Tayvan kendi Starlink'ini inşa edecek

Tayvan hükümeti, Elon Musk'a ait SpaceX'in internet hizmeti veren uydusu Starlink'e alternatif geliştirmeyi amaçlıyor. Tonga'da deprem olduğunda ve Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinde Starlink, devlet çalışanlarının çevrimiçi iletişim kurmalarına olanak sağlamıştı. Tayvan hükümeti ise iletişim altyapısını güçlendirerek acil bir durumda Starlink'e bağlı kalmamayı hedefliyor. 

Neden önemli? Tayvan, bağımsızlığını tehdit eden Çin'e 130 km uzaklıkta bulunuyor. Çin Komünist Partisi'nin (CCP) askerî kolu Halk Kurtuluş Ordusu (PLA) Tayvan'ın deniz ve hava sahasını sık sık taciz ederek ülkeye siber saldırılar da düzenlemekte.

Bir adım geriden: Geçen sene, iki denizaltı internet kablosunun zarar görmesinden dolayı Tayvan'a ait Matsu adası aylarca internetsiz kaldı. Tayvan'ın internet bağlantısını sağlayan denizaltı kabloları 2017'den beri 30 defaya yakın zarar gördü. Bu zararlara genelde gemiler sebep olsa da Tayvan hükümeti, hassas bir internet altyapısına sahip oldukları için endişeleniyor.

Bununla birlikte: Rusya'nın işgali sırasında Ukrayna'nın iletişim sistemleri zarar görmüş ve Ukrayna ordusu Starlink kullanmak zorunda kalmıştı. Fakat Elon Musk bazı durumlarda Ukrayna'nın Starlink bağlantısını kesmiş ve iletişim ağını Ukrayna'da işgal ettiği bölgelerdeyken Rusya'nın da kullanmasına izin vermişti. Tayvan hükümeti tarafından desteklenen Endüstriyel Teknoloji Araştırma Enstitüsü Müdürü Liao Jung-Huang, Ukrayna-Rusya savaşının Tayvan hükümetinin Starlink'e alternatif uydu ağı kurulması kararında etkili olduğunu ifade etti. Bu sektöre hükmeden SpaceX'in sahibi Elon Musk'ın elektrikli araç şirketi Tesla üzerinden Çin hükümetiyle iş yapmış olması ve Şanghay'da Tesla üretim tesislerinin bulunması da Tayvan hükümetinin Starlink'e karşı adım atmasında etkili oldu.

• Editörün önerisi:  "ABD, Starship ile uzay yarışında öne geçmeyi planlıyor"

Öte yandan: Tayvan hükümetinin bir uydu ağı geliştirmesi milyarlarca dolar ve yıllar sürecek araştırmalar gerektiriyor. SpaceX'in normalde uyduların gönderildiği bölgeden daha yakında yer alan Dünya'nın alçak yörüngesine binlerce uydu göndermesi 5 yıl sürmüştü. Dünya'ya daha yakın olarak SpaceX uyduları, yeryüzünde yer alan terminallere daha hızlı sinyal gönderebiliyor.

• Tayvan hükümeti, ilk iletişim uydusunu 2026'da, ikincisini ise iki yıl içerisinde göndermeyi hedefliyor. Bu uyduları uzaya gönderme sürecinde hükümet, dört tane daha test uydusu üretmeyi planlıyor. Tayvan Başkanı Tsai Ingwen, ülkenin uzay programına 1,3 milyar dolar ayırdığını açıkladı.

Ek olarak: Tayvan hükümeti, ülkeye ait uydu ağını oluşturmaya devam ederken başka uydu ağlarına erişim sağlayabilmek için de anlaşma imzaladı. Hükümetin uydu sinyali alabilen 700'e yakın terminal bağlantısına sahip olmak istediği iddia ediliyor. Bu amaç doğrultusunda Tayvan hükümeti, Ağustos 2023'te Lüksemburg merkezli SES ile partnerliğe giderken Kasım 2023'te Tayvan merkezli Chunghwa Telecom, Londra merkezli Eutelsat OneWeb şirketiyle partnerlik kurdu. Böylelikle Tayvan, kendi iletişim ağını kurduktan sonra bile bir problemle karşılaştığında yedek planını hazırlamış olacak.

• Eğer Tayvan, ülkesinde yer alan ve uydu tedarik zincirine parça üreten 40'tan fazla şirketini kullanabilirse yarıiletken sektöründe olduğu gibi uzay alanında da önemli bir konuma gelebilir. Fakat uyduların uzaya fırlatılması için gerekli olan roketlerin masrafı Tayvan'ın uydu ağı oluşturmasına engel olabilecek bir etmen olarak gözüküyor. Çünkü çoğu roket sadece bir kez kullanılabiliyor ve çok yüksek miktarda yakıt harcıyor. 

Hatırlatma dozu: Tayvan tarafından 2005-2016 yılları arasında uzaya gönderilen uyduların hepsi ABD'den fırlatılmıştı. 2023'te Tayvan'a ait araştırma ve meteoroloji uyduları Fransa merkezli Arianespace ve SpaceX tarafından uzaya gönderilmişti.