“Müzikte o ilkelliği farkedince galiba bunu yapmak istiyorum dedim."

Ahşap müzik kutusu: Yeni bir duraktayım. Yanımda bu sefer Taner var — evet, sonu Yücel’le biten. Nereye varacağımız belli değil fakat nereden başlayacağımız net. “Hatırladığın ilk ses nedir?” diye sorarak girdim konuya. Hemen dedesinin müzik kutusunu anlattı. İçinde dönen sufilerin olduğu ahşaptan bir müzik kutusu olduğunu söyledikten sonra bu aralar o kutuyu ve çıkan sesleri fazlasıyla anımsadığından bahsetti. Bir de tabii kuzenlerinin walkman'inden ve onu çok şaşırtan, müzik dinleyebildiği kulaklıklarından bahsetti, sonra ekledi: “Hâlâ o şokumu hatırlıyorum gerçekten. Beynimde bir kapak açılmıştı.” Taner’in tüm üretimlerini akşam 22.00’den sonra yüksek seste müzik dinlemenin yasak olduğu, gürültülü bir caddeye bakan evinde yaptığını belirteyim. Metropol hayatında kulaklık pek çoğumuz için yaşam destek ünitesi gibi.

Taner Yücel'le Yeldeğirmeni'nde bir kapının önünde

Anne zoruyla: Taner'le içinde müziğin olduğu mutlu bir güne gitmek istedim fakat o mutsuz hatıraların daha yoğun olduğunu söyleyince ilk kurcaladığı enstrümana yöneldik. Anaokulunda annesinin zoruyla piyano kursu gibi görülen fakat aslında küçük bir Yamaha orgundan üstüne notalar yerine sayıların yazılarak bestelerin öğretildiği bir anıya çekti beni. 

Oradan eve geçtik. Türk Sanat Müziği söyleyen annesi ve hiç tanımadığı bir enstrümanı birazcık vakit geçirerek çalabilen babasıyla tanıştık. Babasının farklı enstrümanlara duyduğu o merak, daha sonra Taner’e de geçti: “Bende de her enstrümanı azıcık deneme isteği oluyordu.” Bugün o denemeleri janrlar arasında çıktığı yürüyüşlerde ve sağa sola düşen üretimlerinde bulmak mümkün.

Güzel sanatlar üstü güzel sanatlar: Dedesinin Erdek’teki yazlığındayken televizyonda verdikleri röportajı çok havalı bulan Taner gidip hemen Cartel kaseti aldı. O dönem grubun sözlerle dışa vurduğu acıyı benimsemeye çalıştığından bahsetti. Onda olmayan bir acıya eşlik etmek istemesini kafama takıp Eskişehir’e doğru yol aldım. 

Taner burada üniversiteye başladı fakat bitirmedi. Güzel sanatlar listesinden sonra güzel sanatlar fakültesi ona ancak belli kalıplar içinde kalırsa görünür olabileceğini öğretti. O da sadece ne istiyorsa onu yapmayı tercih etti: “Müzikteki ilkelliği fark edince galiba bunu yapmak istiyorum dedim. İddiasız olmayı sevdim. Kendimi resim sanatında yaratıcı bulmayan biriyim. Çünkü hep öğretilen çizgileri ve istenilen ödevleri yapabilecek bir çizim gücüm olduğumu düşünüyordum. Hâlâ da öyle düşünüyorum.”

Taner'in sık gittiği göçmen lokantalarının buluğunda sokaktan

"Lan oğlum dur!": Üniversite dönemi adı bile olmayan bir sürü punk grubu denemelerinden sonra Neon’da yerini buldu. Müzik türleriyle tavırları iç içe koymaya başlayınca hayatı da kurma bir saat gibi akıp gitti. Grubun önemini ve Taner’in sahnede sınırlarını çizdiği karakterini “'Lan oğlum dur!' cümlesini en çok duyduğum gruptu Neon. Gerçekten durmam gerekiyordu. Devamlı gürültü çıkaralım istiyorum çünkü.” sözünden anlamak mümkün. 

Bir de Davulcu Mustafa var tabii. Mustafa Zümrüt. Onun müzik ekipmanlarına ve kayıt teknolojisine duyduğu ilgi Taner’e de bulaştı. Bu sayede sahne perdesinin arkasında çocukken çok şaşırdığı kulaklıkta yer bulan müziğin yolculuğunu öğrendi.

