Murdoch ailesinde taht kavgası sona erdi: News Corp ve Fox, muhafazakar sesini koruyor

Dünyanın en büyük medya imparatorluklarından birini yöneten Rupert Murdoch, yıllar boyu The Wall Street Journal, The Sun ve The Times gibi popüler yayınların çatı şirketi News Corp ile kablolu yayın devi Fox Corporation’ı büyütüp üç kıtada siyasete yön verdikten sonra ailesinde başka bir sorunun gölgesiyle karşılaştı: “Tahtı kim devralacak?”

• Murdoch’un dört vârisi arasında yıllardır kapalı kapılar ardında süren çekişme, geçen yıl itibarıyla açık bir taht savaşına evrildi. Miras kavgaları, mahkeme salonları ve milyarlarca dolarlık pazarlıklar, aile sofrasından manşetlere taştı.

Emmy ödüllü Succession dizisine de ilham olduğu düşünülen Murdoch ailesi, yakın zamanda 9 ay süren müzakerelerin ardından mahkemeye taşınan bu taht kavgasına noktayı koydu. Rupert Murdoch liderliğinde süren güç oyunları sonrası ailenin en büyük oğlu Lachlan Murdoch, kontrolü ele alarak babasının medya imparatorluğunun muhafazakar sesini koruyacağını ilan etmiş oldu.

Ayrıntılar: Lachlan Murdoch, kardeşlerine karşı yürüttüğü uzun süreli hukuk mücadelesinde uzlaşma sağlayarak News Corp ve Fox Corporation’ın kontrolünü ele geçirdi. Kardeşler arasındaki hukuk mücadelesi, geçen yılın Eylül ayında ABD’nin Nevada eyaletindeki bir mahkeme salonunda başlamıştı. 94 yaşındaki Rupert Murdoch, taht kavgası mahkeme salonuna taşınmadan hemen önce 1999 yılında ikinci eşinden boşandıktan sonra kurduğu aile tröstünün şartlarını değiştirme girişiminde bulunmuştu. 

Murdoch, bu hamlesiyle Lachlan’ın News Corp ve Fox Corporation’ın kontrolünü elinde tutmasını sağlamayı amaçlıyordu. Zira tröst, Lachlan’ın erkek kardeşi James, kız kardeşi Elisabeth ve üvey kardeşi Prudence’a News Corp ve Fox Corporation’ın yönetiminde oy hakkı tanıyan hisseler veriyor ve Rupert Murdoch’un en küçük iki çocuğu Grace ve Chloe’yi ise yararlanıcı olarak nitelendiriyordu. 

• Tröstün geçerliliği 2030’da sona erecekti ve şartlar bu tarihe kadar değiştirilmesi mümkün olmayacak şekilde düzenlenmişti. 

Öte yandan: Siyasi olarak muhafazakar kanada yakın tutumuyla tanınan Rupert Murdoch, şirketlerinin muhafazakar kalmasını istiyor ve Lachlan dışındaki en büyük üç çocuğunun fazla liberal olduğunu düşünüyordu. 94 yaşındaki Murdoch, yakınlarına sık sık ailede uyum istediğini, fakat Lachlan’ın medya imparatorluğunu geleceğe taşıyacak en uygun kişi olduğuna inandığını söylüyordu. Yönettiği basılı yayınları ve kanalları “İngilizce konuşulan dünyadaki muhafazakar sesin koruyucusu” olarak nitelendiren Murdoch, medya imparatorluğunun bu misyonunu ancak Lachlan’ın liderliğinde sürdürebileceğini savunuyordu. 

^{Rupert Murdoch ve oğlu Lachlan Murdoch}

Bu doğrultuda yıllarca Lachlan’ı kardeşlerinin hisselerini satın almaya teşvik eden Murdoch, en büyük oğluna kendisinin de onlarca yıl önce kız kardeşlerinin hisselerini satın aldığını ve kendisine güvenmesi gerektiğini söyledi. Lachlan da hisseleri devralma konusunda istekliydi ve babası öldüğünde kardeşlerinin onu devirmek için bir darbe girişiminde bulunmasından endişe ediyordu. 

Tröstün 2030’da devre dışı kalmasının ardından James, Elisabeth ve Prudence’ın hisselerini dışarıdan birine satma olasılığı da Lachlan’ı endişelendiriyordu. Zira bu tip bir senaryo, hem Lachlan’ın liderlik hayalini hem de ailenin News Corp ile Fox Corporation üzerindeki kontrolünü tehdit edebilirdi. 

Aile Uyumu Projesi: Bu endişeler doğrultusunda Rupert Murdoch, Lachlan ile kafa kafaya vererek “Aile Uyumu Projesi” adını verdiği bir plan oluşturdu ve Murdoch ailesinin tröstündeki şartları değiştirerek diğer üç kardeşin oy yetkisini elinden alma ve Lachlan’ı kontrol sahibi tek vârisi yapma girişiminde bulundu. Fakat James, Elisabeth ve Prudence, bu hamleye itiraz ederek süreci Nevada’da mahkemeye taşıdı. 

