Sevginin kusurlu mirası: Çağdaş sinemada baba-kız ilişkisine üç farklı bakış

Bir insan babasını ne zaman gerçekten tanımaya başlıyor? Yani onu ne zaman gerçekten anlıyor? Çocukluğunda ona duyduğu hayranlık azaldığında mı? Yetişkinliğinde onun zaaflarını fark ettiğinde mi? Yoksa kendi hayatındaki kırılmaların izini sürerken dönüp dolaşıp aynı adama ulaştığında mı?

Baba-kız ilişkisi üzerine düşünürken asıl ilginç olan, bu ilişkinin çocuklukla sınırlı kalmaması aslında. Yıllar geçiyor, insanlar değişiyor, babalar yaşlanıyor, kız çocukları kendi hayatlarını kuruyor ama çocuklukta oluşan o duygusal bağ, yetişkinliğin en beklenmedik anlarında yeniden kendisini gösteriyor.

• Charlotte Wells’in Aftersun (2022), Joachim Trier’in Sentimental Value (2025) ve Rodrigo Sorogoyen’in El ser querido (2026) filmleri, bu uzun ilişkinin üç farklı dönemine ve üç ayrı duygusal biçimine bakıyor. Birinde geçmişe dönerek babasını anlamaya çalışan bir kız, diğerinde geçmişin yükünü bugünkü ilişkilerine taşımış iki kız kardeş, bir diğerindeyse yıllar sonra yeniden karşılaşıp eski hesapları açan bir baba-kız izletiyor bizlere.

Evet, üç ayrı film ama hepsinin de merkezinde aynı mesele duruyor: Bir babanın kendi hayatıyla baş edebilme biçimi kızının hayatında nasıl bir mirasa dönüşür?

Aftersun'ın Calum'u, Sentimental Value'nun Gustav'ı ve El ser querido'nun Esteban'ı birbirlerinden çok farklı adamlar. Calum, kendi içindeki karanlıkla mücadele eden genç bir baba; Gustav, hayatını sanatına göre düzenlemiş fakat bunun bedelini yıllar sonra kopuk aile ilişkileriyle ödeyen yaşlı bir yönetmen; Esteban ise mesleki başarısının sağladığı otoriteyi özel hayatına da taşımış, geçmişindeki şiddet ve tahakkümle hesaplaşmak zorunda kalan bir sanatçı olarak çıkıyorlar karşımıza. Bu üç karakterin en önemli ortak yönüyse, kızlarının hayatında bıraktıkları izlerin sandıklarından çok daha büyük olduğu gerçeği.

Babalığın belki en çetrefilli tarafı da burada yatıyor zaten: Çocuğuna duyduğu sonsuz sevgiyle fedakarlıklar yapıp onunla geçirdiği zamanlardan mutluluk duyarken; kendi geçmişinden taşıdığı yaraları, korkuları ve çözülememiş çatışmaları da farkında olmadan çocuğuna aktarmasında. Koşulsuz sevginin varlığıyla, o sevginin karşı tarafa nasıl yansıdığı arasındaki o derin obrukta.

'Aftersun'

Aftersun, bu mesafeyi olağanüstü incelikli bir anlatımla görünür kılıyor. On bir yaşındaki Sophie ile babası Calum, Türkiye'de birlikte tatil yapıyorlar. Yüzüyor, oyun oynuyor, sohbet ediyor, birbirlerini kameraya çekiyorlar. Aralarındaki yakınlık, küçük şakalarından ve birbirlerine karşı rahat davranışlarından kolaylıkla anlaşılıyor. Calum'un kızına duyduğu sevgi de açıkça hissediliyor. Fakat film ilerledikçe, Sophie'nin gördüğü babayla seyircinin izlediği adam arasında belirgin bir ayrım oluşmaya başlıyor.

