Yapay zeka, seçimlerin de kimyasını değiştiriyor

Yapay zekanın, seçim dönemlerinde yanlış bilgilerin yayılmasını kolaylaştırabileceği gibi dezenformasyonun önlenmesinde de aktif bir rol oynayabileceği değerlendiriliyor
Yapay zeka, seçimlerin de kimyasını değiştiriyor

27 Nisan - Habitat Derneği - Spektrum
Habitat Derneği ile birlikte

Habitat Derneği’nden: Gençliğin İyi Olma Hâli Raporu Türkiye’deki gençlerin durumuyla ilgili en kapsamlı araştırmalardan birini sunan Gençliğin İyi Olma Hâli Raporu , Habitat Derneği ve Infakto RW ortaklığıyla beşinci kez yayımlandı. Nedir? Habitat Derneği’nin iki yılda bir yürüttüğü araştırmaların çıktılarını sunan Gençliğin İyi Olma Hâli Raporu ’nun beşinci edisyonu, bir ay boyunca 28 farklı ilde 18-29 yaş arası 1.228 gençle yüz yüze görüşme yoluyla oluşturuldu. Rapora göre ; 2017 yılında yaşamdan memnun olan gençlerin oranı %70,8 olarak kaydedilirken, bu yılki araştırmada bu oran %45,6 olarak ölçüldü. Gelecekten umutlu olduklarını belirten gençlerin oranı ise 2017’den bu yana %66,6 ’dan %43,7 ’ye geriledi. Çalışan gençlerin yaşamdan memnuniyet oranı %47,1 , öğrencilerin %51,8 iken yaşam memnuniyeti en düşük olan grubun %28 oranla iş arayan gençler olduğu tespit edildi. Maddi durumlarından memnun olan gençlerin oranı %38,3 olarak ölçülürken, gençlerin %35,8 ’inin aylık kişisel gelirinin 3 bin lira ve altında olduğu görüldü. Gençlerin ifade ettiği en büyük sorunlarsa enflasyon, hayat pahalılığı, işsizlik, kira artışları ve sokaklardaki şiddet. 6 Şubat depremlerinde arkadaşlarını kaybedenlerin oranı %19,2 , aile veya akrabalardan kayıp verenlerin oranı %8,5 , eğitimine ara vermek/kaydını dondurmak zorunda kalanların oranı %3,7 ve taşınmak zorunda kalanların oranı %3,2 olarak belirlendi. Gençliğin İyi Olma Hâli Raporu ’na buradan ulaşabilirsiniz.

Daha fazlasını öğren →

Quando

Quando

Her salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.

Son zamanlarda günlük hayatımıza iyice dahil olan yapay zekanın siyasetteki kullanımı da giderek yaygınlaşıyor. Seçmen kitlelerinin analizinden seçim propagandalarına kadar siyaset özelinde pek çok alanda kullanılabilen yapay zeka teknolojisinin yalan haber üretimi ve seçim güvenliği için kullanımıysa bu bağlamda en büyük tartışma konusu olarak karşımıza çıkıyor. Buna göre, yapay zekanın seçimlerin kimyasını da değiştireceği değerlendiriliyor.

Geniş açı: Yapay zeka odaklı teknolojiler geliştiren girişimcilik stüdyosu Cerebrum Tech’in Kurucusu ve Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Erdem Erkul, dil modellemeleri alanındaki son gelişmeler ile deepfake gibi teknolojilerin sosyal medyada yanlış bilgilerin bot ve sahte hesaplar aracılığıyla yayılmasını kolaylaştırabileceğine dikkat çekiyor. Öte yandan, Erkul, yapay zekanın, büyük veriyi analiz etmekte sağladığı kolaylık ile de seçim güvenliği ve dezenformasyona karşı mücadeleye yardımcı olabileceğini da sözlerine ekliyor.

  • ChatGPT gibi uygulamalarla daha doğal, etkileşim alabilecek paylaşımlar üretilebildiğini; deepfake ile üretilen sahte videolar ve manipülatif bilgilerin bot hesaplar aracılığıyla hızla yaygınlaşabileceğini belirten Erkul, 2016’daki ABD seçimleri öncesindeki iki aylık süreçte 36 bin otomatik hesap üzerinden 288 milyon kez retweet edilen 1,4 milyon paylaşım yapıldığını aktarıyor. Bununla birlikte, Erkul, yapay zeka aracılığıyla bot hesapların tespitinin de mümkün olduğunu aktarıyor.
  • Türkiye’de geçen günlerde yayınlanan bir araştırmaya göre, Twitter’da son iki ayda günlük trendlere giren her beş gündem etiketinden en az birinin sahte olduğu tespit edilmişti.

Seçim kampanyaları: Yapay zekanın birçok ülkede farklı uygulama alanlarıyla seçim kampanyalarında da daha fazla kullanıldığını söyleyen Dr. Erdem Erkul, yapay zekanın seçmen kitlesini analiz ederek seçim kampanyalarında sapladığı önemli avantajların da altını çiziyor.

