece yüksek kalması, Merkez Bankası’nın ihtiyatlı duruşunu koruduğuna işaret ediyor.

TCMB’nin politika faizinde sınırlı bir indirime gitmesi yönündeki beklenti yaygındı. Hatta son dönemde ağırlıklı görüş, 100 baz puanlık indirim yönündeydi. Dolayısıyla kararın piyasalar üzerindeki etkisi nötr oldu; beklentiler fiyatlara önceden girdiği için önemli bir yansıma izlemedik. Karar kadar merakla beklenen bir diğer konu ise TCMB’nin duyurusunda mevcut durumu nasıl yorumlayacağı ve önümüzdeki döneme ilişkin nasıl bir sinyal vereceğiydi. Merkez Bankası, elindeki politika araçlarıyla en fazla kontrol gücü bulunduğu talep koşullarının dezenflasyonist olduğunu, ancak dezenflasyon sürecinin yavaşladığını belirtiyor. Başta gıda olmak üzere, özellikle hizmet sektöründeki fiyat gelişmelerinin enflasyon beklentileri ve fiyatlama davranışları üzerindeki riskleri artırdığına vurgu yapıyor.

Merkez Bankası’nın Ağustos 2025 Enflasyon Raporu’nda yıl sonu için belirlediği %25–29 bandının üzerinde, muhtemelen %32 civarında bir enflasyonla yılı tamamlayacağız. Bu görünüm, birkaç ay içerisinde ciddi bir sapma anlamına geliyor. Bu çerçevede TCMB’nin bu toplantıyı pas geçmesi kanaatimizce gerekliydi ve mümkündü; ancak karar indirim yönünde oldu. Metne baktığımızda dezenflasyon sürecinin devam ettiği, ara hedeflere ulaşma konusunda TCMB’nin şu aşamada büyük bir risk görmediği anlaşılıyor. Bu kapsamda, Merkez Bankası’nın gelecek yıl sonu ara hedefinin %16 olduğunu ve %13–19 bandında bir enflasyon beklediğini hatırlatalım.

Merkez Bankası’nın risk algısını, enflasyon beklentilerinin yüksekliği ve fiyatlama davranışlarındaki gelişmeler artırmış durumda. Bu algı devam ederse, önümüzdeki dönemde faiz indirim süreci sona erebilir. Yayınlanan duyurudan bu sinyali almak mümkün. Fakat ara hedeflere ulaşmak için önümüzde bir yıldan fazla süre olması nedeniyle, TCMB’nin “sert fren” yerine kademeli ilerleme ve duruma göre karar alma yaklaşımını benimsediği görülüyor. Her zamanki gibi, basın duyurusunda “enflasyon hedeflerine ulaşacak sıkılıkta bir para politikası” vurgusu yer alıyor. Bu durum, faiz indirimi yapılmayacağı anlamına gelmiyor; indirimin boyutu ve temposu konusunda bir sinyal veriyor. Enflasyon görünümünün ara hedeflerden belirgin şekilde sapması durumunda, para politikası duruşunun sıkılaştırılacağı da vurgulanmış. Önümüzdeki aylarda enflasyonun %20’nin üzerinde seyretmesi 2026 sonu için belirginleşirse, Merkez Bankası yeniden faiz artırımına gidebilir. Ancak siyasi ve jeopolitik gelişmelerin böyle bir karara ne kadar imkân tanıyacağı tartışmalı bir konu.

Aslında mevcut ölçüdeki faiz indiriminin, reel sektörün finansman maliyetini belirgin biçimde değiştirme gücü bulunmuyor. Dün gerçekleşen faiz indirimi de mevduat ve kredi faizlerine ya sınırlı yansıyacak ya da hiç yansımayacak. İçinde bulunduğumuz süreçte ana sorun, paranın fiyatı yani faiz kadar miktarıdır. Bu çerçevede makro ihtiyati politikaların, iç tüketimi sınırlayacak şekilde kredi arzını yönetmeye çalışması; buna karşın sanayinin ve reel sektörün ihtiyacı olan krediyi genişletmesi yerinde bir politika olabilir. Ancak Merkez Bankası’nın karar duyurusunda, makro ihtiyati politikalar konusunda şu aşamada bir değişiklik sinyali alınmıyor.

Sonuç olarak, hem finansal piyasalarda hem reel tarafta etkisi nötr olan, ancak daha sıkı ve güçlü bir para politikasına ihtiyaç duyduğumuz bir dönemdeyiz.