Henüz otuz yaşında olan Calum, yetişkinliğin kendisinden beklediği şeylerle kendi iç dünyası arasında sıkışmış, ekonomik ve ruhsal açıdan güçlükler yaşayan bir genç adam olarak çıkıyor karşımıza. Sophie ise onun mutsuzluğunu zaman zaman sezen ama yaşı gereği bu mutsuzluğun kapsamını kavrayamayan bir çocuk olarak. Çünkü biliyoruz ki bir çocuk anne babasını öncelikle birbirleriyle kurdukları ilişki üzerinden tanımlar. Bir babanın kendi başına kaldığında kim olduğu, hangi korkularla yaşadığı, geceleri neler düşündüğü çocuğun bilgisinin dışındadır.

Wells, işte bu bilgi eksikliğini filmin anlatım ilkesine dönüştürüyor. Sophie'nin kamerasıyla kaydedilen görüntüler, yetişkin Sophie'nin hatırladıkları ve Calum'un yalnız kaldığı anlar birbirine karışıyor. Böylece çocukluk hatırasının iki farklı zamanı, yaşanırken anlaşılanlar ve yıllar sonra anlam kazananlar arasındaki yarıklar görünür oluyor. Babanın bir akşamki sessizliği, beklenmedik öfkesi ya da gözlerinin dolması, geçmişe dönüp bakıldığında yeni bir anlam kazanıyor. Sophie de babasının hayatını, kendi çocukluk anılarının içinde saklı kalmış işaretlerden hareketle yeniden okumaya çalışıyor.

Bu noktada filmin asıl meselesi “hafızanın çalışma biçimi”ne dönüşüyor. Hatırlamak, geçmişte yaşananları olduğu gibi geri getirmekten çok bugünkü bilgimizle geçmiş arasında yeniden ilişki kurmak anlamına geliyor. Sophie'nin yetişkinliği, çocukluğuna sürekli yeni sorular yöneltiyor. Artık babasının mutsuzluğunu tanıyabiliyor, hatta belki kendi hayatında da benzer duygularla karşılaştığı için onu daha iyi anlayabiliyor.

Filmin finalindeki havaalanı ve dans sekansı, izleyiciye bu arayışın en güçlü ifadesi olarak yansıyor. Sophie'nin zihnindeki baba, hatırladığı görüntülerin arasından çıkıp erişilmesi güç bir figüre, yetişkin Sophie'nin ona ulaşma arzusu da çocukluğunda kuramadığı bir temasın gecikmiş çabasına dönüşüyor. Özellikle “Under Pressure” eşliğindeki dans, sevginin ve kaybın birlikte beden bulduğu bir an yaratıyor.

• Burada çok önemli bir psikolojik meseleye de değinmemiz gerekiyor: Çocuk zaman zaman ebeveyninin yaşadığı acıyı kendi sorumluluğuyla ilişkilendirebiliyor. Yetişkinlikte geçmişe dönmek de bazen bu yanlış duygudan kurtulmanın bir yolu olabiliyor. Sophie'nin babasını anlamaya çalışması,  bir  bakıma  kendi çocukluğunun sınırlarını yeniden tanımlamasını sağlıyor. Calum'un içinde yaşadığı karanlığın, Sophie'nin varlığından çok daha eski ve karmaşık bir hayatın parçası olduğu görülüyor.

Aftersun'ın başarısı, Calum’u bu karmaşıklık içinde ele alıp, onu izleyiciye hem sevgi dolu bir baba hem de kendi hayatının ağırlığını taşımakta zorlanan bir insan olarak yansıtabilmesinde saklı aslında çünkü film bu bağlamda, babalığı kusursuzluk beklentisinden çıkarıp insanın kırılganlığıyla buluşturuyor.

