Şehirlerin rekor kıran sıcaklarına doğadan çözümler

Son haftalarda sıcaklıklar dünyanın dört bir yanında yükseldi ve sıcak hava dalgaları ABD'den Çin'e birçok şehri kavurdu. Roma'da sıcaklar 40 dereceye, Marakeş'te 47 dereceye ulaştı. Pekin 35 derecenin üzerinde ki 28. günüyle korkunç bir dönüm noktasına erişti. Amerika Birleşik Devletleri'nin güneyinin büyük bir kısmının üzerinde oluşan ısı kubbesinin etkisiyle Phoenix yaklaşık 50 yıllık bir sıcaklık rekorunu kırdı.

İklim krizi dünya çapında yoğunlaştıkça, rekor kıran sıcak hava dalgalarının daha yaygın hale gelmesi ve buna bağlı olarak ölümlerin artması bekleniyor. Ancak uzmanlar, özellikle ısınmaya eğilimli olan şehirlerin, ağaç dikerek, su kaynaklarını restore ederek ve diğer doğal çözümlerden yararlanarak sıcak hava dalgalarının en kötü etkilerinden bazılarını hafifletebileceğini söylüyor. Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) Sanayi ve Ekonomi Bölümü Müdür Yardımcısı Steven Stone, doğanın sıcaklıkları düşürmek için pek çok sürdürülebilir ve uygun maliyetli yol sunduğunu, birçok belediye bunun farkına varmaya başladığını ve  bunun da iklim krizine uyum sağlamada çok önemli bir adım olduğunu ifade etti. Doğal çözümler özellikle önemli çünkü iklim krizine olumsuz katkıda bulunmadan sıcaklıkların düşürülmesine yardımcı oluyorlar. UNEP verileri, sadece şehir sokaklarına ağaç dikmenin 77 milyon insana sıcak günlerde 1 derecelik bir rahatlama sağlayacağını ortaya koyuyor. Normal güneşli bir günde, tek bir ağaç birkaç yüz litre su geçirebilir, bu da 24 saat boyunca çalışan iki ev tipi klimaya eşdeğer bir soğutma etkisi anlamına gelmekte. 

İklim uzmanları uzun zamandır artan sıcaklıklar ve insan sağlığına yönelik artan riskler konusunda da uyarılarda bulunuyor. 

2022 Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli raporu, kontrolsüz küresel ısınmanın artan sıcak hava dalgaları, daha uzun sıcak mevsimler ve daha kısa soğuk mevsimler gibi göründüğüne dair korkunç bir tablo çizdi. Nature Medicine dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, geçtiğimiz yaz sadece Avrupa'da, çoğu şehirlerde olmak üzere 70.000'den fazla sıcaklığa bağlı ölüm yaşandığını ortaya koydu. BM-Habitat Küresel Isı Sorumlusu Eleni Myrivili, "Sıcaklarla ilgili hastalıklar ve ölümler uygun farkındalık, kaynaklar ve müdahalelerle önlenebilir." dedi. Myrivili, şehirlerin aşırı sıcaklar konusunda erken uyarılarda bulunarak ve soğutma merkezleri açarak, yeşil alanları artırarak sıcaklıklarla ilgili risklerin azaltabileceğini de sözlerine ekledi.

İnsanlığın yüzde 55'ine ev sahipliği yapan şehirler özellikle ısınıyor.

Beton binalar ve kaldırımlar güneşten gelen ısıyı emdiği ve yaydığı için normalde kırsal alanlardan 5 ila 9 derece daha sıcaklar. İnsanların, arabaların ve makinelerin yoğunlaşması da sıcaklıkları artırıyor. İnsanlık iklimi değiştiren sera gazı salımlarını önemli ölçüde azaltmadığı takdirde, 2050 yılına gelindiğinde 1000'e yakın kentte ortalama yaz sıcaklıkları 35 dereceye ulaşacak ve bu rakam şu anki rakamın neredeyse üç katı. Bu yüksek sıcaklıklara maruz kalan kent nüfusu yüzde 800 artarak yüzyılın ortalarında 1,6 milyara ulaşabilir. 

Öneriler ne olabilir?

Kent ormanları ve büyük parklar, sıcak havayı yer seviyesinin üzerine çıkararak ve serin havayı dağıtarak sınırlarının neredeyse 1 km ötesinde de serinletici faydalar sağlıyor. Yeşil alanların birbirine bağlanması, yerel sıcaklıkları düşüren rüzgar koridorları oluşturuyor. Bunun yanısıra, kentsel alanlardaki göller, kanallar, göletler ve sulak alanlar gibi su kaynaklarının korunması ise önemli bir serinletici etkiye sahip.