Saçma sapan sesler: Uzun bir askerliğin ardından kendi deyimiyle “saçma sapan sesler” çıkarmanın peşinde olduğu bir dönemde HaZaVuZu isimli sanat kolektifine katıldı. Her şey bittiğinde geriye kalanların özetini şöyle anlatıyor: “Orada bir müzisyen olmayı bırakmıştım. Gitarı bir müzik enstrümanı olarak değil de ses aparatı gibi kullanmayı çözümlemek benim için değişik bir sınav olmuştu.” Daha önce janrlardan bağını koparan Taner, belli ki müziği de parçalarına ayırmayı başardı. Geriye bir tek ses kaldı. HaZaVuZu’nun ardından kısa bir süre Ses Perileri, sonra The Raws ve Jakuzi geldi. Hepsinden geriye kalan öğrenimleri var. Tıpkı hepsinde bıraktığı “hata payları” olduğu gibi.

Taner ve Yeldeğirmeni'nde kaval satan Nazmin amca

Prodüktör koltuğu: Taner’in “Ben grup elemanı olamıyorum. Gıcık ve zor bir insanım. Hiçbir grubumda sadece gitarist olamadım,” itirafından sonra bireysel üretimlerinin çoktandır oturduğu prodüktör koltuğuna geçtik. Zaten en baştan beri dinlediği şeyi hep analiz ettiği ve kulağına gelen her türlü sesin ortaya çıkış sürecine merak duyduğu bilgisini verdikten sonra asıl başlangıcın reklam müziğiyle olduğunu söyledi. Müşterilerin hayal ettiği soyut kavramları sese dönüştürebildiği fark edince önce Domuz Records’un sonra da albüm prodüktörlüğünün kapılarını açtı. İlk prodüksiyonum dediği albüm Özgür Semerci’nin Bulandı Sularım’ı oldu.

Görselle sesin sihirli buluşması: Bugüne dönelim. Son durağa gelmeden Taner’in birkaç hafta önce Altın Koza Film Festivali’nde En İyi Film Müziği ödülünü aldığı ilk solo albümü The Cemil Show’a uğrayalım. Önce film müziği yapma deneyimini sordum. Cevabı, “Görselle sesin birleşleşmesi sihirli bir deneyim. Bir oyuncu gibisin, görünmeyen bir oyuncu,” sözleriyle oldu. Bu sayede ben de biraz olsun Thom Yorke ve Nick Cave gibi isimlerin film müziklerine duyduğu tutkuyu biraz daha iyi anladım. 

Barış Sarhan, The Cemil Show

Görünmez Taner: Sıra 27 kaydın bulunduğu 1 saat 1 dakikalık The Cemil Show’un müziklerine geldi. Filmin farklı dönemlerde geçen hikâyesi ve yönetmeni Barış Sarhan’ın tanıdığı özgürlük, Taner’in kişiselleştirdiği bir üretim süreci geçirmesini sağladı. Bu da hem belirlediği konsept dâhilinde dilediği janrlar arasında dolaşmasına hem de babası için yazdığı Dündar Bey isimli şarkının yönetmen Barış’ın ısrarının ardından önce filmde sonra da albümde yer bulmasına neden oldu. Sonuç Taner’in “çok sindi içime,” dediği bir albüm — görünmeyen Taner’in eşsiz performansı.

Anahtar: Gitmeden hem bana hem de okuyanlara ve dinleyenlere yeni keşifler için bir hatıra bırakmasını istedim Taner’den. O da hayatı boyunca en beslendiği gruplardan birinin, Type O Negative’in ismini verdi ve ekledi: “Çocukluğumdan beri her teknolojide yanımda oldu. Kasedi, CD’si, sonra MP3 player’ımda, cep telefonumda ve Spotify’ımda.”

Bis: Taner’in SoundCloud’da paylaştığı ambient etiketli kayıtları işaret etmeden kapatmak olmaz. İki yıl önce Dündar Bey'le başlayan seri, son aylarda yayımladığı Sana ve Solaris Solitude'la devam etti. Bu kayıtların sonu albüme bağlanır mı? O bilinmez — bir gözüm oralarda olur hep. 

Artık tanıdık olduğumuz için istasyonun caddeye kavuşan son merdivenindeyiz. Döndüm ve köşedeki sokak lambasının ışığına doğru yürümeye başladım. Bugünlük düşünceler ve hisler Taner’den Taner’e sekti. Bir sonraki aydınlık yer neresi olur bilemem. Hoşça kalın.