Paralimpik Oyunları’na veda günleri

Paris 2024 Paralimpik Oyunları’nda son 3 güne girilirken Oyunlar şimdiden çok sayıda unutulmaz hikayeye ev sahipliği yaptı. Yanlış anlaşılmasın, engelli sporlarının kimseye ilham verme borcu ya da medyamızda sıklıkla yapıldığı üzere dramatik manşetler yazma yükümlülüğü yok. Ama Paris’te boy gösteren tüm sporcular gibi paralimpiklerin de engel ya da sakatlıklarından bağımsız olarak özel bir hikaye olduğunun hakkının teslim edilmesi gerek. Neticede Paris’te toplamda 18. madalyasını kazanan İngiliz bisikletçi Dame Sarah Storey’nin dediği gibi Paralimpik Oyunları, toplumsal hayatta kapsayıcı politikaların geliştirilmesi konusunda farkındalık oluşturmak için kıymetli bir araç. Bu hafta Paralimpik Oyunları’na veda bültenimizde İran’ı oturarak voleybolda finale taşıyan dünyanın en uzun boylu ikinci insanından, para okçulukta ilk kolsuz altın madalyaya, üst üste 3. kez altın madalya kazanan Türkiye kadın golbol millî takımından, görme engelliler futbolunda son bulan 20 yıllık yenilmezliğe değineceğiz.

En güçlü ekolün en büyük yıldızı

2.46’lık boyuyla dünyanın bilinen en uzun boylu 2. insanı olan İranlı Morteza Mehrzad, devlik hastalığının yarattığı sorunlarla hayatı boyunca mücadele etti. Üstelik çocukken geçirdiği bisiklet kazası sağ bacağındaki uzamayı durdurdu ve tekerlekli sandalyeye mecbur kaldı. Uzun boyunun getirdiği ilgi onu çoğunlukla sıksa da oturarak voleybolda kazandığı başarılardan (ve şöhretten) memnun.

3. Paralimpik Oyunları’nda mücadele eden ve kendisine uygun yatak bulunamayan Mehrzad, üst üste 3. altın madalyası için Bosna-Hersek’in karşısına çıkacak. İki ülke de bu branşta dünyanın en önemli geleneklerini temsil ediyorlar dolayısıyla 2.46’lık Mehrzad, İran’ın tek silahı değil ama en önemli silahı olduğu da aşikar.

İlk kolsuz altın madalya

Kolsuz doğan ve anne-babası tarafından 4 aylıkken evlatlık verilen Matt Stutzman, Iowa’da Menonit Kilisesi’ne bağlı bir çift tarafından büyütüldü. 28 yaşında para okçuluğa başladı. Bugün 41 yaşında, Paris’te kazandığı altın madalya ilk madalyası değildi. Daha önce Londra 2012’de de gümüş madalya kazanmıştı. Ama bu madalya, tarihte bu dalda kolsuz bir sporcunun kazandığı ilk altın madalya oldu.

20 yıllık yenilmezlik sona erdi

2004’ten beri Paralimpik Oyunları’nda yer alan erkekler görme engelli futbolunun tek hakimi Brezilya’nın 20 yıllık yenilmezliği Paris’te sona erdi. “Sambacılar”, yarı finalde Arjantin’e penaltılarla kaybetti. Eyfel Kulesi’nin gölgesi altında, muhteşem bir manzaraya karşı oynanan turnuvanın finalinde Arjantin, ev sahibi Fransa’yla karşılaşacak. Üst üste 5 altın madalya kazanarak erişilmesi güç bir seri yakalayan Brezilya ise bronz madalya için Kolombiya’yla karşılaşacak.

Türkiye’nin rekoru ve Serkan Yıldırım bilmecesi

Türkiye, Perşembe günü kazandığı 1’i altın 4’ü gümüş, 3’ü bronz 7 madalyayla toplam madalya sayısını 20’ye yükseltti ve Tokyo 2020’deki 15 madalya rekorunu geliştirdi. Golbol finalinde kadın millî takımı İsrail’i 8-3 yenerek Rio 2016 ve Tokyo 2020’den sonra üst üste 3. altın madalyasını kazanarak tarihe geçti. Türk paralimpikler, toplam madalya sıralamasında 15., genel madalya sıralamasında ise 25. sırada. 

• Editörün önerisi: Bir evden iki şampiyon: Golbolün yıldızları Sevda ve Sevtap Altunoluk

Türkiye için Paralimpik Oyunları’nın en can sıkıcı gelişmesi 100 metre T12 sınıfında altın madalya kazanan Serkan Yıldırım’ın madalyasının geri alınması oldu. Gelin bu karmaşık hukuki soruna biraz daha yakından bakalım.

Ne olmuştu? Aylardır Uluslararası Paralimpik Komitesi’ne (IPC) bağlı Dünya Para Atletizm Federasyonu ile sınıflandırma konusunda anlaşmazlık yaşayan Yıldırım’a Paris 2024’te yarışamayacağı yönünde bilgi verilmişti. Ancak son anda yapılan itiraz üzerine Bonn Mahkemesi Serkan Yıldırım’ın Paris’te 100 ve 400 metre T12 kategorisinde yarışmasına izin vermişti. Yıldırım, 31 Ağustos’ta 100 metre T12 yarışında altın madalya kazandı. Ancak WPA, üst mahkemeye yapılan itiraz sonucu Yıldırım’a verilen “yarışabilir” izninin iptal edildiğini duyurdu. Türkiye Millî Paralimpik Komitesi, bir açıklama yayımlayarak “Sporcumuzun hakkını sonuna kadar arayacağız” dedi.

İtirazın gerekçesi ve sahibi

Serkan Yıldırım’ın yarışmasına karşı yapılan itirazın gerekçesi görme engelinin seviyesiyle ilgili. İtirazı yapan ülke ise Yıldırım’ın doğduğu ülke olan İran. Tebriz doğumlu, Azeri kökenli Yıldırım, Sajjad Hashemi adıyla İran’ı Londra 2012 ve Rio 2016’da temsil etmişti. En son 2021’de İran adına yarışan sporcu daha sonra Türk vatandaşlığına geçti ve Türkiye formasıyla yarışmaya başladı.