'Sentimental Value'

Sentimental Value’da ise kızların büyüdüğü, babanın yaşlandığı ve geçmişte yaşananların sonuçlarının artık yetişkin ilişkilerinin içine yerleşmiş olduğu bir hikaye izliyoruz. Gustav Borg, yıllar önce ailesinden uzaklaşmış bir film yönetmeni olarak çıkıyor burada karşımıza. Eski eşinin ölümünden sonra uzaklaştığı kızları Nora ve Agnes'in hayatlarına yeniden giriyor. Nora başarılı bir tiyatro oyuncusu, kendi ailesini kurmuş olan Agnes ise daha dengeli görünen bir hayat sürüyor. Aynı babayla büyüyen iki kız kardeşin o babayla kurdukları ilişkideki fark, filmin en önemli katmanlarından biri elbette. Nora'nın yakınlık kurmakta yaşadığı güçlükler, sahneye çıkmadan önce geçirdiği krizler ve duygusal hayatındaki kararsızlıklar babasıyla ilişkisini düşünmek için önemli ipuçları sunuyor. Elbette bir insanın bütün psikolojik dünyasını tek bir çocukluk ilişkisiyle açıklamak fazla indirgemeci bir yaklaşım olur ancak Gustav'ın uzun süreli yokluğunun Nora'nın güven ve bağlanma deneyiminde önemli bir yer tuttuğu açıkça görünüyor.

Agnes ise aynı aile tarihine farklı bir yerden bakıyor. Babasının yarattığı boşlukla baş etmenin başka yollarını geliştirmiş, ablasıyla kurduğu ilişki sayesinde geçmişi daha geniş bir çerçevede değerlendirebiliyor. Böylece Trier, aile içindeki aynı olayın farklı çocuklarda farklı duygusal sonuçlar doğurabileceğini gösteriyor. Çocukların yaşları, ailede üstlendikleri roller, mizaçları ve birbirleriyle kurdukları bağlar, ortak geçmişin nasıl yaşandığını belirliyor.

Bu farklılığı Winnicott'un düşüncesiyle birlikte ele aldığımızda, çocuğun ruhsal gelişiminde belirleyici olanın, bakım veren kişinin sürekli kusursuz davranması değil, güvenilir ve yeterince istikrarlı bir ilişki sunabilmesi olduğunu görüyoruz. Böyle bir ilişki, çocuğun kendi duygularını tanımasına ve dünyayla güven içinde temas kurmasına yardımcı oluyor. Sürekliliği kesintiye uğrayan bağlar ise yetişkinlikte yakınlığın hem arzulanan hem de kaygı yaratan bir deneyime dönüşmesine sebep oluyor.

Nora'nın hayatında bu ikilik belirgin olarak görünüyor. Bir yandan görülmek, sevilmek, anlaşılmak istiyor diğer yandan yakınlığın beraberinde getirdiği savunmasızlıktan ürküyor. Üstelik babasının mesleğini başka bir biçimde sürdürüyor: Gustav yönetmen, Nora ise oyuncu. Yani ikisi de yaptıkları işle başkalarının duygularını görünür kılıyor ancak kendi duygularını birbirleriyle konuşmakta güçlük çekiyorlar.

Trier'in incelikli ironisi burada başlıyor. Gustav, kızına söyleyemediği şeyleri yazdığı senaryonun içine yerleştiriyor. Nora'yı yeni filminde oynatmak istiyor; belki de birlikte çalışmalarının, yıllarca biriktirdikleri duygulara ulaşmanın yolunu açacağını düşünüyor. Fakat bu teklifin içinde elbette bir iktidar ilişkisi de bulunuyor. Baba, kızına yaklaşırken yine yönetmen koltuğunda oturmayı tercih ediyor: Replikleri o yazmış, rolü o belirlemiş, kızının hangi duyguları hangi sahnede yaşayacağını o tasarlamış. Nora'nın teklifi reddetmesi tam da bu yüzden yalnızca mesleki bir karar olarak görülemez. Bunu yaparak kendi hayatının babasının anlatısında nasıl temsil edileceğine müdahale ediyor. Çocukluğunda üzerinde çok az söz sahibi olduğu ilişkiye, yetişkinliğinde sınır koyuyor.