  • Erkul, bu duruma 2022’de Güney Kore’deki cumhurbaşkanlığı seçimlerinde muhalefet adayı Yoon Suk-yeol’un yapay zeka destekli dijital avatarının 7 milyondan fazla genç seçmenle metaverse ortamı üzerinden buluşarak konuşması ve ABD’de Demokrat Parti’nin seçmenlerin sosyal medyadaki siyasi eğilimlerini analiz ederek yaklaşan seçimler öncesi kampanya finansmanı için yapay zeka yardımıyla kişiselleştirilmiş mektuplar yazması örneklerini veriyor.

Seçim ve sandık güvenliği: Yapay zekanın seçim ve sandık güvenliği konularında da fayda sağlayabileceğini belirten Erkul; yapay zeka destekli uygulamaların oy verme işlemlerinde kişisel asistan olarak görevlendirilebileceğini, sandık sonuçlarının takip edilmesini daha hızlı hâle getirebileceğini, geçmiş seçim sonuçlarıyla karşılaştırmalı analizler sunabileceğini ve, olağandışı durumların takibini kolaylaştırabileceğini ifade ediyor.

Bir aday olarak yapay zeka: Çin merkezli bir mobil oyun şirketinin CEO’luk görevine “Tang-Yu” isimli bir yapay zeka robotunun atanmasını hatırlatan Dr. Erkul, bu durumun siyaset dünyasında da yansımaları olduğuna dikkat çekiyor. Erkul, konuya ilişkin açıklamasında şu ifadelere yer veriyor:

“Yeni Zelanda’da 2018 yılında yapılan seçimlerde “SAM” adı verilen uygulama dünyanın ilk yapay zekalı siyasetçisi olarak siyaset tarihe geçti. SAM’in iddiası zaman, yer kısıtlaması olmadan her an vatandaşların sorunlarını dinleyebilmesi. SAM ilk kullanıma girdiği günden bu yana hâlâ internet sitesi üzerinden seçmenlerin taleplerini dinliyor ve çözümlerini paylaşıyor. 2018 Rusya seçimlerinde de Yandex yapay zekası “Alice”i yaratarak seçimlere katılmasını sağlamıştı. Alice o seçimlerde Rus vatandaşlarından yaklaşık 25 bin oy aldı. Muhalif söylemler hakkında fikri sorulan Alice’in bu fikirleri dile getirenlerin cezalandırılması gerektiğini söylemesi ise tepki çekmişti. Japonya’da ise yapay zeka ile belediye seçimlerinde karşılaştık. Japonya'nın başkenti olan Tokyo'nun Tama ilçesinde belediye başkanlığı yarışına giren “Mitchihido Matsuda” ismi verilen yapay zeka uygulaması 4 bin oy alarak 3’üncü sırada yer aldı. Matsuda’nın seçim vaadi ise 100 kişiden 99’unun yönetiminden memnun kalacağı idi”

Regülasyon: Tüm dünyada yapay zekaya yönelik regülasyon tartışmalarının devam ettiğini belirten Erkul, Türkiye’de geç kalınmadan yasal düzenlemelerin gündeme alınması gerektiğini belirtiyor.

  • Yapay zeka temelli uygulamaların yasaklanmasının bu teknolojilerin potansiyelinden yararlanmamızı engelleyebileceğini; bu nedenle tamamen yasaklanmasına karşı olduğunu ifade eden Erkul, düzenlemelerin olması gerektiği de sözlerine ekliyor. 
  • Yapay zeka araçları ve hizmetleri için yasal çerçeve oluşturulması gerektiğini belirten Erkul, "Bu ve benzeri uygulamaların etik, adil ve güvenli bir şekilde kullanımını teşvik eden politikalar geliştirilir ise herkes için daha faydalı olabileceğini düşünüyorum.” şeklinde kaydediyor

Kimdir: 2021 yılında kurulan Cerebrum Tech, yapay zeka, oyun geliştirme ve Web3 alanlarında sürdürülebilir çözümler geliştiriyor. Dijital dönüşüm için etkin çözümler sunan Cerebrum Tech; akıllı şehirler, sürdürülebilirlik, siber güvenlik, veri güvenliği ve danışmanlığı alanlarında da yenilikçi ve global standartlarda uygulamalar geliştiriyor. Faaliyet sektörleri arasında ise oyun geliştirme, akıllı şehircilik, eğitim, sağlık, endüstri, otomotiv ve savunma sanayi yer alıyor. 

  • Gençlerin potansiyellerine inanan bir girişimcilik stüdyosu olarak dijital ve fiziksel dünya arasında sürdürülebilir köprüler kurma hedefiyle hareket eden Cerebrum Tech'in şu anda Silikon Vadisi, İstanbul, Seul, Ankara, Hollanda, Malta ve Londra'da ofisleri bulunuyor.
Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Quando

Quando

Her salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.

NEREDE YAYIMLANDI?

