Transfer döneminin aranan isimleri: Menajerler

Her transfer döneminde spor basınının üzerinde “fikir yürütmeyi” en sevdiği konulardan olan ve taraftarların gündeminde bir numaraya yerleşen sansasyonel transferler, birçok farklı dinamiğe bağlı olarak gerçekleşiyor. Büyük isimlerin büyük takımlara gitmelerinin arka planında belki de en aktif rol alan grup ise menajerler. Kimi zaman aldıkları komisyonlar, kimi zaman piyasadaki manipülatif hamleleri dolayısıyla spor kamuoyunda eleştiri oklarının hedefi olan menajerler, özellikle sporcuların isimlerinin takımların önüne geçmeye başladığı bu zamanlarda sistemin en önemli paydaşlarından biri konumunda. Bu haftanın hikâyesinde, farklı sporlardan menajer profillerine ve düzenin geleceğine bakıyoruz.

• Ajanslar: Forbes’un bu alanda faaliyet gösteren en büyük ajansları sıraladığı listesinin 2019 güncellemesine göre listeye giren 43 şirket, toplamda 51,7 milyar dolarlık bir kontrat havuzunu yönetiyor ve komisyonlardan azami 2,7 milyar dolar kazanıyor. Sektörün komisyon gelirleri, beş yıl önceye oranla %45’ten fazla artmış durumda. Listenin açık ara bir numarası konumunda olan Creative Artists Agency (CAA), 2018’den 2019’a yönettiği kontratların değerini 1,3 milyar dolar, komisyon gelirlerini 65 milyon dolar artırdı.
   
• Futbolda menajerler: Odağımızı ajanslardan bireylere çevirdiğimizde karşımıza görece daha tanıdık isimler çıkıyor. Forbes’un menajerleri sıraladığı listesinin birinci ve üçüncü sırasında Jonathan Barnett ve Jorge Mendes’i görüyoruz. Stellar Group’a bağlı çalışan Barnett’in portföyünde Gareth Bale ve Saul Ñiguez gibi isimler bulunuyor. Barnett ayrıca, Bale’ın Eylül 2013’te dönemin dünya rekorunu kırarak 101 milyon avro bedelle Real Madrid’e gerçekleştirdiği transferin de mimarı. Kurucusu olduğu ajans GestiFute’de çalışan Jorge Mendes’in ise başta Cristiano Ronaldo ve José Mourinho olmak üzere birçok yüksek profilli müşterisi bulunuyor. Forbes listesinin beşinci sırasında bulunan bir diğer önemli menajer Carmine “Mino” Raiola da Zlatan Ibrahimovic, Paul Pogba ve Erling Håland gibi isimlerin kariyerini yönetiyor. Geçtiğimiz yıl Barnett, Mendes ve Raiola üçlüsünün elde ettiği toplam komisyon geliri yaklaşık 320 milyon dolar.
   
• Diğer sporlar: 2013-2018 arasında Forbes listesinde zirveyi kimseye kaptırmayan Scott Boras, 2019’da Barnett’e geçilmiş olsa da hesaba dahil olmayan son sezon arasındaki (offseason) faaliyetlerinden sonra muhtemelen tekrar bir numaraya çıkacak. Ekim sonunda biten Major League Baseball sezonunun ardından sadece iki aylık bir dönemde aracılık ettiği anlaşmaların toplam değeri 1 milyar doları geçen Boras, MLB’de %5 olan tavan komisyon oranından en az 50 milyon dolar kazandı. Basketbola döndüğümüzde, kontratlarının toplam değeri 1,8 milyar dolar civarında olan müşteri portföyünde DeMarcus Cousins, Kemba Walker ve Nikola Jokic gibi isimleri bulunduran Jeff Schwartz, geçtiğimiz yıl komisyonlardan kazandığı 72,5 milyon dolarla alanında birinci sırada.
   
• Gelecek: Uluslararası Birlik Futbolu Federasyonu (FIFA), geçtiğimiz yıl eylül ayında menajerlere ödenen ücretlere bir tavan belirlemeyi gündemine aldı. Verilere baktığımızda, küresel çapta gerçekleşen transferler için ödenen komisyonlar 2014’ten 2019’a %170’in üzerinde artarak 650 milyon doları geçmiş durumda.

• FIFA’nın yeni tasarısı, transferlerde aracılık eden kişi ve kurumlar için %3 ila %10 arasında değişen komisyon üst limitleri öngörüyor. FIFA ayrıca; menajerler için zorunlu bir lisans sistemi uygulamayı, komisyonların FIFA’nın kurmakta olduğu bir platform üzerinden ödenmesini ve oyuncular-menajerler-kulüpler üçgeninde yaşanan anlaşmazlıkları çözecek bir mekanizma geliştirmeyi planlıyor. Futbol Menajerleri Birliği ise söz konusu düzenlemelerin “rekabete aykırı ve kanunsuz” olduğunu savunarak bu tasarıya karşı çıkıyor. Diğer yandan, menajerleri tamamen devreden çıkarmayı amaçlayan bazı girişimler de hâlihazırda piyasada yer alıyor. Örneğin, 500’den fazla kulübün kullandığı Transfer Room adlı bir uygulamada kulüpler, oyuncularla ve onların kulüpleriyle doğrudan görüşebiliyor. Menajerler yerine uygulamaya ödenen ücret, kulübün içinde bulunduğu ligin seviyesine bağlı olarak aylık 165 sterlinle 2,500 sterlin arasında değişiyor.