Yeni araştırma: Okullarda cep telefonlarını yasaklamanın etkisi ne oluyor?

Akıllı telefonlar, yıllardır eğitim sisteminin en önemli düşmanlarından biri olarak görülüyor. Dikkat süresini kısalttığı, öğrencileri dersten kopardığı ve sosyal ilişkileri zayıflattığı düşüncesiyle dünyanın birçok yerinde yasaklanan akıllı telefonlar, yıllardır Türkiye’de de okullarda kısıtlanıyor. 

• Bu yasakların yaygın olduğu ABD’de yapılan yeni bir araştırma ise telefonları sınıftan çıkarmanın tek başına beklenen büyük dönüşümü yaratmadığını ortaya koyuyor. 

Ayrıntılar: ABD, birkaç yıldır okullarda cep telefonlarını yasaklayarak eğitim sistemini etkileyen dikkat dağınıklığı, akran zorbalığı, düşük not ve devamsızlık gibi problemleri ortadan kaldırmaya çalışıyor. Ülkede hem Cumhuriyetçi kanadın hem de Demokrat kanadın desteğini alan bu yasak, son üç yıldır eyaletlerin üçte ikisinde uygulanıyor. 

ABD Ulusal Ekonomik Araştırma Bürosu (NBER) tarafından yayımlanan yeni bir araştırma ise yasakların, en azından şu ana kadar velilerin ve eğitimcilerin beklediği hedeflerin yalnızca bir kısmına ulaşılmasına yardım ettiğini ortaya koydu. Bu alanda bugüne kadar yapılan en büyük araştırma olarak nitelendirilen çalışmaya göre öğrencilerin cihazlarını gün boyu kilitli bir kılıfta tutmalarını gerektiren katı yasaklar uygulanan okullarda cep telefonu kullanımında anlamlı bir düşüş görüldü. Fakat bu okullarda ortalama sınav başarısında anlamlı bir artış olmadı. 

Öte yandan: Katı yasakların uygulandığı okullarda öğrencilerin uzaklaştırılma oranında bir artış gözlemlendi. 

Bu okullarda görev alan öğretmenler, yasaktan memnun olduklarını ve cep telefonu kullanımından kaynaklanan dikkat dağıtıcı unsurların azaldığını bildirdi. Ayrıca öğrenciler, zamanla çok daha iyi hissettiklerini raporladı. 

Stanford Üniversitesi, Duke Üniversitesi, Pennsylvania Üniversitesi ve Michigan Üniversitesi araştırmacıları tarafından kaleme alınan çalışma, manyetik bir mekanizmayla kitlenen cep telefonu kılıfları üreten Yondr’dan elde edilen verileri kullandı. Daha sonra bu veriler, Yondr kullanmayan ve demografik olarak benzer öğrencilere eğitim veren okullardan toplanan verilerle karşılaştırıldı. 

• Yondr’ın kullanıldığı okullarda öğrenciler, okula geldiklerinde cep telefonlarını kılıfın içine koyuyor ve kılıfa istedikleri an erişebilseler de son zil çalana kadar kılıfın kilidini açamıyor. 

Önemli ayrıntı: Yondr kullanmayan okullar da genellikle cep telefonu kullanımını kısıtlıyor, fakat katı yasaklar uygulamıyordu. Bu okullarda kimi zaman öğrencilerin ders aralarında cep telefonu kullanmasına veya telefonları görünürde olmadıkları sürece yanlarında bulundurmalarına izin veriliyordu. 

Araştırma sonuçlarına göre katı yasaklar uygulanmayan okullarda da cep telefonu kullanımında bir düşüş gözlemlendi. Fakat bu düşüş, Yondr kullanılan okullardaki kadar yüksek değildi. 

Yasakların sınav notları üzerinde hiçbir etkisi olmadı

Araştırma ekibi, 2019-2026 yılları arasında 40 binden fazla okulu inceledi ve sınav notları, disiplin raporları, GPS verileri, öğretmen geri bildirimleri ve öğrenci anketleri gibi pek çok farklı kaynağı baz aldı. Bulgulara göre okulların Yondr kullanmaya başlamasından sonraki ilk üç yılda okul bahçelerinden gelen cep telefonu sinyalleri, %30 oranında azaldı. 