Filmin kuşaklararası boyutu ise Gustav'ın annesinin hikayesiyle derinleşiyor. İkinci Dünya Savaşı sırasında direnişe katılmış, işkence görmüş ve daha sonra intihar etmiş bir kadının yaşadıkları, oğlunun hayatında derin bir iz bırakıyor. Gustav'ın sinemasına taşıdığı acı, aslında kendi çocukluğundan geliyor. Nora'nın yaşadığı duygusal güçlüklerin arkasında da babasının bu geçmişle kurduğu ilişkinin etkileri bulunuyor. Böylece üç kuşak arasında görünmez bir aktarım oluşuyor. Bir kuşağın yaşadığı travma, sonraki kuşakta başka davranışlara, başka korkulara, başka ilişki biçimlerine dönüşüyor. Gustav'ın annesini kaybetmiş bir çocuk olması, kendi kızlarıyla kurduğu ilişkinin duygusal arka planını anlamamıza yardımcı oluyor. Geçmişte yaşanan bir acı bazen yıllar sonra bambaşka bir insanın hayatında ortaya çıkıyor.

Filmin adındaki sentimental value” yani duygusal değer, bu açıdan çok anlamlı. Bir evin, bir eşyanın, bir görüntünün değeri, içinde biriktirdiği yaşantılarla oluşuyor. Ailenin evi de kuşakların birbirine bıraktığı hatıraların maddi karşılığı elbette. Duvarlar, odalar ve eşyalar, insanların hem hatırlamak istedikleri hem de geride bırakmaya çalıştıkları şeyleri taşıyor. Nora ile Agnes'in bu eve ve babalarına farklı biçimlerde yaklaşmaları, duygusal mirasın kaçınılmaz olarak yeniden yorumlandığını gösteriyor. İnsan ailesinden aldığı geçmişi hayatı boyunca aynı biçimde taşımıyor. Ona yeni anlamlar verebiliyor, bazı parçalarını dönüştürebiliyor ve kendi ilişkilerinde başka bir gelecek kurabiliyor.

'El ser querido'

Rodrigo Sorogoyen'in El ser querido filmi ise, baba-kız ilişkisinin daha sert ve politik bir katmanını açıyor. Esteban Martínez uluslararası başarı kazanmış bir yönetmen, kızı Emilia ise oyunculuk kariyerinde istediği noktaya ulaşamamış bir kadın olarak karşımıza çıkıyorlar bu defa. On üç yıldır görüşmeyen baba ile kız, Esteban'ın yeni filminde Emilia'ya rol teklif etmesiyle yeniden karşılaşıyor.

Sorogoyen'in yaklaşık yirmi dakika süren açılış sekansı, bu ilişkinin bütün gerilimini konuşmanın içine yerleştiriyor. İki insan birbirlerinin hayatına yeniden girmeye çalışırlarken, geçmişteki kırgınlıklar söyledikleri kadar söylemekten kaçındıkları şeylerde de kendisini hissettiriyor. Esteban'ın mesleki gücü, Emilia'nın kariyerindeki belirsizlik ve aralarındaki eski hesaplar, görünüşte sıradan bir görüşmeyi son derece karmaşık hâle getiriyor.

Burada babalıkla iktidar arasındaki ilişki, diğer iki filme göre çok daha belirgin olarak ortaya çıkıyor. Esteban'ın Emilia'ya sunduğu fırsat, aynı zamanda aralarındaki güç eşitsizliğini yeniden üretiyor. Kızının mesleki geleceğini değiştirebilecek konumda bulunan baba, böylece duygusal ilişkiye ekonomik ve profesyonel bir boyut da ekliyor.

