Tartışmalı bir geri dönüş: 'The Twisted Tale of Amanda Knox'

Oda arkadaşını öldürmekle suçlanan ve yıllarca süren bir davanın ardından aklanan Amanda Knox, Disney+’ın yeni mini dizisi The Twisted Tale of Amanda Knox ile ekrana dönüyor. 20 Ağustos’ta yayımlanmaya başlayan sekiz bölümlük bu yapım, 2007 yılında İtalya’nın Perugia kentinde bir cinayete kurban giden İngiliz öğrenci Meredith Kercher davasını konu alıyor. 

• Dizide Tell Me Lies ve Nine Perfect Strangers’daki rolleriyle tanıdığımız Grace Van Patten Amanda Knox’u, Catastrophe ve Bad Sisters’da izlediğimiz Sharon Horgan ise annesini canlandırıyor.

Cinayet zanlısı olarak suçlanan ve hüküm giyen Amanda Knox’un yapımcılığını bizzat üstlendiği dizi, kimilerine göre cesur, kimilerine göre ise ahlaki bakımdan sorunlu bir yapım. Knox’un yapımcı ve bir anlamda kader ortağı ise tıpkı onun gibi cinsiyetçi suçlamalara maruz kalmış olan Monica Lewinsky.

Dava ve hukuk süreci

Meredith Kercher, 21 yaşında, İtalya’da öğrenci değişim programına katılan İngiliz bir genç kadındı. 2007 yılının Kasım ayında, Perugia’da Amanda Knox ile paylaştığı evde, boğazı kesilmiş ve cinsel saldırıya uğramış hâlde ölü bulundu. 

Olaydan sonra, ev arkadaşı Amanda Knox ve Knox’un erkek arkadaşı Raffaele Sollecito, cinayetle suçlandı ve davaları yıllarca sürdü. Knox ve Sollecito, dört yıl hapis yattıktan sonra 2011’de beraat ettiler. 2014’te yeniden mahkumiyetlerine karar verilmekle birlikte karar, 2015’te İtalya Yüksek Mahkemesi tarafından kesin olarak bozuldu. 

Cinayetten hüküm giyen tek kişi Fildişi Sahilli Rudi Guede oldu. 16 yıl ceza alan Guede, 13 yıl yattıktan sonra 2021’de serbest bırakıldı.

Hatalı soruşturma ve medyanın rolü

Polis soruşturması, olay yerindeki sutyen kopçası gibi kilit kanıtların 46 gün boyunca toplanmaması gibi büyük hatalarla doluydu. Knox, agresif sorgulama taktikleriyle kandırıldığını ve çalıştığı barın sahibi Patrick Lumumba’yı suçlayan bir itirafta bulunması için kendisine baskı yapıldığını iddia ediyor. Lumumba bu ifade sonucunda gözaltına alınıp iki hafta hapis yatmış, daha sonra aklanmıştı.

Yalnız soruşturma değil medyanın yaklaşımı da hatalıydı. İngiliz ve İtalyan basını, cinayet mahalinin önünde Sollecito’yla öpüşürken fotoğraflarının çekilmesi ve çamaşır torbasında bulunan seks oyuncukları gibi sansasyonel ayrıntıları kullanarak Knox’u “şeytan kadın” ve “sapık” olarak tasvir etti. Bu cinsiyetçi haberlerin kovuşturmayı olumsuz olarak etkilediği de ortada.

Dizinin sanatsal yaklaşımı

Dizinin ilk iki bölümü “Amanda” ve “Ci vediamo più tardi”de imzası olan yönetmen Michael Uppendahl, Mad Men ve Fargo gibi başarılı dizilerde de çalışmış stilize bir bakışı olan bir isim. Geleneksel bir suç dramasından farklı olarak bu bölümlerde adeta bir kartpostalı hatırlatacak denli canlı renkler kullanmış. Bunlar İtalya’da okumaya giden Amanda’nın naif hayallerinin bir yansıması elbette. Olaylar ilerleyince yani Amanda’yı sorguda ve hapiste gördüğümüzde ise dar alanlar, yakın çekimler ve döngüsel bir kurgu devreye giriyor. Böylece başkahramanın yaşadığı sıkışmışlık ve akıl karışıklığı hissine odaklanmamız sağlanıyor.