Aralık ayına gelindiğinde ise mahkeme, Rupert Murdoch ve oğlu Lachlan’ın tröst şartlarını değiştirme girişiminde bulunurken iyi niyetle hareket etmediğine kanaat getirerek şartları değiştirme önerisini reddetti. Mahkeme ayrıca, Rupert Murdoch’u en büyük oğlu Lachlan’ın yönetici pozisyonunu kalıcı hâle getirmek ve sağlamlaştırmak için özenle hazırlanmış bir oyun oynamakla suçladı. 

• Mahkemeye göre Rupert Murdoch, 1999’da ikinci eşi Anna dePeyster’den boşanırken medya imparatorluğunun kontrolünü en büyük dört çocuğu arasında eşit bir biçimde bölmeyi ve bir halef belirleme yetkisinden feragat etmeyi kabul etmişti. 

Uzlaşma: Aylar süren çekişmeler, mahkeme süreçleri ve müzakerelerin ardından aile, Lachlan Murdoch’un medya imparatorluğunun tüm kontrolünü devralmasını mümkün kılacak bir anlaşmaya vardı. Ailedeki taht kavgasını sona erdiren anlaşma, Rupert Murdoch hayata gözlerini yumduktan sonra bir veraset tartışması yaşanması olasılığını da ortadan kaldırdı. 

• Anlaşma kapsamında James, Elisabeth ve Prudence, News Corp ve Fox Corporation’daki hisselerini 6 ay içinde 1,1’er milyar dolara elden çıkaracak. 

• Satışın ardından mevcut tröst feshedilerek yeni bir aile tröstü oluşturulacak. Fox Corporation ve News Corp’un kontrol hisselerini elinde bulunduracak tröste yalnızca Lachlan ve Rupert Murdoch’un en küçük iki çocuğu Grace ve Chloe dahil edilecek. 

• Yeni tröstün şartları 2050’ye kadar geçerli olacak. Böylece Lachlan, en azından 25 yıl daha babasının medya imparatorluğunun kontrolünü elinde tutacak. 

• Ayrıca James, Elisabeth ve Prudence’ın hisse satışlarından elde ettiği gelir, ayrı bir tröstte toplanacak ve üç kardeş bu tröstün yararlanıcıları olacak. 

Lachlan Murdoch kimdir? 

Lachlan Murdoch, 8 Eylül 1971’de Londra’da Avustralya doğumlu ve Amerikalı Rupert Murdoch ile ikinci eşi Anna dePeyster’ın ilk çocuğu olarak dünyaya geldi. New York’ta büyüyen Lachlan, 1994 yılında Princeton Üniversitesi’nden Felsefe lisansıyla mezun oldu. 22 yaşındayken News Corp’un Queensland Newspapers biriminin genel müdürü olan Lachlan, 1996’da şirketin yönetim kuruluna atandı. 

Aynı yıl şirkette yönetici müdür olarak görev yapan ve 1999-2000 yıllarında kıdemli başkan yardımcısı olan Lachlan, 1999’da evlendi ve 2000’de News Corp’un küresel baskı operasyonlarından sorumlu başkan yardımcısı oldu. News Corp’ta çalıştığı süre boyunca HarperCollins’in ve şirketin Avustralya’daki tüm iş kollarının denetimini üstlenen Lachlan, Foxtel’in yönetim kurulunda da görev yaptı ve Fox Corporation’a bağlı televizyon kanallarını yöneten birimin genel başkanı olarak çalıştı. 

Yol ayrımı: 2005’in Temmuz ayında Lachlan, dönemin Fox News Başkanı Roger Alies ile yaşadığı bir anlaşmazlığın ardından News Corp’daki yöneticilik görevinden ayrıldı ve eşi ve oğluyla birlikte Avustralya’ya döndü. O dönem medya, James Murdoch’un Lachlan’ın yerini alabileceğine dair spekülasyonlarda bulundu. 

10 yıl boyunca kişisel yatırımlarına odaklanan Lachlan, 2014’ün Mart ayında News Corp ve 21st Century Fox’un yönetim kuruluna bağımsız eşbaşkan olarak atandı. 2015’in Haziran ayında 21st Century Fox’un yönetim kurulu başkanı olan Lachlan, şirketin 2019’da Disney’e satılmasının ardından Fox Corporation’ın yönetim kurulu başkanı ve CEO’su olarak terfi aldı. 

• Aynı yıl dönemin ABD Başkanı Donald Trump ile tanışan Lachlan, 2022’de babasıyla birlikte News Corp ve Fox Corporation’ı birleştirmek istedi. Fakat kardeşi James’in de aralarında bulunduğu büyük hissedarlar, teklifi reddederek birleşme planını suya düşürdü. 

Tam kontrol: Lachlan, 2023’ün Eylül ayında 52 yaşındayken babasının emekliliğini açıklamasının ardından medya imparatorluğunun tüm liderliğini devraldı ve hem Fox Corporation’ın hem de News Corp’un başkanı oldu. 