QuandoQuando
∙

BÜLTEN SAYISI

∙

PREMIUM'A ÖZEL

🗳️ Etnik profilleme, sandıkta yapay zeka

Hollanda'nın vize başvurusunda bulunan kişilerin etnik köken gibi değişkenlere bağlı olarak profillerini çıkarmasını sağlayan algoritması. Yapay zekanın seçim dönemlerindeki etkisi. Birleşik Krallık'tan Microsoft'a Activision engeli.

27 Nis 2023

Habitat Derneği ile birlikte
Tasarım: Esra Yapar

YAZARLAR

İrem Denli

Teknoloji Editörü

Quando

Her salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.

İLGİLİ OKUMALAR

QuandoQuando
∙

HİKAYE

Mahremle kamusal arasında: Yapay zeka şirketleri tehditleri polise ne zaman bildirmeli?

Kanada’da bir okul saldırganının ChatGPT hesabının sekiz ay önce şiddet içerikli kullanım nedeniyle işaretlendiğinin ortaya çıkması, sohbet botlarının kullanıcılarını ne ölçüde izlemesi ve hangi noktada yetkililere bildirmesi gerektiği tartışmasını büyüttü. British Columbia’nın OpenAI’a karşı açtığı dava, mahremiyet ile güvenlik arasındaki sınırın nerede çizileceğini tartışmaya açarken Türkiye’de okul saldırıları sonrası alınan önlemler benzer bir sorunun başka bir yüzünü gösteriyor.

Ümit Alan

·

26 Eyl 2026

Mahremle kamusal arasında: Yapay zeka şirketleri tehditleri polise ne zaman bildirmeli?
QuandoQuando
∙

HİKAYE

Öne çıkan beş olasılık: Yapay zekayla ilgili felaket senaryoları neye odaklanıyor?

Yapay zekanın insanlığı yok edeceğine dair felaket senaryoları, genellikle kontrolden çıkan süper zekalara ve “katil robotlara” odaklanıyor. Oysa uzmanların daha olası gördüğü risklerin çoğunda yapay zeka tek başına hareket etmiyor. Özellikle beş olası senaryo, kontrol zincirini geri dönüşü olmayacak şekilde kırma potansiyeli taşıyor.

Doğa Yurduneri

·

23 Eyl 2026

Öne çıkan beş olasılık: Yapay zekayla ilgili felaket senaryoları neye odaklanıyor?
QuandoQuando
∙

HİKAYE

Teknolojide pazarlama soruları: Şirketlerle kullanıcılar neden aynı dili konuşamıyor?

Yapay zeka patlamasının da etkisiyle artık ürünlerin pazarlama materyallerinde sürekli aynı kelimeler tekrarlanıyor: Ajan tabanlı, AI destekli, kurumsal düzeyde, akıllı, uçtan uca, yeni nesil, ekosistem… Yıllar önce pazarlama ekiplerinin temel problemi, insanların üründen haberdar olmasını sağlamakken bugün bunun önünde çok daha kritik bir problem yer alıyor: İnsanların ürünün ne olduğunu anlamasını sağlamak.

Doğa Yurduneri

·

21 Eyl 2026

Teknolojide pazarlama soruları: Şirketlerle kullanıcılar neden aynı dili konuşamıyor?
QuandoQuando
∙

HİKAYE

AI yarışının Soğuk Savaş açmazı: Yapay zekanın gelişimini yavaşlatmak gerçekten mümkün mü?

Son birkaç yıldır yapay zeka yarışında geçerli olan kural basitti: Daha güçlü modeli daha hızlı geliştiren kazanır. Son günlerde sektörün öncü isimleri tarafından yapılan açıklamalar ise bu denklemin değişmeye başladığını gösteriyor. Modellerin siber saldırılardan biyolojik silah geliştirme girişimlerine uzanan riskli kullanım alanlarında sahneye çıkması, yarışın öncülerini ilk kez açık bir biçimde frene basma olasılığını tartışmaya itiyor.

Doğa Yurduneri

·

15 Eyl 2026

AI yarışının Soğuk Savaş açmazı: Yapay zekanın gelişimini yavaşlatmak gerçekten mümkün mü?
QuandoQuando
∙

HİKAYE

Jeff Sebo ile bilinç, risk ve sorumluluk üzerine: 'Sihirli bir değneğim olsa yapay zekayı olduğu yerde dondururdum'

Yapay zeka yarışını yavaşlatma çağrıları teknoloji şirketlerinin içinden de yükselirken, New York Üniversitesi’nden filozof Jeff Sebo ile yapay zekanın risklerini, bilinç ihtimalini, hayvan refahını ve gelecekte dijital zihinlere karşı doğabilecek sorumluluklarımızı konuştuk.

Çiğdem Öztabak

·

14 Eyl 2026

Jeff Sebo ile bilinç, risk ve sorumluluk üzerine: 'Sihirli bir değneğim olsa yapay zekayı olduğu yerde dondururdum'