Sesi Görenler: B1 futbolu

• B1 ne demek?: Hiç görmeyen ya da çok az görenler anlamına gelen uluslararası bir sınıflandırma.
• Nasıl oynanıyor?: Maç süresi 40 dakika, 20'şer dakika oynanıyor ama basketbol gibi top oyunda değilken süre duruyor. Her takımın üç yönlendiricisi ve her yönlendiricinin müdahale edebileceği alanlar var: Kaleciler, orta yönlendiriciler ve rakip kalenin arkasındaki birer yönlendirici Kaleci defansı yönlendirebiliyor, orta yönlendirici orta sahayı, rakip kalenin arkasındaki insan da forveti yönlendiriyor.

Sporla aramdaki bağ da bu sporları yapma sürecimin 

bana getirdiği duyguları çok sevişimle başladı. - B1 futbolcu Batuhan Demir

Batuhan doğuştan görme engellisin, çocukluk sürecinde bu durum sporla aranda nasıl bir bağ oluşturdu? Futbol dışında başka bir spor yapıyor musun?

Spora başlangıcım çok küçük yaşlarda başladı. O zamanlar en popüler iki çocukluk aktivitesi futbol oynamak ve bisiklet sürmekti. Ben ilk başlarda bunların ikisini de yapamadığım için çok üzülüyordum, ama üzüldüğüm şey bunları yapamamakla birlikte arkadaşlarımla bir arada olamamak ve kaynaşamamaktı. Sonrasında ailemin de desteğiyle dışarı çıkmaya ve farklı yöntemler deneyerek bu sorunları çözmeye çalıştık. Futbol için topa poşet takıp düğüm atmakta bulduk. Böylece top hareket ederken ses çıkarıyordu, düğüm atıldığı için insanların ayağına dolanmıyordu ve benim arkadaşlarımla beraber oyun oynayabilmemi sağlıyordu.

Kaynak: AA

Bisiklet sürmenin yöntemini de echo location dediğimiz bir metotla buldum. Echo location sesin yaptığı yankıya göre önündeki engelleri, bunların büyüklüğünü ve genişliğini fark etmemi mümkün kılıyor. Elimle ya da ağzımla bir ses çıkardığımda bu geri bildirimi alabiliyorum. Bu yöntemle de beraber arabalı yollar dışında her yerde bisiklet sürebilmeye başladım. Sporla aramdaki bağ da bu sporları yapma sürecimin bana getirdiği duyguları çok sevişimle başladı. 

Futbol dışında uzun mesafe koşu yapıyorum. Lisedeyken profesyonel müsabakalara da katılıyordum ama şimdilerde hobi olarak yapıyorum. En son 2 yıl önce bir yarı maraton koşmuştum, pandemi olmasaydı da İstanbul maratonunu koşmayı hayal ediyordum. 2022 hedeflerimden bir tanesi olur belki.

“Sesi görmek” için nasıl bir ortama ihtiyacınız var taraftar ve saha içi iletişimi nasıl etkiliyor bu durum?

Sesi görmek, duymak için sessiz bir ortama ihtiyacımız var tabii. Dolayısıyla taraftarlar oyun sürerken sessiz oluyorlar, pozisyon bitişlerinde tezahürat ya da alkış olabiliyor. Onun dışında iki tarafın yönlendiricilerinin de sadece kendi alanları içinde konuşması gerekiyor, diğer türlü 10 tane ses farklı şey söyleyince top bile duyulmuyor. Bunu kontrol eden de hakem tabii.

Kaynak: AA

 Oyun tamamen olmasa da görme engelli oyuncuların engelini kaldırmaya yönelik bir düzende kurulu. - Kaleci Ali Orallı

Görme engelliler futbolunda tüm oyuncular hiç görmezken kaleciler görüyor. Bu adaletsizlik olmuyor mu, görmeyen oyuncular gören bir kaleciye nasıl gol atabiliyor?

Adaletsizlik olmuyor, oyun tamamen olmasa da görme engelli oyuncuların engelini kaldırmaya yönelik bir düzende kurulu. Topun zilli olması , 2 bölgede yan yönlendiricilerin olması, oyunda taraftarların sessiz olması, kalecilerin 2m çıkışma yasağı olması gibi birçok kuralla görme engelli futbolcuların başrolde olduğu bir oyun düzenidir. Kaleciler burada biraz kurallarla kısıtlanarak görme engelli oyunculara avantaj sağlanıyor.

 Topun zilli olması görme engelli oyuncuların topu işitme ve hissetme duyularını daha çok gelişmesine ve futbolu bu şekilde iyi bir şekilde oynamasını sağlıyor bunun yani sıra yanlarda yönlendirici olması ve kale arkasında yönlendirici olması sayesinde işitme duyularını kullanarak istediği vuruşu yapıyorlar. Kalecilerin çıkışma yasağı olduğu için dezavantajda kalıp oyuncular ne kadar yakınlarına girse de topa dokunamadıkları için görme engelli oyuncular bu sayede büyük bir avantaj sahibi olup gol atmaları kolaylaşıyor.

Kaynak: Batuhan Demir

Oyuncunuzu yönlendirmeye çalışıyorsunuz sizi dinlemesi için aranızda güven bağı ve sizin en iyi yöntemi bildiğinizin oyuncu tarafından bilinmesi lazım. - B1 futbol antrenörü Yusuf Şatay

Görerek oynanan futboldan farklı olarak çok daha fazla top sürme ve yakın kontrol var, oyuncuları oyun içinde yönlendirirken neye dikkat ediyorsunuz?

Görme engelliler futbolunun farkı topun çok fazla yerden gitmesi çünkü topun içindeki ziller çok ağırlık yapıyor. Başka bir fark çok temaslı oynanıyor olması oyuncular görmediği için birbirlerini kontrol edebilmek adına fizik ve vücut daha çok kullanılıyor. Bir diğer fark kulağın önemi, topu duyabilmek kontrol edebilmek hızlı olabilmek çok önemli. Ben oyuncularıma sahaya çıkınca önce beyninizle sonra kulağınızla oynayın diyorum mesela dolayısıyla iletişim de çok önemli.

Yönlendiricilik bir güven işi. Onca karmaşanın kaosun içinde oyuncunuzu yönlendirmeye çalışıyorsunuz sizi dinlemesi için aranızda güven bağı ve sizin en iyi yöntemi bildiğinizin oyuncu tarafından bilinmesi lazım. Aynı zamanda çok saniyelik bir iş, sağ taraf boştur ben forvetime sağdan gel derim ama rakip kaleci de bunu görür sağı kapat diye yönlendirir. Dolayısıyla burada saliseler, genel olarak hız çok önemli. Ben kaleye yeterince yaklaşınca şut! diye bağırırım, bir saniye erken ya da geç vursa senaryo değişir.

Oyuncular için zor bir algılama süreci aslında. Bir yandan düşünüyorlar, bir yandan yönlendiriciyi ve bir yandan da topu dinliyorlar. Üç çok farklı şey aynı anda gerçekleşiyor.