• Pierre Bourdieu'nün simgesel iktidar kavramı, bu ilişkiyi anlamak açısından yararlı olabilir. İktidarın yalnızca açık emirlerle ya da baskıyla kurulmadığını; kişinin sahip olduğu itibar, bilgi ve toplumsal konumun da insan davranışlarını etkilediğini biliyoruz. Filmde Esteban'ın yönetmen olarak taşıdığı prestij, babalık konumuna eklenince Emilia'nın karşısında iki ayrı otorite beliriyor. İzleyici bir yanda kızını yıllarca ihmal etmiş babayı, diğer yanda ona mesleki açıdan önemli bir fırsat sunan yönetmeni izliyor. Üstelik baba onayının yetişkin bir kızın hayatındaki etkisi, mesleki başarıdan çok daha derinlere uzanabiliyor.

Çocukluğunda babası tarafından yeterince görülmediğini hisseden biri için, yıllar sonra ondan gelen takdir hem büyük bir sevinç hem de eski kırgınlıkların yeniden canlanması anlamına geliyor elbette. Emilia'nın içinde bulunduğu durumun en büyük güçlüğü şu ki; babasının sunduğu imkanı değerlendirmek, geçmişte yaşadıklarının anlamını da yeniden düşünmesini gerektiriyor. Esteban'ın geçmişindeki şiddet ve buyurganlık, bu ilişkiye başka bir ağırlık kazandırıyor. Yönetmenin setteki davranışları, sanatçının yaratıcı özgürlüğüyle başkaları üzerinde kurduğu tahakküm arasındaki sınırı gündeme getiriyor. Sinema tarihinde büyük yönetmenlerin zorbalıklarının yetenekleriyle mazur gösterildiği uzun bir gelenek vardır. Sorogoyen, bu geleneğin aile ilişkilerine uzanan sonuçlarını da tartışmaya açıyor.

• Burada asıl, bir insanın sevgi adına karşısındakinin hayatına ne ölçüde müdahale edebileceği sorgulanıyor. Esteban kızını seviyor olabilir; onun yeteneğine inanıyor, başarılı olmasını istiyor da olabilir. Fakat sevginin karşı tarafın özgürlüğünü tanımakla kurduğu ilişki, duygunun kendisi kadar önemlidir. Emilia'nın ihtiyaçlarıyla Esteban'ın beklentileri arasındaki mesafe, filmin temel çatışmalarından birini oluşturuyor.

Bu açıdan El ser querido, Sentimental Value ile son derece verimli bir karşılaştırmaya imkan veriyor. Her iki filmde de baba bir yönetmen, kız oyuncu ve yeniden yakınlaşma girişimi bir film projesi üzerinden yaşanıyor. Gustav da Esteban da kızlarına ulaşmak için en iyi bildikleri dili, sinemayı kullanıyorlar. Fakat sinema aynı zamanda kendilerini en güçlü hissettikleri alan olduğundan, duygusal yakınlaşmalarının koşullarını belirlerken bile alışık oldukları iktidar konumunu koruma eğiliminde kalıyorlar. Bunun yanısıra Gustav'ın sanatla kurduğu ilişki daha çok geçmişin acısını işleme ihtiyacından doğarken, Esteban'ınki erkek egosu ve otoriteyle daha doğrudan bağlantılı görünüyor.

Birinin kızına yaklaşma girişiminde duygusal yetersizliği, diğerinin girişiminde ise tahakküm alışkanlığı ağır basıyor. Bu ayrım, baba-kız ilişkisini yalnızca psikolojik bir mesele olarak ele almanın sınırlarını da gösteriyor. Babalık aynı zamanda toplumsal olarak tanımlanmış bir konum olduğundan; geleneksel erkeklik anlayışı babadan güçlü, başarılı, karar veren ve yönlendiren kişi olmasını bekliyor. Çocuğun yetişkinliğinde kendi kararlarını vermeye başlaması bu otoritenin yeniden düzenlenmesini gerektiriyor. Esteban gibi hayatını başkalarının davranışlarını yöneterek geçirmiş bir adam için, kızının bağımsızlığını kabul etmek özellikle güç olabiliyor.

