Sayılar, rekorlar, tartışmalar: 96. Akademi Ödülleri adayları

Sayılarla 96. Akademi Ödülleri adayları

13 kategori. Christopher Nolan’ın atom bombasının mucidi J. Robert Oppenheimer’ı konu alan epik biyografisi Oppenheimer, 13 kategoride adaylık elde ederek bu yılki listede en çok anılan film oldu ve adını Gone with the Wind (1939), Forrest Gump (1994), The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring (2001) ve The Shape of Water (2017) gibi 13 adaylığa sahip filmlerin arasına yazdırdı. (Oscar tarihinde rekor sayıdaki 14 adaylığa sahip sadece üç film var: All About Eve (1950), Titanic (1997) ve La La Land (2016)). Oppenheimer En İyi Film, En İyi Yönetmen, En İyi Uyarlama Senaryo ve üç oyunculuk (Cillian Murphy, Emily Blunt ve Robert Downey Jr.) kategorisi dışında kurgu, görüntü yönetmenliği, özgün müzik, prodüksiyon tasarımı, kostüm tasarımı, makyaj ve saç tasarımı ile ses kategorilerinde de aday.

Yüzde yetmiş beş. En İyi Film adaylarından Past Lives dışındaki tüm filmler toplamda 5 ya da daha fazla adaylık elde etti: Oppenheimer’ı 11 adaylıkla Poor Things, 10 adaylıkla Killers of the Flower Moon takip ediyor. Kısalar hariç, 20 kategorideki adaylıklar 38 film arasında dağılırken, En İyi Film kategorisindeki 10 aday kısalar hariç toplam adaylıkların %74.55’ine sahip. (Bu sayı ve oranın geçen yıl 39 ile %62 olması; bu yıl En İyi Film adayları dışındaki yapımların çoğunlukla 1 ya da 2’şer adaylıkla yetindiğini gösteriyor.)

Oyuncular. Dört kategorideki 20 oyuncu adayından 10’u kariyerlerinde ilk kez Oscar ödülüne aday gösteriliyor. Diğer adaylardan Robert De Niro ve Jodie Foster’ın ikişer, Emma Stone’un ise bir Oscar ödülü var.

^{Martin Scorsese, Killers of the Flower Moon setinde oyuncu Lily Gladstone ile... | Kaynak: Entertainment Weekly}

Rekorlar 

81 yaşındaki Martin Scorsese, Oscar tarihinin en yaşlı En İyi Yönetmen adayı oldu. (Rekor daha önce, son adaylığını 79 yaşındayken elde eden John Huston’a aitti.) Yapımcı Steven Spielberg  (13 En İyi Film adaylığı), kurgucu Thelma Schoonmaker (9 adaylık) ve besteci John Williams (49 En İyi Özgün Müzik adaylığı) kendi ellerinde bulunan rekorlarını yenilediler. En İyi Kısa Film kategorisinde aday gösterilen, daha önce En İyi Film, Yönetmen, Özgün Senaryo ve Animasyon kategorilerinde adaylıkları bulunan Wes Anderson, beş ya da daha fazla kategoride adaylığı bulunan üç kişiden biri oldu. (Rekor altı kategori ile Alfonso Cuarón’da; Kenneth Branagh’ın da beş kategoride adaylığı mevcut.) 

^{Yapımcı, yönetmen ve senaristi Greta Gerwig ile yapımcı ve başrol oyuncusu Margot Robbie, Critics’ Choice Ödülleri’nde Barbie’nin En İyi Komedi Filmi ödülünü kabul ediyor. | Kaynak: NBC}

Barbie değil, Ken: Eşitlik mi, adaletsizlik mi? 

Poor Things’in yapımcıları arasında da yer alan Emma Stone, tarihte hem oyunculuk hem de En İyi Film kategorisinde aday gösterilen ikinci kadın oldu. (İlki Nomadland (2020) ile Frances McDormand olmuş ve o yıl iki ödülü de kazanmıştı.) Akademi tarihinde ilk kez, üst üste beş yıldır bir kadının yönettiği en az bir film En İyi Film Oscar ödülüne aday gösteriliyor ve bu yıl ilk kez 10 aday arasında kadınların yönettiği üç film birden var: Anatomy of a Fall (yön. Justine Triet), Barbie (yön. Greta Gerwig) ve Past Lives (yön. Celine Song). Mission: Impossible - Dead Reckoning Part One ve Napoleon ile iki adaylık elde eden Simone Coco ve Godzilla Minus One ile aday gösterilen Kiyoko Shibuya, En İyi Görsel Efekt kategorinde aday gösterilen tarihteki beşinci ve altıncı kadınlar oldu.