Bu değişim, büyük oranda öğrencilerin cihazlarına erişimlerini kaybetmelerinden kaynaklanıyordu. Yetişkinler, okulda cep telefonu kullanmaya devam edebildikleri ve kılıf içindeki telefonlar bildirim almayı sürdürdüğü için sinyaller belirli bir oranda korundu. 

Fakat öğretmen anketine göre Yondr kullanılan okullarda akademik olmayan amaçlarla sınıfta cep telefonu kullanan öğrencilerin oranı, %61’den %13’e düştü. Bu da öğrencilerin büyük oranda yasakları atlatamadıkları anlamına geliyordu. 

Uzaklaştırma cezaları neden artmış olabilir?

Çalışmaya göre cep telefonu yasaklarının sınav notları üzerinde neredeyse hiçbir etkisi olmadı. Uzmanlar, sınav sonuçlarının ev yaşamı ve müfredat kalitesi gibi pek çok farklı faktörden etkilenebildiğini vurguladı. Araştırmacılar ayrıca, cep telefonları yasaklansa da öğrencilerin dikkatinin sınıflarda kullanılan dizüstü bilgisayar gibi teknolojik araçlarla dağılmış olabileceğine dikkat çekti. 

Üstelik yasaklar, devamsızlık ve çevrimiçi zorbalık oranlarında da bir iyileşmeye neden olmadı. Katı yasaklar uygulanan okullarda bu yasaklar yürürlüğe girdikten iki yıl sonra uzaklaştırma oranları %16 arttı. Araştırma ekibi, bunun büyük ve endişe verici bir artış olduğunu vurguladı. 

Öte yandan: Araştırmacılar, uzaklaştırma oranlarındaki artışın nedenini henüz belirleyemediklerini açıkladı. Fakat araştırma yazarlarından Thomas S. Dee, bazı öğrencilerin yasakları ihlal ettiği için uzaklaştırılmış olabileceğini, bazılarının ise artık telefonlarıyla “kendilerini uyuşturamadıkları” için akranlarıyla daha fazla çatışmış olabileceğini tahmin etti. 

• Takip eden yıllarda disipline ilişkin sorunlarda azalma gözlemlendi.

Bununla birlikte: Çalışmayı katı cep telefonu yasakları için “cesaret verici bir rapor” olarak nitelendiren Dee, sınav notları hemen yükselmediği veya disiplin sorunlarında kısa vadeli artış yaşandığı gerekçesiyle yasağın hemen terk edilmemesi gerektiği konusunda okulları uyardı. Eğitim sistemindeki her değişiklikte ilk etapta bir uyum süreci yaşandığını hatırlatan Dee, araştırmaların okulların bu ilk zorlukların üstesinden hızla geldiğini ve kalıcı faydalar sağlandığını gösterdiğini vurguladı. 

Cape Girardeau kentindeki bir okulda müdür yardımcısı olarak görev alan Brice Beck ise okulunun Yondr kılıflardan çok memnun olduğunu ve bu sayede odağı yüksek sınıflarda çalışmaya istekli pek çok yetenekli öğretmeni okula çekebildiklerini ve okulda tutabildiklerini dile getirdi. Öğrencilerin sosyal yaşamlarında da önemli değişimler gözlemlediklerini vurgulayan Beck, bu değişimin sınav notlarıyla ölçülemeyeceğine işaret etti. 

Beck ayrıca, “Öğle yemeğinde tüm bu çocukları birbirleriyle konuşurken göreceksiniz. Çok daha fazla gürültü oluyor ama bu iyi bir gürültü” dedi. 

• Editörün önerisi: Çocukların ekran süresi ve 'akılsız' telefonların yükselişi | Quando İçgörü, Doğa Yurduneri