Perspektif: Lachlan, Murdoch’un en muhafazakar çocuğu olarak tanınıyor. Buna rağmen kulislerde Trump’ın başkanlığını desteklemediği ve 2016’daki seçim kampanyası sırasında evinde Trump’ın yüzünün basılı olduğu tuvalet kağıtları bulundurduğu konuşulan Lachlan, 2018’de siyasi görüşünü “ekonomik açıdan muhafazakar, sosyal politikalar konusunda ise daha liberal” olarak tanımlamıştı. Fakat Fox Corporation kanallarında sıklıkla aktarılan eşcinsel karşıtı görüşler, Lachlan’ın bahsettiği liberalizmin ciddiye alınmasının önüne geçti.  

Uzlaşma sağlanana dek Lachlan’ı tahttan indirmeye en yakın aday olarak görülen James Murdoch ise daha önce sıklıkla ailesinin yönettiği medya şirketlerini iklim krizine yönelik tutumu ve Donald Trump destekçiliği gibi konularda açıkça eleştirdi. 

• James, The Atlantic’e verdiği bir röportajda babasını kadın düşmanı olarak gördüğünü söylemiş ve Foxs News’i ABD demokrasisi için bir tehdit olarak nitelendirmişti. Kanalın izleyicilere yalan söylediğini ima eden James, kardeşinin iş zekasını da sorgulamıştı. 

• The Atlantic, aynı röportajda James’in babasıyla yıllardır görüşmediğine işaret etmişti. 

News Corp ve Fox Corporation’da ne değişecek? 

Elbette Lachlan ve kardeşlerinin sağladığı uzlaşma, Fox Corporation ve News Corp’da ani bir değişikliğe yol açmayacak. Zira Lachlan Murdoch, yıllardır iki şirketin yönetiminde aktif bir biçimde rol alıyor. Fakat anlaşma, Lachlan’ın lider pozisyonunu sağlamlaştırarak bu kontrolü uzun vadeli hâle getiriyor. Bu da Fox Corporation kanalları ve News Corp yayınlarındaki muhafazakar eğilimin, Lachlan’ın kişisel ideolojik eğilimi doğrultusunda uzun yıllar daha korunacağı anlamına geliyor. 

Ek olarak: Anlaşma, James, Elisabeth ve Prudence’ı iki şirketle ilgili karar süreçlerinden de çıkarıyor. Üç kardeş, hisse satışını kabul ederek şirket politikaları ve medya sektöründeki etkilerinden de feragat etmiş oluyor. 

Ayrıca Lachlan, dev medya şirketlerinin giderek artan oranda birleştiği ve rakiplerinin güçlendiği bir dönemde Fox Corporation ve News Corp’un tam kontrolünü devralıyor. 2019’da kablolu yayın ve stüdyo birimlerini Disney’e satma kararının başarılı bir strateji olduğunu savunan Lachlan’ın, özellikle Fox Corporation’ın izleyici kitlesinde bir denge yaratacağı tahmin ediliyor. 

• Yıllarca aile geleneğini sürdürse de Lachlan’ın yönetimi sırasında şirketin ana gelir kaynağı Fox News’in YouTube gibi mecralar aracılığıyla dijital erişime daha fazla önem vermeye başladığı ve yayın programına sessiz sedasız çok sayıda genç sunucuyu entegre ettiği biliniyor. 

• Bu tür hamleler, risk teşkil etse de Fox Corporation, hâlâ ana gelirini geleneksel ve daha yaşlı bir kitleye yayın yaparak elde ediyor. Bu da Lachlan’ı bir denge oyunu oynamaya itiyor. Zira dijital arenada çok yavaş hareket etmek yeni gelir kaynaklarını kaybetme riski teşkil ederken çok hızlı hareket etmek geleneksel kitlenin Fox Corporation’a sırtını dönmesine neden olma potansiyeli taşıyor. 

• Lachlan, konuyla ilgili olarak “Geleneksel markalarımıza odaklanmaya devam edeceğiz” diyor. 

Öte yandan: Fox Corporation, Lachlan’ın stratejileri doğrultusunda sürekli dijital erişimini artırıyor. Geleneksel olarak daha büyük yaştaki bir kitleye hitap eden Fox News, artık YouTube, X, TikTok ve Instagram gibi dijital mecralarda da aktif olarak varlık gösteriyor. 

• Emplifi verileri, Ağustos ayında Fox News’in YouTube kanalının 386,2 milyon izlenme elde ettiğine işaret ediyor. Bu sayı, diğer tüm rakip kanalları geride bırakıyor. 

Geniş açı: Murdoch ailesinin medya imparatorluğunun muhafazakar sesini koruması ve geleneksel ile dijital arasında bir denge kurmaya odaklanması beklenen Lachlan, kardeşleriyle sağladığı uzlaşmayla birlikte liderliğini kalıcı hâle getiriyor. Bu da ailenin en büyük oğluna çabalarının boşa çıkmasından endişe etmeden News Corp ve Fox Corporation’a ilişkin stratejilerini gelecek yıllarda da sürdürme özgürlüğü tanıyor.