Yeni asgari ücret

Asgari Ücret Tespit Komisyonu, 2016’dan bu yana ilk defa ara zam görüşmeleri için geçen hafta çarşamba ve perşembe günleri toplandı. Görüşmeye Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin, işçi kesimi adına Türk-İş ve işverenleri temsilen Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK) yetkilileri katıldı. Yükselen enflasyon karşısında istihdamı koruyacak, çalışanların alım gücünü destekleyecek ve işverenin omuzlarına ciddi yükler bindirmeyecek bir formülün uygulanacağı konuşulurken, Ocak 2022’de kabul edilen düzenleme ile artışın bu yıl da Gelir Vergisi'nden muaf tutulacağı açıklandı. 

1 Temmuz 2022’den itibaren geçerli olacağı, toplantının son gününün ardından gece yarısı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelikle duyurulan yeni asgari ücretiyse, Cumhurbaşkanı Erdoğan NATO Liderler Zirvesi’nden döndükten sonra düzenlenen basın toplantısında açıkladı. Yılın ikinci yarısında Türkiye’de yaklaşık 7 milyon çalışanın her ay emekleri karşılığında alacağı yeni ücret, %30 artışla 4 bin 253 liradan 5 bin 500 liraya yükseldi. Ancak belirlenen zam, farklı bağlamlarda tartışmalara da zemin oluşturdu.

• Alım gücünün zayıflığı: Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) verileri, tüketici fiyat endeksinin son altı ayda %71,44 arttığını; son 12 aylık artışın %175,55 olduğunu hesapladı. Az önce açıklanan TÜİK verileriyse aylık artışı %4,95; yıllık tüketici enflasyonunu ise %78,62 olarak saptadı. Türk-İş’in “Haziran 2022 Açlık ve Yoksulluk Sınırı” araştırmasıysa, “4 kişilik ailenin sağlıklı beslenebilmesi için gereken aylık gıda harcaması” olarak tanımlanan açlık sınırının 6 bin 391 liraya yükseldiğini ortaya koymuştu. Bu verilere göre, %30 artışa rağmen yeni asgari ücret, açlık sınırının 891 lira altında kalıyor. 
• Öneri: Asgari ücrete yapılan zammın, asgari ücretlilerin koşullarını nasıl etkileyeceğine dair daha kapsamlı okuma yapmak isterseniz cuma günü Aposto Gündem'de yayımladığımız Günün Hikayesi'ne göz atabilirsiniz.
• Enflasyon: Uzmanlar, asgari ücretteki artışın inşaat, turizm, perakende gibi pek çok sektörde ücretleri etkileyeceğini ve enflasyonu artırabileceğini belirtiyor. Nitekim, asgari ücretin yükseltildiği 2015 ve 2016’da reel birim ücretlerdeki artışın yıllık enflasyona 0,6 puan katkıda bulunduğu hesaplanıyor. Ekonomist Haluk Bürümcekçi ise, Financial Times’ın aktardığına göre, güncel koşullarda asgari ücretteki %30’luk artışın önümüzdeki altı ayda enflasyona %6 katkı yapabileceğini söylüyor. 
• Yansımalar: Asgari ücretteki artış, şirketlerde farklı alanlara da yansıdı: Yıllık kıdem tazminatı 6 bin 471 liraya; Genel Sağlık Sigortası (GSS) primleri 194 liraya; lise ve üniversite öğrencilerinin staj ücretleri—çalışan sayısına bağlı olarak—825 ila bin 650 liraya çıktı. Öte yandan Ocak 2022’de kabul edilen düzenleme ile çalışanların asgari ücrete kadar olan ücretlerinin vergi dışı bırakılması ve işverenlere işçi başına 100 lira destek verileceğinin açıklanması, çalışan ve işveren açısından olumlu yorumlanıyor.