Şirketlerin Metaverse’ten Beklentisi Nedir?

Metaverse, sadece oyun oynamayı veya arkadaşlarımızla sosyalleşmeyi vadetmiyor. İnternetin geleceği olan bu teknoloji, iş yapmanın ve şirketlerin tüketicilerle etkileşiminin önemli bir parçası hâline gelerek oyunun kurallarını değiştirecek gibi duruyor. Nike, Chipotle, Forever 21 gibi birçok şirket ve marka yavaş yavaş Roblox, Decentraland gibi sanal evrenlerde mağazalarını açıyor ve sanal ürünlerini veya promosyonlarını kullanıcılara sunuyor. Ayrıca markalar fiziksel olarak satın alınan ürünlerin sanal karşılıklarını da tüketicilere sunmaya hazırlanıyor.

Metaverse geleceğin ekonomisi olabilir mi?

Danışmanlık şirketi Gartner, metaverse’ü gerçek ve sanal dünyanın iç içe geçtiği paylaşımlı bir sanal evren olarak tanımlıyor. Ayrıca şirket, gelişen teknolojinin sanal arsaların satın alımı, sanal evlerin ve alanların inşası, sanal toplantılar ve sınıflar gibi birçok “yeniliği” beraberinde getirdiğini ve bu “yeniliklerin” zamanla hayatımızdaki nüfuzunun artacağını ifade ediyor. 

Nitekim rapora göre dört yıl içerisinde dünya nüfusunun dörtte birinin metaverse’te en az bir saat zaman geçirmesi bekleniyor. Nvidia’nın Omniverse geliştirme platformunun başkan yardımcısı Richard Kerris, metaverse’ün şu anki internetten misliyle büyük olması dolayısıyla burada gelişecek olan ekonominin küresel ekonomiyi sollayabileceğini düşünüyor.

“Metaverse, sanal bir dünyanın iş, eğitim, sağlık ve eğlence de dahil olmak üzere birçok alanda sunabileceği olanaklar sayesinde internetten katbekat büyük olacak.” – Richard Kerris, Omniverse geliştirme platformu başkan yardımcısı

Öte yandan JPMorgan, metaverse’ün iş dünyasına trilyon dolarlık bir gelir kapısı olacağını belirtiyor. Ayrıca firmanın yayımladığı raporda şirketlerin ve markaların farklı şehirlerde mağazalar açmak zorunda olmadığı metaverse’te, tek bir mağaza açarak milyonlarca tüketiciye daha kolay bir şekilde erişebileceğine de dikkat çekiliyor. 

Metaverse’teki şirketlere danışmanlık hizmeti veren Virtual Brand Group’un CEO’su Justin Hochberg, metaverse’te marjinal maliyet kavramının olmadığını, zaman ve mekan sınırının ortadan kalkarak iade, hatalı ürün veya tedarik zinciri sıkıntıları gibi durumların da geçerliliğini yitireceğini söylüyor.

Ya tutarsa?

Yazar Ed Zitron, metaverse tanımının şirketler tarafından bilinçli olarak muğlak bırakıldığını ve çerçevesinin olabildiğince geniş çizildiğini, böylece metaverse fikri neye dönüşürse dönüşsün asla başarısız olamayacağını söylüyor.

Ancak Bloomberg’den Jason Schreier’in Twitter’da gerçekleştirdiği ve 17 bin 650 katılımcının oy kullandığı anket, VR gözlükleriyle ziyaret edilecek bir metaverse’ün henüz popüler olmaktan oldukça uzakta olduğunu ortaya koyuyor. Ankete göre bir sanal gerçeklik evreninde düzenli olarak vakit geçirme fikrini katılımcıların yalnızca beşte biri çekici buluyor.

Metaverse fikrine, şirketinin adını Facebook’tan Meta’ya çevirecek kadar tutkuyla bağlı olan Mark Zuckerberg ise hâlihazırdaki dijital deneyimimizin (örneğin Zoom üzerinden yapılan görüntülü toplantıların) 3 boyutlu bir sanal evrene taşınırsa daha da popülerleşeceğini iddia ediyor.

Peki şirketler neler yapıyor?

• Forever 21: Kıyafet markasının şu anda günlük 55 milyon kullanıcının aktif olduğu Roblox’ta bir mağazası bulunuyor. Aralık ayında açılan mağaza, şu ana kadar 200 binden fazla kullanıcıyı ağırladı. Mağazanın tasarımını ve inşasını Virtual Brand Group yaptı. Forever 21 sanal mağazasında yaklaşık 45 dolara sattığı balıkçı şapkasını önümüzdeki kış sezonunda fiziksel mağazalarında da satmayı ve sanal ve gerçek şapkaları birbiriyle eşleştirmeyi planlıyor.
• Nike: Spor giyim markası yine Roblox’ta Nikeland adındaki sanal mağazasını açtı. Kullanıcılar burada Nike ürünlerini keşfederken NBA yıldızı LeBron James’in dijital bir replikası da onlara eşlik ediyor.
• Meta: Şirket, metaverse’ün alışveriş odaklı bir ekonomi olacağını ve reklamların da bu eksende ön plana çıkacağını öngörüyor. Bu nedenle şirket, kendi sanal dünyasını geliştirmek adına bu alanda her yıl 10 milyar dolarlık harcama yapacağını ifade ediyor. 

Benzersiz kullanıcı davranışı verileri

^{Meta'nın patent başvurusu üzerinden}

Meta, metaverse’te kullanmak üzere birçok yeni patent başvurusunda bulunuyor. Şirketin aldığı patentlerden bazıları kullanıcıların yüz ifadelerini ve göz hareketlerini analiz ederek kullanıcıya sunulan medya ve reklam içeriklerini düzenleme ve kullanıcının hangi ürünü beğendiği veya beğenmediğini saptama amaçlı kullanılacak gibi duruyor. Bu da Mark Zuckerberg’in hâlihazırdaki teknolojilerle takip edemeyeceği yeni kullanıcı davranışı verilerinin peşinde olduğunu gösteriyor.

Microsoft’un HoloLens VR gözlüğünün mucitlerinden biri ve sanal gerçeklik danışmanı olan Avi Bar-Zeev, sanal gerçeklik cihazlarının ve geliştirilen yeni teknolojilerinin bizim hakkımızda olağanüstü seviyede veriler toplayabileceğini ifade ediyor. Bar-Zeev, bu kadar kişisel verinin tüketicileri manipüle etmede kullanılabileceği yönünde de uyarıyor.

Birleşik Krallık'ın yasama organı, metaverse’e girmeyi planlayan şirketleri uyarıyor. Hükümetin de desteklediği “Çevrimiçi Güvenlik” yasa tasarısı ile dijital platformların henüz düzenlemelerin olmadığı, ya da zayıf olduğu yeni alanlar yaratarak buradan çıkar sağlamaya elde etmesinin önüne geçileceği vurgulanıyor.