Ancak bu stilize yaklaşımın olayın ciddiyetini çarpıttığını düşünen eleştirmenler ve çeşitli sosyal medya paylaşımları da var. Dizide bazı unsurların dramatizasyon amacıyla kurgulandığını belirten bir yasal uyarı bulunuyor. Hikayenin Amanda Knox’un bakış açısından anlatıldığı da açıkça belirtilmekte. Gerçek bir cinayetin, oyuncular, senaryo ve görsel efektler kullanılarak bir “eğlence ürününe” dönüştürülmesinden rahatsız olanlar ise fikirlerini podcast'lerde ve YouTube videolarında ifade ederken, böylesi bir trajedinin sadece izleyici çekmek için sansasyonel bir şekilde sunulmasını sorguluyorlar.

Kercher ailesinin tepkisi

Kurbanın yakınları, Kercher ailesinin avukatı Francesco Maresca, İngiliz tabloid gazetesi The Mirror’a yaptığı açıklamada, dizinin Meredith’in anısına haksız ve saygısızca yaklaştığını ve Amanda Knox’un bu trajediden para kazanmaya çalıştığını söyledi. 

Meredith’in kız kardeşi Stephanie ise Kasım 2024’te yaptığı bir açıklamada projenin amacını sorgulayarak, "Ailemiz çok şey yaşadı. Bunun neye hizmet ettiğini anlamak zor" dedi. Aile, Knox’un sürekli bu konuda medya projelerinde yer almasını acı verici ve gereksiz bulduklarını açıkça belirtti.

Neden bu dizi?

Amanda Knox, medyanın kendisine yapıştırdığı “femme fatale” etiketini yırtmak ve kendi gerçek hikayesini anlatmak istediğini söylüyor. Medyanın mahkeme sürecini ve kişinin hayatını nasıl kontrol edebileceğini, bir kadının cinselliği üzerinden nasıl kolayca yargılanabileceğini ve yanlış bir mahkumiyetin insanın ruhunda ne kadar derin yaralar açabileceğini göstermek istiyor.

Amanda Knox’un bu diziyi yapmasının en büyük nedeni, kendisiyle benzer bir medya linci yaşamış olan Monica Lewinsky ile kurduğu güçlü ortaklık. İkili, 2017’de, Knox’un beraatından iki yıl sonra, bir konuşma etkinliğinde tanışmış. Knox o gün çok gerginken, Lewinsky’nin onu otel odasına davet edip hiçbir soru sormadan birlikte çay içip sohbet etmeleriyle aralarında güven tesis edilmiş. 

• Özetle Knox ve Lewinsky, aleyhlerine yürütülen acımasız kampanyanın ne kadar yıkıcı olduğunu ve bu tür durumların tüm kadınları nasıl etkilediğini göstermek için biraraya gelmişler.

Kitaplarda, podcast’lerde ve filmlerde (Hayden Panettiere’in oynadığı, Lifetime kanalında yayımlanan Amanda Knox: Murder on Trial in Italy adlı 2011 yapımı bir film de dahil) defalarca anlatılan bu hikaye için The Twisted Tale of Amanda Knox, cesur bir yapım olarak öne çıkıyor. 

2016’da Netflix’te yayımlanan Amanda Knox belgeseli, "konuşan kafaların" ağırlıkta olduğu nesnel bir yaklaşımla dikkat çekerken bu yeni dizi, gerek teknik dili, gerek sinemanın imkanlarını kullanması bakımından daha stilize bir yol benimsiyor. Belki de bu, dünya çapında bir medya gösterisine dönüşen davaya olan ilginin ve kamuoyu ile medya yargılamasının adaletin seyrini nasıl şekillendirdiğinin bir yansıması. 

Gerçek suç hikayelerinin ne kadar ileri gidebileceği ve neyin ahlaki sınırlar içinde kalması gerektiği ise üzerinde düşünülmeye değer bir konu.