Sahte görsellerin serüveni

2019 yılının başında hayatımıza giren “thispersondoesnotexist”, siteye her girdiğinizde karşınıza son derece gerçekçi ancak sahte bir insan yüzü çıkarıyor. Bir Silikon Vadisi girişimi olan Rosebud AI ise sahte insan yüzlerini bir iş modeli hâline getirmiş. Konuşan, şarkı söyleyen sahte insanlar satın alabiliyorsunuz. Bu girişimin yaptığı “sahte görsel üretimi” aslında çok uzun süredir daha basit hâlleriyle hayatımızda olan ancak son yıllarda hızla gelişen bir alan.

• “Manuel” sahte görseller: Sahte ufolar, köpek balığının ağzına düşmek üzere olan insanlar gibi sahte görseller son dönemde popülaritesini yitirmiş olsa da yıllardır internetin en ilgi gören fenomenlerinden biri. Bunlar, insanlar tarafından farklı görüntüler birleştirilerek ve var olan görseller düzenlenerek yani photoshop yapılarak oluşturuluyor. Bu yöntemle kendinizi daha zayıf veya kaslı göstermeniz, göz renginizi değiştirmeniz mümkün ancak tek bir sahte görselin oluşturulabilmesi için uzun süreli bir insan emeğine ihtiyaç duyuluyor.
   
• Büyük değişim: Sahte görsel üretimindeki bu insan emeğine dayalı düzeni kıran en büyük gelişme 2014 yılında gerçekleşiyor. O dönemde Google’da araştırmacı olarak çalışan Ian Goodfellow ve takım arkadaşları tarafından oluşturulan “Generative Adversarial Networks” yani üretken çekişmeli ağlar çalışmasıyla otomasyon dönemine geçiliyor.
   
• Nasıl çalışıyor? Bu yapay sinir ağları, esasında iki ayrı bileşenden oluşuyor. Ağın bir parçası kendisine verilen görsellere benzeyen yeni görseller üretmekle görevliyken diğer parçası ise üretilen yeni görsellerin gerçeklerine benzeyip benzemediğine karar veriyor. Bu iki aşama yeterince tekrar edildikten sonra artık yapay sinir ağı mükemmele yakın sahte görseller üretebilir hâle geliyor.
   
• Hayatımızın içinde: Yazımızın başında bahsettiğimiz “thispersondoesnotexist” websitesi ve Rosebud AI, bu yapay sinir ağlarıyla çalışıyor. Ancak üretken çekişmeli ağların hayatımıza ilk girişi bu değil.
   
• Üretken çekişmeli ağların hayatımıza popüler anlamda ilk etkisi FaceApp ile 2017 başında gerçekleşti. FaceApp kullanarak yüzünüzü gençleştirmek, somurttuğunuz bir fotoğrafta kendinizi gülümsetmek gibi birçok değişiklik yapabiliyorsunuz.
   
• Son olarak, 2020 yılının başında FaceApp’in getirdiği yapay sinir ağlarıyla fotoğraf düzenleme uygulamasının bir benzeri bu sefer Reface tarafından videolar için geliştirildi. Reface sayesinde Jack Sparrow, Peter Parker hatta Hulk’a dönüşebilirsiniz.
   

Bu uygulamalar suistimale çok açık olduğu için haklı olarak kamuoyunda endişeyle karşılanıyor ancak üretken çekişmeli ağların başta sağlık olmak üzere çok yararlı kullanımları da mevcut.