Üç filmi biraraya getiren en ilginç unsurun, sinemanın bizzat kendisinin, baba-kız ilişkisini anlamanın aracına dönüşmesi olduğunu söyleyebiliriz. Fakat kameranın kimin elinde olduğu, her filmde bambaşka bir anlam taşıyor. Aftersun'da Sophie, babasını kameraya alıyor. Yıllar sonra aynı görüntülere dönerek onun hakkında daha fazla şey öğrenmeye çalışıyor. Görüntü, kaybedilmiş bir yakınlığı yeniden kurmanın imkanı hâline geliyor. Sophie’nin geçmişi kaydettiğini ama bu kaydettiği anların bütün anlamını ancak yetişkinliğinde fark etmeye başladığını görüyoruz. Sentimental Value ve El ser querido'da ise kameranın arkasında babalar bulunuyor. Gustav ve Esteban, kızlarını kendi filmlerinde görmek istiyorlar. Her ikisi de sanat aracılığıyla aile ilişkisini yeniden düzenlemeye çalışırken, kızlarının nasıl görüneceğini belirleme gücüne sahip olmak istiyorlar.

Bu karşıtlık önemli zira Aftersun'da kız babasını anlamak için görüntülere dönüyor, diğer iki filmdeyse babalar kızlarıyla ilişki kurabilmek için görüntüler yaratıyorlar. Birinde sinema hafızanın, diğerlerindeyse temsilin ve iktidarın alanı olarak karşımıza çıkıyor. Sophie'nin görüntüleri geçmişe yöneltilmiş sorular içerirken, Gustav ve Esteban'ın filmleri bugünkü ilişkiyi biçimlendirme girişimine dönüşüyor.

• Burada bakışın kime ait olduğu sorusu belirleyici hâle geliyor. Bir insanı sevmek, onu kendi zihnimizde oluşturduğumuz görüntüye yerleştirmeyi de beraberinde getirebiliyor. Anne babalar çocuklarının kim olduklarına ilişkin beklentiler geliştiriyorlar fakat çocuk büyüdükçe bu beklentilerle kendi arzuları arasında mesafe açılabiliyor çünkü yetişkin bir ilişkinin kurulabilmesi, karşıdakini geçmişteki rolünün ötesinde tanıyabilmeyi gerektiriyor.

Gustav'ın Nora'yı kendi annesinin hikayesini anlatan filmde oynatmak istemesi bu açıdan özellikle çarpıcı elbette. Gustav kızını, kendi çocukluğunun en büyük travmasına bağlanan bir karakterin içine yerleştiriyor. Nora'dan, kendi geçmişindeki bir acıyla bedenlenmesini bekliyor. Böylece kızının oyunculuk yeteneğiyle babasının duygusal ihtiyacı iç içe geçiyor. Esteban'ın Emilia'yla çalışması da benzer bir soruyu gündeme getiriyor:

"Bir kız, babasının hikâyesinde rol alırken kendi hikayesinin öznesi olarak kalabilir mi?"

Aftersun ise aynı soruyu ters yönden soruyor. Sophie, babasının hayatını anlamaya çalışırken onun hikayesini kendi hafızasında yeniden kuruyor. Ancak Calum'un iç dünyasında her zaman Sophie'nin erişemeyeceği bir bölüm kalacağı gerçeği net biçimde görülüyor. Belki de filmin en dokunaklı tarafı bu sınırın kabulünde yatıyor. Sevdiğimiz insanları bütün yönleriyle tanımamız mümkün olamıyor; onlara duyduğumuz sevgi de çoğu zaman bu eksik bilgiyle yaşamayı öğrenmeyi gerektiriyor.

Üç filmde de kızların yetişkinliğe doğru ilerlemesi, babalarını insan olarak görmeye başlamalarıyla ilişkilendiriliyor. Çocuklukta baba aile içindeki rolüyle, yetişkinlikte ise kendi çocukluğu, arzuları, korkuları ve başarısızlıkları olan ayrı bir insan olarak beliriyor.