Tüm bu gelişmeler En İyi Yönetmen kategorisine ise yansımamış gözüküyor: 2020’de ilk ve şimdilik son kez iki kadına birden yer verilen kategoride bu yıl Greta Gerwig ya da Celine Song yer almadı; dört erkeğin eşlik ettiği isim Justine Triet oldu. Tüm dünyada gişe rekorları kıran ve Oppenheimer ile muhteşem bir eşzamanlı pazarlama ve gişe başarısı elde eden Barbie’nin yönetmeninin adaylar arasında yer almaması bir yana, başrol oyuncusu Margot Robbie’nin de sadece yapımcı kimliğiyle aday gösterilip En İyi Kadın Oyuncu yarışından elenmesine tüm dünyada tepki büyük. Hatta ABD’nin eski başkan adaylarından Hillary Clinton dahi bir sosyal medya paylaşımında adaletsiz bulduğu bu durumu dile getirdi:

Akademi’nin yüz yıla yakındır kadınları En İyi Yönetmen kategorisinde görmezden geldiği bir gerçek. Fakat Greta Gerwig’in En İyi Yönetmen adayları arasında yer almayışına yönelik eleştirilerin sağlıksız ve mantıksız yanları da var: İlki, bu eleştirilerin bazılarının Barbie’nin gişe rekoru gerekçe gösterilerek yapılıyor olması: Gişenin En İyi Film adaylığına etkisi olsa da, yönetmenlerin oy kullandığı En İyi Yönetmen kategorisinde sinema sanatının ve yönetmenlik becerilerinin ön planda tutulduğunu ve yakın geçmişte En İyi Film dahil birçok adaylığı bulunan gişe rekortmenleri Avatar: The Way of Water (2022), Top Gun: Maverick (2022) ve Black Panther (2018) gibi filmlerin yönetmenlerinin de aday gösterilmediğini unutmamak gerekiyor. İkincisi, Barbie’nin en güçlü yanlarından olan senaryosunun senaristlerin oylarıyla Gerwig’e bir adaylık getirmiş olmasının (ve En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu kategorisinde sürpriz bir adaylık elde eden America Ferrera’nın adaylığının) değersizleştirilmeye çalışılması. En İyi Yönetmen ve En İyi Senaryo Oscar ödüllerinin değeri, bir izleyici olarak benim gözümde aynı. Sonuncusu ise sanki tek bir kadının aday gösterilebileceği bir kontenjan söz konusuymuşcasına Justine Triet’nin adaylığının Greta Gerwig’in adaylığına mal olduğunun düşünülmesi. Ödül sezonunun gidişatına bakıldığında, Jonathan Glazer’ın (The Zone of Interest) Greta Gerwig’in yerini almış olması da eşit olasılıkta.

^{The Zone of Interest | Kaynak: İKSV}

Çeşitlilik karnesi 

Martin Scorsese imzalı Killers of the Flower Moon filmindeki performansıyla En İyi Kadın Oyuncu ödülüne aday gösterilen Lily Gladstone, Akademi tarihinin ilk Amerikan yerlisi oyuncu adayı oldu. Bununla birlikte Akademi tarihinde ilk kez, üst üste altı yıldır İngilizce dışındaki en az bir film En İyi Film Oscar ödülüne aday gösteriliyor. Atlanılan eşik, artan çeşitlilik ve aşılan sınırlar sayesinde muhtemelen bu rekor önümüzdeki her yıl yenilenmeye devam edecek. Bu yıl Anatomy of a Fall, Past Lives ve The Zone of Interest ile 10 adaydan 3’ü birden İngilizce dışındaki dillerde. Üstelik bu üç yapımın farklı kategorilerdeki toplam adaylık sayısı 12; İspanya’nın adayı Society of the Snow da birden fazla adaylık elde eden uluslararası yapımlardan oldu.

Bu dört filmin yanı sıra uluslararası yapımlar 20 Days in Mariupol (belgesel film), El Conde (görüntü yönetmenliği), The Eternal Memory (belgesel film), Four Daughters (belgesel film), Godzilla Minus One (görsel efektler) ve To Kill a Tiger (belgesel film) filmlerinin En İyi Uluslararası Film kategorisi dışında adaylar elde etmiş olması dikkat çekici.

Öte yandan hem Cannes’da Altın Palmiye kazanan Anatomy of a Fall hem de Venedik’te Altın Aslan kazanan Poor Things En İyi Film adayları arasında yer alıyor. Bu daha önce yalnızca iki kez gerçekleşmiş, 1980’de Altın Palmiye kazanan All That Jazz ve Altın Aslan kazanan Atlantic City, 2019’da Altın Palmiye kazanan Parasite ve Altın Aslan kazanan Joker adaylar arasında yer almıştı. 

^{Bradley Cooper, Maestro | Kaynak: Netflix}

Bradley Cooper’ın büyük çaresizliği

Bu yıl yönetmeni de olduğu Maestro ile En İyi Film, Özgün Senaryo ve Erkek Oyuncu kategorilerinde üç adaylık elde ederek toplam adaylık sayısını 12’ye çıkaran Bradley Cooper’ın henüz bir Oscar’ı yok–muhtemelen 10 Mart’tan sonra da olamayacak. Fakat bunca adaylığa rağmen ödülü bir türlü kazanamayan tek kişi Bradley Cooper değil. Şarkı yazarı Diane Warren bu yıl Flamin’ Hot filmi için yaptığı şarkı The Fire Inside ile 15. Oscar adaylığını elde etse de henüz kazanabilmiş değil. (Warren geçen yıl Onur Ödülü’ne layık görüldü) Bu yılki adaylar arasında yer almayan ses miksajcısı Greg P. Russell (17 adaylık) ve besteci Thomas Newman (15 adaylık) da bekleme listesindeki isimler arasında.

96. Akademi Ödülleri töreni 10 Mart 2024’te, bu görevi dördüncü kez üstlenecek komedyen Jimmy Kimmel sunumuyla gerçekleşecek. Tüm adayların listesi için Akademi’nin sitesine göz atabilirsin.