• Calum'un mutsuzluğunu, Sophie yıllar sonra kavrayabiliyor. Gustav'ın duygusal yetersizliği, annesinin ölümüyle ve kendi çocukluğunda yaşadıklarıyla birlikte anlam kazanıyor. Esteban'ın otoriterliği ise mesleki başarı, erkeklik ve kişisel tarih arasındaki bağlantılarla derinleşiyor. Babanın insanlaşması, onun davranışlarının sonuçlarını ortadan kaldırmıyor. Tam tersine, bir ilişkinin gerçek karmaşıklığını görmeyi mümkün kılıyor. Bir insanın neden öyle davrandığını anlamakla, o davranışın üzerimizde bıraktığı etkiyi değerlendirmek farklı süreçler olduğundan yetişkinlikte babayla kurulan ilişkinin değişmesi de çoğu zaman bu iki sürecin birbirinden ayrılmasıyla başlıyor.

Bu noktada bağışlama meselesi ortaya çıkıyor. Üç film, bağışlamanın farklı ihtimallerini düşündürüyor. Sophie'nin babasına dönük arayışı, artık karşılıklı bir konuşmanın mümkün olmadığı bir geçmişe yöneliyor. Nora'nın babasıyla ilişkisi, hâlâ değişme potansiyeli taşıyan canlı bir çatışma olarak görünüyor. Emilia ise geçmişte yaşadıklarıyla bugün kendisine sunulan yakınlaşma arasında bir karar vermek zorunda kalıyor. Bağışlamanın tek bir biçimi bulunmuyor ki zaten. Bağışlamak kimi zaman geçmişteki bir davranışın nedenlerini kavramak, kimi zaman karşımızdaki insanla yeni sınırlar içinde ilişki kurmak, kimi zaman da onun hayatımızdaki yerini yeniden tanımlamak anlamına gelebiliyor.

Tüm bu filmleri izlediğimizde, baba-kız ilişkisine dair daha geniş bir düşünceye ulaşıyoruz. İnsan, çocukluğunda anne babasının kendisine sunduğu dünyada yaşamaya başlıyor. Yetişkinlik ise bir ölçüde o dünyanın sınırlarını tanımak, eksiklerini görmek ve kendi hayatını kurmak anlamına geliyor. Sophie'nin babasına ait görüntülere dönmesi, Nora'nın babasının senaryosuyla karşılaşması, Emilia'nın babasının kamerasının önüne geçmesi… Her biri aynı uzun sürecin farklı anları olarak işleniyor. Üç kadın da babalarıyla ilişkilerinin anlamını yeniden belirlemeye çalışıyorlar. Ve kaçınılmaz olarak bu süreçte babalar kızlarının gözünde değişiyor: Çocukluğun güçlü figürleri, zamanla kendi geçmişlerinin yükünü taşıyan, sevme biçimleri kadar incitme biçimleri de olan insanlara dönüşüyorlar.

Belki de bu filmlerin ortaklaşa söylediği en önemli şey, yetişkinliğin anne babadan bağımsız bir hayat kurmak olmasının yanında, onların da birer bağımsız hayatları olduğunu kavramayı gerektirmesi. Bir zamanlar bütün dünyamızın merkezinde duran insanların, kendi dünyalarının içinde ne kadar yalnız ve yaralı hatta ne kadar çaresiz olabildiklerini fark ediyoruz. Sevginin içinde kırgınlık, yakınlığın içinde mesafe, hayranlığın içinde öfke bulunabiliyor. Zaten bu duyguların birarada var olması, ilişkinin yıllar boyunca değişen doğasının gereği değil mi? Bir baba-kız ilişkisi bu kadar kolay bir duygusal uzlaşmaya indirgenebilir mi? Yazının en başında sorduğumuz soruyu yine bir soruyla yanıtlayarak bitirelim o hâlde:

"Çoğu zaman babamızı gerçekten tanımaya ve anlamaya, ancak onun da zaafları, arzuları, korkuları olan bir insan olduğunu keşfettiğimizde ve daha önemlisi bunu kabul ettiğimizde başlamıyor muyuz?"